Specjalne ostrzeżenia
Linorion

Lenalidomid, będący pochodną talidomidu o znanym działaniu teratogennym, wykazuje podobne ryzyko wad rozwojowych u ludzi, co potwierdzają badania na małpach. Z tego względu stosowanie lenalidomidu u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży, obejmującego stosowanie skutecznej antykoncepcji co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez 4 tygodnie po jego zakończeniu. Kobiety niemogące zajść w ciążę (wiek ≥ 50 lat z brakiem menstruacji ≥ 1 rok, przedwczesna niewydolność jajników, obustronna resekcja jajników lub histerektomia, genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy) są wyłączone z tego wymogu. Mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po zakończeniu terapii, ze względu na obecność leku w spermie. Monitorowanie ciąż u kobiet obejmuje testy o czułości ≥ 25 mIU/ml wykonywane co 4 tygodnie pod nadzorem personelu medycznego.

Ostrzeżenia związane z potencjalnym działaniem teratogennym lenalidomidu

Lenalidomid ma budowę zbliżoną do talidomidu, substancji o znanym działaniu teratogennym u ludzi, powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje wady rozwojowe podobne do tych obserwowanych po talidomidzie. W przypadku stosowania lenalidomidu w trakcie ciąży można oczekiwać wystąpienia działania teratogennego u ludzi1.

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę. Pacjentka jest uznawana za niemogącą zajść w ciążę, jeśli spełnia co najmniej jedno z następujących kryteriów2:

  • Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)
  • Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa
  • Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia
  • Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy

Warunki stosowania u kobiet mogących zajść w ciążę

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków3:

  • Pacjentka rozumie oczekiwane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka
  • Rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia
  • Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji
  • Jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji
  • Została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę
  • Rozumie potrzebę rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego
  • Rozumie potrzebę i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów
  • Potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu

Warunki stosowania u mężczyzn

Lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w bardzo małym stężeniu w trakcie leczenia i jest niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia jego podawania. Wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki4:

  • Zrozumieć oczekiwane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę
  • Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki
  • Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciąże w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje produkt Linorion lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu Linorion, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się w teratologii

Wymagania dotyczące antykoncepcji

Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku, jeśli pacjentka nie zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej5.

Rekomendowane metody antykoncepcji obejmują6:

  • Implanty
  • System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel
  • Octan medroksyprogesteronu w postaci depot
  • Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów
  • Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii (wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy)
  • Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)

Doustne środki antykoncepcyjne dwuskładnikowe nie są zalecane ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi przyjmujących lenalidomid w monoterapii7.

Należy pamiętać, że implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. U pacjentek z neutropenią należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków8.

Wewnątrzmaciczne wkładki uwalniające miedź nie są zalecane ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią9.

Testy ciążowe

U kobiet mogących zajść w ciążę należy wykonywać testy ciążowe o minimalnej czułości 25 mIU/ml pod nadzorem personelu medycznego. Wymóg ten dotyczy również kobiet praktykujących bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną10.

Schemat wykonywania testów ciążowych11:

  • Przed rozpoczęciem leczenia: Test ciążowy pod nadzorem personelu medycznego w trakcie wizyty, podczas której przepisano lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie
  • W trakcie i po zakończeniu leczenia: Testy ciążowe przynajmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia (z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów)

Testy powinny być wykonywane w dniu wizyty lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania12.

Dodatkowe środki ostrożności

  • Pacjenci nie powinni przekazywać leku innym osobom
  • Pacjenci powinni zwrócić niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia
  • Podczas leczenia i przez co najmniej 7 dni po jego zakończeniu pacjent nie może oddawać krwi
  • Personel medyczny i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką
  • Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki13

Cytopenie: neutropenia i trombocytopenia

Do głównych działań toksycznych ograniczających dawkę lenalidomidu należą neutropenia i trombocytopenia. W celu monitorowania cytopenii należy wykonywać oznaczenia morfologii krwi, w tym liczby krwinek białych z rozmazem, liczby płytek krwi, stężenia hemoglobiny i hematokrytu14:

  • Przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem
  • Co tydzień przez pierwsze 8 tygodni leczenia
  • Następnie co miesiąc

U pacjentów z chłoniakiem grudkowym badania kontrolne należy przeprowadzać co tydzień przez pierwsze 3 tygodnie cyklu 1. (28 dni), co 2 tygodnie od 2. do 4. cyklu, a następnie na początku każdego cyklu15.

W przypadku wystąpienia neutropenii lekarz powinien rozważyć zastosowanie czynników wzrostu. Należy poinformować pacjentów o konieczności natychmiastowego zgłaszania epizodów gorączki16.

Pacjenci i lekarze powinni zwracać szczególną uwagę na objawy podmiotowe i przedmiotowe krwawienia, w tym wybroczyny i krwawienia z nosa, zwłaszcza u pacjentów jednocześnie przyjmujących leki mogące wywoływać krwawienie17.

Szczególną ostrożność należy zachować podczas równoczesnego podawania lenalidomidu z innymi produktami o działaniu mielosupresyjnym18.

Występowanie cytopenii w różnych grupach pacjentów

Częstość występowania neutropenii i trombocytopenii różni się w zależności od wskazania i schematu leczenia19:

Grupa pacjentów Neutropenia (częstość występowania) Trombocytopenia (częstość występowania)
NDMM po ASCT, leczenie podtrzymujące Wyższa częstość neutropenii 4. stopnia w porównaniu z placebo (32,1% vs 26,7% w CALGB 100104; 16,4% vs 0,7% w IFM 2005-02) Wyższa częstość trombocytopenii 3. i 4. stopnia w porównaniu z placebo (37,5% vs 30,3% w CALGB 100104; 13,0% vs 2,9% w IFM 2005-02)
NDMM, niekwalifikujący się do przeszczepu, lenalidomid z bortezomibem i deksametazonem (RVd) Niższa częstość neutropenii 4. stopnia w porównaniu z Rd (2,7% vs 5,9%) Podobna częstość gorączki neutropenicznej 4. stopnia w porównaniu z Rd (0,0% vs 0,4%)
NDMM, niekwalifikujący się do przeszczepu, lenalidomid z deksametazonem (Rd, Rd18) Niższa częstość neutropenii 4. stopnia w porównaniu z MPT (8,5% vs 15%) Niższa częstość trombocytopenii 3. i 4. stopnia w porównaniu z MPT (8,1% vs 11,1%)
NDMM, niekwalifikujący się do przeszczepu, lenalidomid z melfalanem i prednizonem (MPR+R, MPR+p) Wyższa częstość neutropenii 4. stopnia w porównaniu z MPp+p (34,1% vs 7,8%) Wyższa częstość trombocytopenii 3. i 4. stopnia w porównaniu z MPp+p (40,4% vs 13,7%)
Szpiczak mnogi, co najmniej jeden wcześniejszy schemat leczenia, lenalidomid z deksametazonem Wyższa częstość neutropenii 4. stopnia w porównaniu z placebo i deksametazonem (5,1% vs 0,6%) Wyższa częstość trombocytopenii 3. i 4. stopnia w porównaniu z placebo i deksametazonem (9,9% i 1,4% vs 2,3% i 0,0%)
Zespoły mielodysplastyczne Wyższa częstość neutropenii i trombocytopenii 3. i 4. stopnia w porównaniu z placebo
Chłoniak grudkowy (lenalidomid z rytuksymabem) Wyższa częstość neutropenii 3. lub 4. stopnia w porównaniu z placebo/rytuksymab Wyższa częstość gorączki neutropenicznej i trombocytopenii 3. lub 4. stopnia w porównaniu z placebo/rytuksymab

Ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa

Ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (głównie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej) jest podwyższone u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. Mniejsze ryzyko obserwowano przy stosowaniu lenalidomidu w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem20.

Lenalidomid w monoterapii u pacjentów ze szpiczakiem mnogim i zespołami mielodysplastycznymi wiąże się z mniejszym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w porównaniu do pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu21.

Choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic

Ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo-zatorowej tętnic (głównie zawału mięśnia sercowego i epizodów naczyniowo-mózgowych) jest podwyższone u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem. Obserwowano mniejsze ryzyko przy stosowaniu lenalidomidu w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem22.

Postępowanie w przypadku ryzyka zakrzepowego

Pacjenci ze znanymi czynnikami ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej (w tym z wcześniejszymi epizodami zakrzepicy) powinni być poddani dokładnej obserwacji. Należy podjąć działania mające na celu minimalizację wszystkich możliwych do modyfikacji czynników ryzyka (np. palenie, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia)23.

Jednoczesne podawanie czynników wpływających na erytropoezę lub hormonalnej terapii zastępczej może również zwiększać ryzyko zakrzepicy. Czynniki te powinny być stosowane ostrożnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid z deksametazonem. Przy stężeniu hemoglobiny powyżej 12 g/dl należy zakończyć leczenie czynnikami wpływającymi na erytropoezę24.

Zaleca się profilaktyczne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepicy. Decyzję o profilaktyce przeciwzakrzepowej należy podjąć po starannej ocenie indywidualnych czynników ryzyka25.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek epizodów zakrzepowo-zatorowych należy:26

  1. Przerwać leczenie lenalidomidem
  2. Rozpocząć standardową terapię przeciwzakrzepową
  3. Po ustabilizowaniu pacjenta w terapii przeciwzakrzepowej i opanowaniu objawów można rozważyć ponowne podjęcie leczenia lenalidomidem w pierwotnej dawce, zgodnie z oceną stosunku ryzyka do korzyści
  4. Kontynuować terapię przeciwzakrzepową podczas leczenia lenalidomidem

Zawał mięśnia sercowego i nadciśnienie płucne

U pacjentów przyjmujących lenalidomid zgłaszano przypadki zawału mięśnia sercowego, szczególnie u tych ze znanymi czynnikami ryzyka oraz w ciągu pierwszych 12 miesięcy leczenia skojarzonego z deksametazonem. Pacjenci ze znanymi czynnikami ryzyka, w tym z wcześniejszymi epizodami zakrzepicy, powinni być poddani dokładnej obserwacji, a wszystkie możliwe do modyfikacji czynniki ryzyka powinny być zminimalizowane27.

U pacjentów otrzymujących lenalidomid zgłaszano również przypadki nadciśnienia płucnego, niektóre zakończone zgonem. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia lenalidomidem należy badać pacjentów pod kątem objawów przedmiotowych i podmiotowych choroby podstawowej układu krążenia i układu oddechowego28.

Zaburzenia czynności tarczycy

U pacjentów leczonych lenalidomidem odnotowano przypadki niedoczynności i nadczynności tarczycy. Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się optymalną kontrolę współistniejących chorób mających wpływ na czynność tarczycy. Zaleca się kontrolowanie czynności tarczycy na początku i podczas leczenia29.

Neuropatia obwodowa

Lenalidomid ma budowę zbliżoną do talidomidu, który może wywoływać ciężką neuropatię obwodową. Nie obserwowano zwiększonej częstości występowania neuropatii obwodowej w związku ze stosowaniem lenalidomidu w skojarzeniu z deksametazonem lub melfalanem i prednizonem, monoterapią lenalidomidem lub długotrwałym stosowaniem lenalidomidu u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim30.

Skojarzone leczenie lenalidomidem, dożylnym bortezomibem i deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem mnogim wiąże się z większą częstością występowania neuropatii obwodowej. Częstość była niższa, gdy bortezomib podawano podskórnie31.

Zespół rozpadu guza i reakcja typu „tumour flare”

W związku z działaniem przeciwnowotworowym lenalidomidu mogą wystąpić powikłania w postaci zespołu rozpadu guza (TLS) i reakcje typu „tumour flare” (TFR), w tym przypadki zakończone zgonem. Ryzyko TLS i TFR dotyczy pacjentów z dużym rozmiarem guza przed zastosowaniem leczenia32.

Postępowanie u pacjentów z chłoniakiem grudkowym

U pacjentów z chłoniakiem grudkowym zaleca się ścisłe monitorowanie i dokładną ocenę w kierunku TFR, która może naśladować progresję choroby. U pacjentów z TFR 1. i 2. stopnia, objawy kontrolowano podawaniem kortykosteroidów, NLPZ i/lub opioidowych leków przeciwbólowych. Decyzję o rozpoczęciu terapii TFR należy podjąć po przeprowadzeniu szczegółowej oceny klinicznej pacjenta33.

Zaleca się również ścisłe monitorowanie i dokładną ocenę w kierunku TLS. Pacjenci powinni być dobrze nawodnieni i otrzymywać leczenie profilaktyczne TLS w dodatku do cotygodniowego wykonywania badań biochemicznych w ciągu pierwszego cyklu lub dłużej, zgodnie ze wskazaniami klinicznymi34.

Reakcje alergiczne i ciężkie reakcje skórne

U pacjentów leczonych lenalidomidem odnotowano przypadki:35

  • Reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego i reakcji anafilaktycznej
  • Ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)

Lekarze powinni poinformować pacjentów o objawach tych reakcji oraz o konieczności natychmiastowego zwrócenia się o pomoc medyczną w przypadku ich wystąpienia36.

Zalecenia dotyczące postępowania w przypadku reakcji alergicznych i skórnych37:

  • Zakończyć stosowanie lenalidomidu w przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktycznej, wysypki złuszczającej lub pęcherzowej, lub w przypadku podejrzenia SJS, TEN lub DRESS
  • Nie wznawiać leczenia przerwanego z powodu tych reakcji
  • W przypadku wystąpienia innych form reakcji skórnych, w zależności od ich nasilenia, rozważyć przerwanie lub zakończenie leczenia

Pacjenci, u których uprzednio występowały reakcje alergiczne w trakcie leczenia talidomidem, powinni być poddani ścisłej obserwacji ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowej. Pacjenci, u których w przeszłości wystąpiła ciężka wysypka w związku z leczeniem talidomidem, nie powinni otrzymywać lenalidomidu38.

Drugie nowotwory pierwotne

W badaniach klinicznych u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem obserwowano zwiększone ryzyko drugich pierwotnych nowotworów złośliwych (Second Primary Malignancies, SPM)39.

Częstość występowania drugich nowotworów pierwotnych różni się w zależności od populacji pacjentów i schematu leczenia:

  • U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim (NDMM) niekwalifikujących się do przeszczepu otrzymujących lenalidomid z melfalanem i prednizonem obserwowano 4,9-krotny wzrost częstości hematologicznych SPM (głównie AML, MDS) w porównaniu do pacjentów otrzymujących tylko melfalan z prednizonem40
  • Zwiększone ryzyko SPM obserwowano również u pacjentów z NDMM po przeszczepie komórek macierzystych otrzymujących leczenie podtrzymujące lenalidomidem41

Przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem lekarze powinni ocenić ryzyko wystąpienia SPM. Zarówno przed rozpoczęciem leczenia, jak i w jego trakcie, pacjenci powinni być dokładnie obserwowani pod kątem występowania SPM, a leczenie wdrażane zgodnie ze wskazaniami42.

Progresja do ostrej białaczki szpikowej u pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi

U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi (MDS) niższego ryzyka z delecją 5q leczonych lenalidomidem istnieje ryzyko progresji do ostrej białaczki szpikowej (AML). Czynniki zwiększające to ryzyko obejmują43:

  • Złożone zmiany cytogenetyczne – najwyższe ryzyko progresji (szacowane 38,6% w ciągu 2 lat)
  • Delecja 5q z dodatkowo jedną nieprawidłowością cytogenetyczną (17,3% w ciągu 2 lat)
  • Izolowana delecja 5q (13,8% w ciągu 2 lat)

Szczególnie wysokie ryzyko dotyczy pacjentów z mutacją genu TP53. U pacjentów z MDS niższego ryzyka z delecją 5q pozytywnych w teście IHC-p53 wskaźnik progresji w ciągu 2 lat do AML wynosił 27,5%, w porównaniu do 3,6% u pacjentów negatywnych w tym teście44.

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów leczonych lenalidomidem w terapii skojarzonej odnotowano przypadki niewydolności wątroby, w tym śmiertelne. Zgłaszano ostrą niewydolność wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby i mieszane cytolityczne/cholestatyczne zapalenie wątroby45.

Mechanizm ciężkiej hepatotoksyczności wywoływanej lekami jest nieznany, ale w niektórych przypadkach czynnikami ryzyka mogą być: przebyte wirusowe zapalenie wątroby, podwyższona aktywność enzymów wątrobowych lub terapia antybiotykowa46.

Często zgłaszano nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, które były zasadniczo bezobjawowe i ustępowały po przerwaniu leczenia. Po powrocie parametrów do wartości początkowych można rozważyć leczenie mniejszą dawką47.

Lenalidomid jest wydalany przez nerki, dlatego u pacjentów z niewydolnością nerek należy starannie dobrać dawkę, aby uniknąć nadmiernego wzrostu stężenia leku we krwi, co może zwiększyć ryzyko hematologicznych działań niepożądanych i hepatotoksyczności48.

Należy monitorować czynność wątroby, szczególnie u pacjentów z wirusowym zakażeniem wątroby w wywiadzie lub w przypadku jednoczesnego stosowania lenalidomidu z lekami o znanym działaniu hepatotoksycznym49.

Zakażenia

Pacjenci ze szpiczakiem mnogim są narażeni na zakażenia, w tym zapalenie płuc. U pacjentów otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem obserwowano wyższą częstość zakażeń w porównaniu z pacjentami w innych schematach leczenia. Zakażenia ≥ 3. stopnia występowały przy neutropenii u mniej niż jednej trzeciej pacjentów50.

Pacjenci ze znanym ryzykiem zakażenia powinni być ściśle monitorowani. Wszystkich pacjentów należy pouczyć, aby w przypadku pierwszych objawów zakażenia (np. kaszel, gorączka) skontaktowali się z lekarzem, co pozwoli na wczesne podjęcie leczenia i złagodzenie choroby51.

Reaktywacja zakażenia wirusowego

U pacjentów otrzymujących lenalidomid zgłaszano przypadki reaktywacji zakażenia wirusowego, w tym ciężkie przypadki reaktywacji zakażenia wirusem półpaśca lub zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV). Niektóre przypadki reaktywacji zakażenia wirusowego zakończyły się zgonem52.

Reaktywacja zakażenia wirusem półpaśca może prowadzić do rozsianego półpaśca, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanego przez wirusa półpaśca lub ocznej postaci półpaśca, co może wymagać tymczasowego wstrzymania lub przerwania leczenia lenalidomidem oraz zastosowania odpowiedniego leczenia przeciwwirusowego53.

U pacjentów przyjmujących lenalidomid, którzy byli wcześniej zakażeni HBV, rzadko zgłaszano reaktywację zapalenia wątroby typu B. W niektórych przypadkach prowadziło to do ostrej niewydolności wątroby, co wymagało zakończenia leczenia lenalidomidem i wprowadzenia odpowiedniego leczenia przeciwwirusowego54.

Przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem należy wykonać badanie w kierunku nosicielstwa wirusa zapalenia wątroby typu B. W przypadku pacjentów z dodatnim wynikiem zakażenia HBV zaleca się konsultację z lekarzem doświadczonym w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu B55.

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, którzy w przeszłości byli zakażeni HBV, w tym u pacjentów HBc dodatnich, ale HBsAg negatywnych. Pacjentów tych należy dokładnie obserwować pod kątem objawów aktywnego zakażenia HBV przez cały okres leczenia56.

Postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia

Podczas stosowania lenalidomidu odnotowano przypadki postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), w tym przypadki śmiertelne. PML notowano w okresie od kilku miesięcy do kilku lat po rozpoczęciu leczenia lenalidomidem. Przypadki te zgłaszano najczęściej u pacjentów jednocześnie przyjmujących deksametazon lub wcześniej leczonych inną chemioterapią immunosupresyjną57.

Lekarze powinni regularnie kontrolować pacjentów i uwzględniać PML w diagnostyce różnicowej u pacjentów z nowymi lub nasilającymi się objawami neurologicznymi, kognitywnymi lub behawioralnymi. Pacjenci powinni poinformować swojego partnera lub opiekuna o odbywanym leczeniu, ponieważ mogą oni zauważyć objawy, których pacjent nie jest świadomy58.

Diagnostyka PML powinna obejmować59:

  • Badanie neurologiczne
  • Diagnostykę metodą rezonansu magnetycznego mózgu
  • Analizę płynu mózgowo-rdzeniowego dla DNA JC (JCV) za pomocą reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) lub biopsję mózgu z testowaniem na JCV

Negatywny wynik PCR JCV nie wyklucza PML. W przypadku braku alternatywnej diagnozy, wskazane mogą być dalsze obserwacje i badania60.

Jeśli podejrzewa się PML, należy wstrzymać podawanie lenalidomidu do czasu wykluczenia PML. Jeśli badania potwierdzą PML, konieczne jest natychmiastowe przerwanie stosowania lenalidomidu61.

Nietolerancja laktozy

Kapsułki produktu Linorion zawierają laktozę. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy62.

Pacjenci z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim

Częstość występowania nietolerancji (działania niepożądane 3. lub 4. stopnia, ciężkie działania niepożądane, przerwanie leczenia) jest wyższa u pacjentów63:

  • W wieku > 75 lat
  • Ze szpiczakiem III stopnia (według międzynarodowego systemu stopniowania)
  • Ze sprawnością w skali ECOG ≥ 2
  • Z klirensem kreatyniny < 60 ml/min

Pacjenci ci powinni być poddani szczególnej obserwacji pod kątem tolerancji lenalidomidu w terapii skojarzonej64.

Zaćma

U pacjentów otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem zgłaszano większą częstość występowania zaćmy, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Zaleca się regularne kontrolowanie wzroku65.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl

Powiązane tematy: