Właściwości farmakodynamiczne metronidazolu

Metronidazol, składnik aktywny preparatu METRONIDAZOL 100 mg/g maść, należy do grupy farmakoterapeutycznej związanej z przewodem pokarmowym i metabolizmem. Jest klasyfikowany jako preparat stomatologiczny do miejscowego stosowania doustnego (kod ATC: A01AD11). Substancja ta należy do pochodnych 5-nitroimidazolu, grupy leków chemioterapeutycznych o silnym działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym.¹

Spektrum przeciwbakteryjne

Metronidazol charakteryzuje się silnym działaniem bakteriobójczym, które jest szczególnie skuteczne wobec szerokiego spektrum bakterii beztlenowych, w tym:²

• Pałeczki Gram-ujemne: w tym Bacteroides spp. (również szczepy oporne na klindamycynę) oraz Fusobacterium spp.
• Pałeczki Gram-dodatnie: szczególnie Eubacterium spp.
• Laseczki Gram-dodatnie: między innymi Clostridium spp.
• Ziarniaki Gram-dodatnie niezarodnikujące: Peptostreptococcus
• Ziarniaki Gram-ujemne niezarodnikujące: Veillonella

Mechanizm działania

Działanie przeciwbakteryjne metronidazolu opiera się na złożonym mechanizmie farmakodynamicznym. Substancja ta penetruje do wnętrza komórki bakteryjnej, gdzie następuje redukcja jej grupy nitrowej. Zredukowana forma metronidazolu jest następnie intensywniej pobierana przez komórkę bakteryjną niż forma utleniona.³

Wewnątrz komórki bakteryjnej, zaktywowany metronidazol wchodzi w reakcje prawdopodobnie z białkami lub kwasami nukleinowymi (DNA i RNA). To prowadzi do uszkodzenia DNA oraz zahamowania syntezy kwasów nukleinowych, co w konsekwencji powoduje śmierć komórki bakteryjnej.⁴

Selektywność działania

Istotną cechą farmakodynamiczną metronidazolu jest jego selektywność działania. Tylko bakterie beztlenowe oraz organizmy fotosyntetyzujące posiadają zdolność do wystarczającej redukcji cząsteczki metronidazolu, która jest konieczna do jego aktywacji i wywołania działania cytotoksycznego. Bakterie tlenowe nie mają tej zdolności, dlatego metronidazol nie wykazuje wobec nich działania uszkadzającego.⁵

Oporność bakteryjna

Ważnym aspektem właściwości farmakodynamicznych metronidazolu jest niska częstość występowania oporności bakteryjnej. Zjawisko to obserwuje się rzadko, co stanowi istotną zaletę terapeutyczną tego leku w porównaniu z innymi środkami przeciwbakteryjnymi.⁶

Metronidazol, jako składnik preparatu METRONIDAZOL w postaci maści o stężeniu 100 mg/g, łączy w sobie działanie przeciwbakteryjne ukierunkowane na bakterie beztlenowe z efektem przeciwzapalnym, co czyni go wartościowym lekiem w terapii infekcji, w których dominują beztlenowce, szczególnie w zakażeniach powierzchniowych i miejscowych.⁷