Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Kwetiapina (Ketipinor) może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi przy doborze terapii skojarzonej. Ze względu na działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność podczas jej stosowania w skojarzeniu z innymi lekami oddziałującymi na OUN oraz z alkoholem. ¹

Interakcje z lekami serotoninergicznymi

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kwetiapiny z produktami leczniczymi o działaniu serotoninergicznym, takimi jak:

• Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) – mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – nasilają działanie serotoninergiczne
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) – zwiększają ryzyko działań niepożądanych
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – mogą nasilać działania serotoninergiczne

Jednoczesne stosowanie powyższych leków z kwetiapiną może prowadzić do zwiększonego ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego, stanu potencjalnie zagrażającego życiu. ²

Interakcje z lekami antycholinergicznymi

Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów otrzymujących równocześnie kwetiapinę i inne leki o działaniu antycholinergicznym na receptory muskarynowe, ze względu na możliwość nasilenia działań niepożądanych związanych z blokadą receptorów cholinergicznych. ³

Interakcje z lekami wpływającymi na enzymy wątrobowe

Głównym izoenzymem układu cytochromu P450 uczestniczącym w metabolizmie kwetiapiny jest CYP3A4. Interakcje z lekami wpływającymi na ten układ enzymatyczny mogą znacząco modyfikować farmakokinetykę kwetiapiny i wpływać na jej skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. ⁴

Inhibitory CYP3A4

W badaniu nad interakcjami przeprowadzonym u zdrowych ochotników, jednoczesne stosowanie kwetiapiny (w dawce 25 mg) i ketokonazolu, inhibitora CYP3A4, powodowało 5-krotne do 8-krotnego zwiększenie AUC dla kwetiapiny. Z tego powodu jednoczesne stosowanie kwetiapiny i inhibitorów CYP3A4 jest przeciwwskazane. Nie zaleca się również spożywania soku grejpfrutowego podczas leczenia kwetiapiną, ze względu na jego właściwości hamujące aktywność CYP3A4. ⁵

Induktory CYP3A4

Jednoczesne podawanie leków indukujących enzymy wątrobowe znacząco wpływa na farmakokinetykę kwetiapiny:

• Karbamazepina (lek indukujący enzymy wątrobowe) – znacząco zwiększa klirens kwetiapiny, powodując zmniejszenie ekspozycji układowej na kwetiapinę (mierzonej według AUC) średnio do 13% ekspozycji występującej po podaniu samej kwetiapiny. U niektórych pacjentów obserwowano jeszcze silniejszy efekt, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej. ⁶
• Fenytoina (inny lek indukujący enzymy mikrosomalne) – powoduje znaczne zwiększanie klirensu kwetiapiny, o około 450%. ⁷

U pacjentów przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe leczenie kwetiapiną można rozpocząć tylko, jeśli w opinii lekarza korzyść z zastosowania kwetiapiny przewyższa ryzyko wynikające z przerwania leczenia lekiem indukującym enzymy wątrobowe. Ważne, aby wszelkie zmiany stosowania leku indukującego enzymy wątrobowe były wprowadzane stopniowo, a jeśli zachodzi taka potrzeba, aby był on zastąpiony innym lekiem niewpływającym na enzymy wątrobowe (np. walproinianem sodu). ⁸

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się istotnie po jednoczesnym zastosowaniu z lekiem przeciwdepresyjnym imipraminą (znanym inhibitorem CYP2D6) lub fluoksetyną (znanym inhibitorem CYP3A4 i CYP2D6). ⁹

Interakcje z lekami przeciwpsychotycznymi

Parametry farmakokinetyczne kwetiapiny nie zmieniają się istotnie po jednoczesnym zastosowaniu z rysperydonem lub haloperydolem. Natomiast jednoczesne podawanie kwetiapiny i tiorydazyny powoduje zwiększenie klirensu kwetiapiny o około 70%, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia kwetiapiny w osoczu i potencjalnie wpływać na jej skuteczność. ¹⁰

Interakcje z innymi lekami

• Cymetydyna – farmakokinetyka kwetiapiny nie zmienia się podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną. ¹¹
• Lit – farmakokinetyka litu nie ulega zmianom podczas jednoczesnego stosowania z kwetiapiną, jednak w randomizowanym badaniu klinicznym litu i kwetiapiny o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z ostrym zespołem maniakalnym, zaobserwowano większą częstość zaburzeń czynności układu pozapiramidowego (szczególnie drżenia), senności oraz zwiększenia masy ciała niż w grupie przyjmującej kwetiapinę z placebo. ¹²
• Walproinian sodu – parametry farmakokinetyczne nie zmieniają się w stopniu klinicznie istotnym podczas jednoczesnego stosowania walproinianu sodu i kwetiapiny. Należy jednak zaznaczyć, że badanie retrospektywne u dzieci i młodzieży przyjmujących walproinian, kwetiapinę lub oba te leki wykazało większą częstość występowania leukopenii i neutropenii w grupie leczenia skojarzonego w porównaniu z każdą z grup monoterapii. ¹³
• Leki stosowane w chorobach układu sercowo-naczyniowego – nie prowadzono formalnych badań interakcji z lekami często stosowanymi w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Zalecana jest ostrożność podczas jednoczesnego stosowania kwetiapiny z lekami, które mogą powodować zaburzenia elektrolitowe lub wydłużać odstęp QT. ¹⁴

Wpływ na badania diagnostyczne

Zgłaszano przypadki fałszywie dodatniego wyniku testu immunologicznego dla metadonu i trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych u pacjentów, którzy zażywali kwetiapinę. Przy kwestionowanych wynikach zaleca się ich potwierdzenie przez wykonanie odpowiedniego badania chromatograficznego. ¹⁵

Interakcje z alkoholem

Ze względu na działanie kwetiapiny na ośrodkowy układ nerwowy, stosowanie alkoholu podczas terapii tym lekiem może prowadzić do nasilenia działania depresyjnego na OUN. Może to skutkować:

• Nasileniem sedacji – efekt uspokajający zarówno kwetiapiny, jak i alkoholu może się sumować, powodując nadmierną senność i zaburzenia świadomości
• Pogorszeniem funkcji poznawczych – mogą wystąpić problemy z koncentracją, pamięcią i podejmowaniem decyzji
• Zaburzeniami koordynacji psychoruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
• Obniżeniem ciśnienia tętniczego – ryzyko hipotonii ortostatycznej jest wyższe przy jednoczesnym spożyciu alkoholu
• Zwiększonym ryzykiem hepatotoksyczności – alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy kwetiapiny

Dlatego podczas leczenia kwetiapiną należy zalecać pacjentom całkowitą abstynencję od alkoholu lub co najmniej znaczne ograniczenie jego spożycia, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN. ¹⁶

Zestawienie najważniejszych interakcji