Interakcje leku
Ivabradine Viatris 7,5 mg
Iwabradyna jest metabolizowana wyłącznie przez izoenzym CYP3A4 i stanowi bardzo słaby jego inhibitor, co determinuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna, inhibitory proteazy HIV), które zwiększają AUC iwabradyny 7-8-krotnie, oraz z umiarkowanymi inhibitorami (diltiazem, werapamil), podnoszącymi ekspozycję 2-3-krotnie i dodatkowo obniżającymi częstość pracy serca o około 5 uderzeń/min. Ponadto, iwabradyna nie powinna być łączona z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, sotalol), ze względu na ryzyko groźnych arytmii typu torsade de pointes. Spożycie soku grejpfrutowego podwaja ekspozycję na iwabradynę i jest niewskazane. Leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu mogą predysponować do arytmii w połączeniu z bradykardią wywołaną przez iwabradynę, szczególnie u pacjentów z zespołem długiego QT.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
- Jednoczesne stosowanie niezalecane
- Jednoczesne stosowanie z ostrożnością
- Leki stosowane bez istotnych interakcji
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji iwabradyny z innymi substancjami
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Iwabradyna jest substancją aktywną metabolizowaną wyłącznie przez cytochrom P450 3A4 (CYP3A4) i stanowi bardzo słaby inhibitor tego izoenzymu. Ze względu na specyficzny mechanizm działania oraz wpływ na rytm serca, lek ten może wchodzić w istotne klinicznie interakcje zarówno farmakodynamiczne, jak i farmakokinetyczne z wieloma innymi produktami leczniczymi.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne dotyczą głównie wpływu jednocześnie stosowanych leków na parametry hemodynamiczne, szczególnie na częstość pracy serca i odstęp QT. Z uwagi na mechanizm działania iwabradyny, polegający na zmniejszaniu częstości pracy serca, szczególną uwagę należy zwrócić na skojarzone leczenie z innymi preparatami wpływającymi na funkcję układu sercowo-naczyniowego.2
Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane
- Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT stosowane w leczeniu chorób układu krążenia:
- chinidyna
- dyzopiramid
- beprydyl
- sotalol
- ibutylid
- amiodaron
- Produkty lecznicze wydłużające odstęp QT stosowane w leczeniu chorób innych układów:
- pimozyd
- zyprazydon
- sertyndol
- meflochina
- halofantryna
- pentamidyna
- cyzapryd
- erytromycyna (podana dożylnie)
Jednoczesne stosowanie iwabradyny z wymienionymi wyżej lekami jest przeciwwskazane, ponieważ zmniejszenie częstości pracy serca wywołane przez iwabradynę może nasilać wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko wystąpienia groźnych zaburzeń rytmu serca. W sytuacjach, gdy takie skojarzenie jest bezwzględnie konieczne, należy zapewnić ścisłe monitorowanie czynności serca.3
Również następujące leki są przeciwwskazane do stosowania równocześnie z iwabradyną:
- Silne inhibitory CYP3A4:
- azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol)
- antybiotyki makrolidowe (klarytromycyna, erytromycyna podawana doustnie, jozamycyna, telitromycyna)
- inhibitory proteazy HIV (nelfinawir, rytonawir)
- nefazodon
- Inhibitory CYP3A4 o umiarkowanie silnym działaniu, zmniejszające jednocześnie częstość pracy serca:
- diltiazem
- werapamil
Badania wykazały, że silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg raz na dobę) i jozamycyna (1 g dwa razy na dobę), mogą zwiększać średnie narażenie na iwabradynę w osoczu od 7 do 8 razy. W przypadku jednoczesnego stosowania diltiazemu lub werapamilu z iwabradyną zaobserwowano zwiększenie narażenia na iwabradynę (AUC) o 2 do 3 razy oraz dodatkowe zmniejszenie częstości pracy serca o 5 uderzeń na minutę.4
Jednoczesne stosowanie niezalecane
- Sok grejpfrutowy – jednoczesne spożywanie soku grejpfrutowego prowadzi do dwukrotnego zwiększenia narażenia na iwabradynę, co może nasilać jej działanie farmakologiczne. Z tego powodu należy unikać przyjmowania soku grejpfrutowego podczas terapii iwabradyną.5
Jednoczesne stosowanie z ostrożnością
- Leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu (tiazydowe i pętlowe leki moczopędne) – hipokaliemia może zwiększać ryzyko arytmii. Ponieważ iwabradyna może powodować bradykardię, jednoczesne wystąpienie hipokaliemii i bradykardii stanowi czynnik predysponujący do wystąpienia ciężkich zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów z zespołem długiego odstępu QT (wrodzonym lub polekowym).6
- Inne inhibitory CYP3A4 o umiarkowanie silnym działaniu (np. flukonazol) – można rozważyć jednoczesne stosowanie iwabradyny z tymi lekami, przestrzegając następujących zasad:
- rozpoczynanie leczenia od zmniejszonej dawki iwabradyny 2,5 mg dwa razy na dobę
- upewnienie się, że częstość pracy serca w spoczynku przekracza 70 uderzeń na minutę
- systematyczne monitorowanie częstości pracy serca
7
- Leki pobudzające CYP3A4 (m.in. ryfampicyna, barbiturany, fenytoina, preparaty dziurawca zwyczajnego [Hypericum perforatum]) – substancje te mogą zmniejszać narażenie na iwabradynę i jej działanie terapeutyczne. Podczas jednoczesnego stosowania leków indukujących CYP3A4 może być konieczne dostosowanie dawki iwabradyny. W badaniach klinicznych wykazano, że jednoczesne przyjmowanie preparatów dziurawca zwyczajnego z iwabradyną w dawce 10 mg dwa razy na dobę powodowało zmniejszenie AUC iwabradyny o połowę. Z tego powodu należy ograniczyć stosowanie preparatów dziurawca podczas leczenia iwabradyną.8
Leki stosowane bez istotnych interakcji
W badaniach klinicznych nie wykazano klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych pomiędzy iwabradyną a następującymi produktami leczniczymi:9
- Inhibitory pompy protonowej (omeprazol, lanzoprazol)
- Syldenafil
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA (symwastatyna)
- Antagoniści wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny (amlodypina, lacydypina)
- Digoksyna
- Warfaryna
Nie stwierdzono również klinicznie znamiennego wpływu iwabradyny na właściwości farmakokinetyczne symwastatyny, amlodypiny, lacydypiny, ani na właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne digoksyny, warfaryny oraz na właściwości farmakodynamiczne kwasu acetylosalicylowego.10
W kluczowych badaniach klinicznych III fazy stosowano rutynowo następujące produkty lecznicze w skojarzeniu z iwabradyną, nie obserwując problemów z bezpieczeństwem:11
- Inhibitory konwertazy angiotensyny
- Antagoniści angiotensyny II
- Beta-adrenolityki
- Leki moczopędne
- Antagoniści aldosteronu
- Krótko i długo działające azotany
- Inhibitory reduktazy HMG-CoA
- Fibraty
- Inhibitory pompy protonowej
- Doustne leki przeciwcukrzycowe
- Kwas acetylosalicylowy i inne przeciwpłytkowe produkty lecznicze
Interakcje z alkoholem
Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego iwabradyny nie ma bezpośredniej wzmianki o interakcjach z alkoholem, należy zachować ostrożność podczas łączenia tych substancji. Alkohol może wpływać na układ sercowo-naczyniowy poprzez:12
- Rozszerzenie naczyń krwionośnych (działanie wazodylatacyjne)
- Wpływ na ciśnienie tętnicze krwi (możliwość spadku ciśnienia)
- Potencjalne działanie proarytmiczne
W połączeniu z iwabradyną, która zmniejsza częstość pracy serca, spożywanie alkoholu może prowadzić do nasilenia działania hipotensyjnego i bradykardii. Szczególnie pacjenci z istniejącymi zaburzeniami rytmu serca, chorobą niedokrwienną serca lub niewydolnością krążenia powinni zachować szczególną ostrożność lub całkowicie unikać spożywania alkoholu podczas terapii iwabradyną.
Należy również pamiętać, że alkohol może wchodzić w interakcje z innymi lekami często stosowanymi równocześnie z iwabradyną (np. beta-adrenolityki, statyny, leki przeciwnadciśnieniowe), co dodatkowo zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
Tabela interakcji iwabradyny z innymi substancjami
| Substancja/grupa leków | Rodzaj interakcji | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Postępowanie | Poziom ważności |
|---|---|---|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna p.o., jozamycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, nefazodon) | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu iwabradyny | Zwiększenie AUC iwabradyny 7-8 razy, nasilenie działania, ryzyko ciężkiej bradykardii | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane | Bardzo wysoki |
| Diltiazem, werapamil | Farmakokinetyczna i farmakodynamiczna | Hamowanie CYP3A4 i działanie zmniejszające częstość pracy serca | Zwiększenie AUC iwabradyny 2-3 razy, dodatkowe zmniejszenie HR o 5 uderzeń/min | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane | Bardzo wysoki |
| Leki wydłużające odstęp QT (chinidyna, dyzopiramid, beprydyl, sotalol, ibutylid, amiodaron, pimozyd, zyprazydon i inne) | Farmakodynamiczna | Synergistyczny wpływ na repolaryzację | Nasilenie wydłużenia odstępu QT, zwiększenie ryzyka arytmii typu torsade de pointes | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane | Bardzo wysoki |
| Sok grejpfrutowy | Farmakokinetyczna | Hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita | Dwukrotne zwiększenie AUC iwabradyny | Jednoczesne stosowanie niezalecane | Wysoki |
| Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (flukonazol i inne) | Farmakokinetyczna | Hamowanie metabolizmu iwabradyny | Zwiększenie stężenia iwabradyny w osoczu | Rozpoczynać od dawki 2,5 mg 2× dziennie, monitorować HR | Średni |
| Leki pobudzające CYP3A4 (ryfampicyna, barbiturany, fenytoina) | Farmakokinetyczna | Indukcja CYP3A4 | Zmniejszenie AUC iwabradyny, osłabienie działania terapeutycznego | Możliwa konieczność zwiększenia dawki iwabradyny | Średni |
| Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) | Farmakokinetyczna | Indukcja CYP3A4 | Zmniejszenie AUC iwabradyny o 50% | Ograniczyć stosowanie preparatów dziurawca | Średni |
| Leki moczopędne zwiększające wydalanie potasu (tiazydowe i pętlowe) | Farmakodynamiczna | Hipokaliemia + bradykardia | Zwiększone ryzyko arytmii, szczególnie u pacjentów z zespołem długiego QT | Monitorowanie stężenia potasu i EKG | Średni |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Działanie wazodylatacyjne, potencjalny wpływ na HR | Możliwe nasilenie działania hipotensyjnego, ryzyko bradykardii | Zachować ostrożność, rozważyć ograniczenie spożycia | Niski do średniego |
| Inhibitory pompy protonowej, syldenafil, statyny, pochodne dihydropirydyny, digoksyna, warfaryna | Brak istotnych interakcji | – | Brak istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne | Można stosować jednocześnie | Niski |
Dzieci i młodzież
Należy podkreślić, że badania dotyczące interakcji iwabradyny z innymi lekami przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Nie ma dostępnych danych dotyczących interakcji lekowych u dzieci i młodzieży, dlatego w tej grupie wiekowej należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu iwabradyny jednocześnie z innymi lekami.13
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania