Właściwości farmakokinetyczne
Lorista 100 mg

Właściwości farmakokinetyczne losartanu potasowego

Poniższy artykuł przedstawia szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych losartanu potasowego, substancji czynnej leku Lorista, dostępnego w dawkach 25 mg, 50 mg oraz 100 mg w postaci tabletek powlekanych. Farmakokinetyka obejmuje procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji substancji aktywnej z organizmu pacjenta.¹

Właściwości wchłaniania

Losartan potasowy charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym. Podczas pierwszego przejścia przez wątrobę znaczna część substancji aktywnej podlega procesom biotransformacji, w wyniku których powstaje główny czynny metabolit (kwas karboksylowy) oraz inne nieczynne metabolity. Ogólna biodostępność losartanu wynosi około 33%, co oznacza, że tylko jedna trzecia podanej dawki dociera do krążenia systemowego w postaci niezmienionej. Maksymalne stężenie losartanu w osoczu występuje stosunkowo szybko, bo już po 1 godzinie od podania, natomiast stężenie maksymalne jego aktywnego metabolitu osiągane jest po 3-4 godzinach.²

Dystrybucja w organizmie

Zarówno losartan, jak i jego czynny metabolit wykazują bardzo wysokie powinowactwo do białek osocza – obydwie substancje wiążą się z białkami osocza w stopniu ≥99%, przede wszystkim z albuminami. Objętość dystrybucji losartanu wynosi 34 litry, co wskazuje na jego dobrą penetrację do tkanek.³

Metabolizm leku

Losartan podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Około 14% dawki losartanu podanej dożylnie lub doustnie ulega przekształceniu w aktywny farmakologicznie metabolit. Po podaniu losartanu potasu znakowanego izotopem 14C, aktywność promieniotwórcza w osoczu była związana głównie z losartanem i jego czynnym metabolitem. Interesującym aspektem jest występowanie osobniczych różnic w metabolizmie losartanu – u około 1% badanych pacjentów zaobserwowano minimalny stopień przemiany losartanu do jego aktywnego metabolitu, co może mieć wpływ na skuteczność terapeutyczną leku u tych osób.⁴

Eliminacja z organizmu

Klirens osoczowy losartanu wynosi około 600 ml/min, natomiast jego czynnego metabolitu 50 ml/min. W przypadku klirensu nerkowego wartości te wynoszą odpowiednio 74 ml/min dla losartanu i 26 ml/min dla jego metabolitu. Po podaniu doustnym, jedynie niewielka część dawki jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki (około 4%), zaś około 6% dawki jest wydalane w postaci czynnego metabolitu. Farmakokinetyka losartanu i jego czynnego metabolitu ma charakter liniowy przy dawkach nieprzekraczających 200 mg.⁵

Stężenia losartanu i jego czynnego metabolitu w osoczu zmniejszają się zgodnie z modelem wielowykładniczym. Okresy półtrwania wynoszą około 2 godziny dla losartanu i 6-9 godzin dla jego czynnego metabolitu. Przy dawkowaniu 100 mg raz na dobę nie obserwuje się istotnej kumulacji substancji czynnej ani jej metabolitu w osoczu.⁶

Ważnym aspektem eliminacji losartanu jest fakt, że substancja ta oraz jej metabolity są wydalane zarówno z moczem, jak i z żółcią. Po doustnym podaniu losartanu znakowanego węglem 14C około 35% aktywności promieniotwórczej wykrywa się w moczu, natomiast 58% w kale. W przypadku podania dożylnego wartości te wynoszą odpowiednio 43% w moczu i 50% w kale.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Wpływ wieku na właściwości farmakokinetyczne

U pacjentów w podeszłym wieku z nadciśnieniem tętniczym stężenia losartanu i jego czynnego metabolitu w osoczu nie wykazują istotnych różnic w porównaniu do młodszych pacjentów z nadciśnieniem. Oznacza to, że wiek pacjenta nie wymaga dostosowania dawkowania losartanu.⁸

Wpływ płci na właściwości farmakokinetyczne

Zaobserwowano istotne różnice w stężeniach losartanu w zależności od płci pacjenta. U kobiet z nadciśnieniem tętniczym stężenie losartanu w osoczu było nawet dwukrotnie wyższe niż u mężczyzn z nadciśnieniem tętniczym. Co ciekawe, stężenie czynnego metabolitu nie wykazywało podobnych różnic między płciami.⁹

Wpływ zaburzeń czynności wątroby

Zaburzenia czynności wątroby mają znaczący wpływ na farmakokinetykę losartanu. U pacjentów z łagodną lub umiarkowaną poalkoholową marskością wątroby stężenie losartanu w osoczu było około 5-krotnie wyższe, a jego czynnego metabolitu 1,7-krotnie wyższe niż u młodych zdrowych ochotników płci męskiej. Ta istotna różnica w ekspozycji na substancję czynną wymaga odpowiedniego dostosowania dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.¹⁰

Wpływ zaburzeń czynności nerek

U pacjentów z klirensem kreatyniny powyżej 10 ml/minutę stężenie losartanu w osoczu pozostaje niezmienione. Natomiast u pacjentów poddawanych hemodializie wartość AUC (pole pod krzywą stężenie-czas) dla losartanu jest około dwukrotnie większa w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Warto zauważyć, że stężenie czynnego metabolitu losartanu w osoczu nie ulega zmianie ani u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, ani u pacjentów hemodializowanych.¹¹

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że ani losartanu, ani jego czynnego metabolitu nie można usunąć z organizmu za pomocą hemodializy, co ma znaczenie przy planowaniu dawkowania u pacjentów dializowanych.¹²

Farmakokinetyka w populacji pediatrycznej

Przeprowadzono szczegółowe badania farmakokinetyczne losartanu u dzieci i młodzieży z nadciśnieniem tętniczym. W badaniach uczestniczyło 50 pacjentów pediatrycznych w wieku od powyżej 1 miesiąca życia do 16 lat, którzy przyjmowali losartan doustnie w dawkach wynoszących od 0,54 do 0,77 mg/kg.¹³

Wyniki badań wykazały, że losartan jest przekształcany do czynnego metabolitu we wszystkich badanych grupach wiekowych. Parametry farmakokinetyczne losartanu po podaniu doustnym były zbliżone we wszystkich grupach wiekowych: u niemowląt i małych dzieci, u dzieci w wieku przedszkolnym, szkolnym oraz u młodzieży. Natomiast parametry farmakokinetyczne metabolitu wykazywały większe zróżnicowanie między grupami wiekowymi, a różnice te były statystycznie istotne przy porównaniu dzieci w wieku przedszkolnym z młodzieżą. Szczególnie interesujące jest to, że ekspozycja na losartan i jego metabolit u niemowląt i małych dzieci była relatywnie duża w porównaniu do starszych grup wiekowych.¹⁴

Parametry farmakokinetyczne losartanu – zestawienie