Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina wykazuje oddziaływanie głównie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas jej stosowania w połączeniu z innymi lekami działającymi na OUN oraz alkoholem. Podobnie, należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki o działaniu przeciwcholinergicznym (muskarynowym), ze względu na możliwość nasilenia efektów cholinolitycznych.¹

Interakcje farmakokinetyczne

Metabolizm kwetiapiny odbywa się głównie przy udziale izoenzymu cytochromu P450 CYP3A4. Badania farmakokinetyczne wykazały istotne interakcje lekowe wynikające z wpływu na ten szlak metaboliczny, które należy uwzględnić podczas terapii.²

Interakcje z inhibitorami CYP3A4

Jednoczesne podawanie kwetiapiny z ketokonazolem (inhibitor CYP3A4) powodowało 5- do 8-krotne zwiększenie wartości pola pod krzywą (AUC) dla kwetiapiny, co wykazano w badaniu interakcji przeprowadzonym u zdrowych ochotników przy użyciu dawki 25 mg kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane. Podobnie, nie zaleca się spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną ze względu na jego właściwości hamujące aktywność CYP3A4.³

Interakcje z induktorami enzymatycznymi

Badania kliniczne z zastosowaniem dawek wielokrotnych wykazały, że jednoczesne podawanie karbamazepiny (lek indukujący enzymy wątrobowe) znacząco zwiększało klirens kwetiapiny. Powodowało to zmniejszenie ekspozycji ogólnoustrojowej na kwetiapinę do średnio 13% wartości występujących po podaniu samej kwetiapiny, a u niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt. Ta interakcja może prowadzić do zmniejszenia stężenia kwetiapiny w osoczu, co może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia.⁴

Podobnie, równoległe stosowanie kwetiapiny i fenytoiny (inny lek indukujący enzymy mikrosomalne) powodowało znaczne zwiększenie klirensu kwetiapiny (o około 450%). U pacjentów otrzymujących leki indukujące enzymy wątrobowe, leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści ze stosowania kwetiapiny przewyższają ryzyko odstawienia induktora. Ważne jest, aby wszelkie zmiany w terapii induktorem enzymów przeprowadzać stopniowo i, jeśli to konieczne, zastąpić go lekiem nieindukującym (np. walproinianem sodu).⁵

Interakcje z innymi lekami psychotropowymi

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie ulegają znaczącym zmianom podczas jednoczesnego stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi: imipraminą (inhibitor CYP2D6) lub fluoksetyną (inhibitor CYP3A4 i CYP2D6).⁶

Jednoczesne stosowanie leków przeciwpsychotycznych rysperydonu lub haloperydolu nie wpływa istotnie na farmakokinetykę kwetiapiny. Natomiast równoległe stosowanie kwetiapiny i tiorydaziny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%.⁷

Równoległe stosowanie kwetiapiny z cymetydyną nie wpływa na farmakokinetykę kwetiapiny.⁸

Interakcje z litem

Równoległe stosowanie kwetiapiny z litem nie wpływa na farmakokinetykę litu. Jednakże 6-tygodniowe randomizowane badanie kliniczne, porównujące stosowanie leczenia skojarzonego kwetiapiny z litem versus kwetiapiny z placebo u dorosłych pacjentów z ciężką manią, wykazało częstsze występowanie objawów pozapiramidowych (zwłaszcza drżenia), senności i przyrostu masy ciała w grupie przyjmującej kwetiapinę z litem w porównaniu do grupy stosującej kwetiapinę z placebo.⁹

Interakcje z walproinianem

Parametry farmakokinetyczne walproinianu sodu i kwetiapiny nie zmieniają się w klinicznie istotnym stopniu, gdy leki stosowane są jednocześnie. Jednakże retrospektywne badanie przeprowadzone u dzieci i młodzieży leczonych walproinianem sodu, kwetiapiną lub oboma lekami, wykazało częstsze występowanie leukopenii i neutropenii w grupie stosującej leczenie skojarzone w porównaniu do grup leczonych monoterapią.¹⁰

Interakcje z lekami sercowo-naczyniowymi

Nie przeprowadzono formalnych badań interakcji z powszechnie stosowanymi lekami sercowo-naczyniowymi. Jednak zaleca się szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia równowagi elektrolitowej lub wydłużenie odstępu QT.¹¹

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Zgłaszano przypadki fałszywie dodatniego wyniku testu immunologicznego na obecność metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów przyjmujących kwetiapinę. W przypadku wątpliwości zaleca się potwierdzenie kwestionowanego wyniku poprzez wykonanie odpowiedniego badania chromatograficznego.¹²

Interakcje kwetiapiny z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Kwetiapina i alkohol działają synergistycznie, prowadząc do nasilenia sedacji, senności i upośledzenia funkcji poznawczych i motorycznych.¹³

Pacjenci leczeni kwetiapiną powinni unikać spożywania alkoholu, ponieważ łączne stosowanie może powodować:

• Nasilone uspokojenie i sedację – oba związki działają depresyjnie na OUN
• Zwiększone upośledzenie zdolności psychomotorycznych – podwyższone ryzyko wypadków
• Możliwe nasilenie działań niepożądanych – zwłaszcza dotyczących układu sercowo-naczyniowego
• Ryzyko pogorszenia kontroli objawów psychotycznych – potencjalne nasilenie objawów podstawowej choroby psychicznej

Ze względu na wymienione zagrożenia, osoby leczone kwetiapiną powinny być poinformowane o znaczącym ryzyku związanym z jednoczesnym spożywaniem alkoholu i bezwzględnie unikać tej kombinacji.

Zestawienie interakcji lekowych