Interakcje leku
Inovox na kaszel smak miodowo-cytrynowy 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Dekstrometorfan bromowodorek, główny składnik aktywny produktu leczniczego Tussifortin (10 mg), podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia z udziałem enzymu CYP2D6. Fakt ten stanowi podstawę dla licznych istotnych klinicznie interakcji z innymi substancjami leczniczymi i nie tylko. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis najważniejszych interakcji lekowych oraz innych rodzajów oddziaływań, wraz z ich znaczeniem klinicznym i potencjalnymi konsekwencjami.¹

Interakcje z inhibitorami CYP2D6

Jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu z silnymi inhibitorami enzymu CYP2D6 może prowadzić do znaczącego wzrostu stężenia substancji czynnej w organizmie, nawet wielokrotnie przekraczającego poziom terapeutyczny. Konsekwencją tego może być wystąpienie objawów toksycznych, w tym: pobudzenia, dezorientacji, drżenia, bezsenności, biegunki i depresji oddechowej. Dodatkowo zwiększa się ryzyko rozwoju potencjalnie groźnego zespołu serotoninowego.²

Do najbardziej znaczących inhibitorów CYP2D6 zaliczamy:

• Silne inhibitory CYP2D6: fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna i terbinafina. W przypadku jednoczesnego stosowania z chinidyną stężenie dekstrometorfanu w osoczu może wzrosnąć nawet 20-krotnie, znacząco zwiększając ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.³
• Inne istotne inhibitory CYP2D6: amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna. Wszystkie te leki mogą w podobny sposób wpływać na metabolizm dekstrometorfanu.⁴

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 z dekstrometorfanem, pacjent musi być ściśle monitorowany pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. Często konieczne okazuje się zmniejszenie dawki dekstrometorfanu.⁵

Interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i inhibitorami COX-2

Badania farmakokinetyczne wykazały, że stężenie dekstrometorfanu w osoczu może ulec zwiększeniu podczas jednoczesnego podawania z inhibitorami cyklooksygenazy typu 2 (COX-2), takimi jak celekoksyb, parekoksyb czy waldekoksyb. Mechanizm tej interakcji polega na hamowaniu metabolizmu wątrobowego dekstrometorfanu.⁶

Interakcje z lekami przeciwarytmicznymi

Leki przeciwarytmiczne, takie jak amiodaron czy chinidyna, mogą znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w osoczu, prowadząc do osiągnięcia potencjalnie toksycznych poziomów. W przypadku konieczności łącznego stosowania tych leków może być niezbędne dostosowanie dawki dekstrometorfanu.⁷

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi i serotoninergicznymi

Szczególnie niebezpieczne są interakcje dekstrometorfanu z następującymi grupami leków:⁸

• Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO), w tym: pargylina, prokarbazyna, moklobemid, selegilina, tranylcypromina, izoniazyd i linezolid
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI), takie jak fluoksetyna czy paroksetyna
• Inne leki serotoninergiczne, w tym bupropion

Podczas jednoczesnego stosowania tych leków z dekstrometorfanem obserwowano ciężkie działania niepożądane, charakteryzujące się objawami zespołu serotoninowego, takimi jak pobudzenie, nadmierne pocenie się, sztywność mięśni oraz nadciśnienie tętnicze. Przypuszcza się, że interakcje te wynikają z hamowania metabolizmu wątrobowego dekstrometorfanu. W związku z tym zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków, a w przypadku konieczności zamiany terapii należy zachować odstęp co najmniej 14 dni od zakończenia leczenia lekami z wymienionych grup przed włączeniem dekstrometorfanu.⁹

Interakcje z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy

Dekstrometorfan może wchodzić w interakcje z lekami o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takimi jak leki psychotropowe, przeciwhistaminowe czy stosowane w leczeniu choroby Parkinsona. Efektem takiego połączenia może być nasilone działanie hamujące na OUN.¹⁰

Interakcje z lekami wykrztuśnymi i mukolitycznymi

Połączenie dekstrometorfanu, który hamuje odruch kaszlu, z lekami wykrztuśnymi i mukolitycznymi może powodować niedrożność dróg oddechowych. Wynika to z faktu, że przy zahamowanym odruchu kaszlowym zwiększona gęstość i objętość wydzielanego śluzu może nie być efektywnie usuwana z dróg oddechowych.¹¹

Szczególna interakcja z haloperydolem

Haloperydol, lek przeciwpsychotyczny, hamuje izoenzym CYP2D6, co prowadzi do zwiększonego stężenia dekstrometorfanu w osoczu. Konsekwencją może być nasilenie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem dekstrometorfanu.¹²

Interakcje z alkoholem

Spożywanie napojów alkoholowych w trakcie leczenia dekstrometorfanem jest przeciwwskazane. Alkohol może nasilać działania niepożądane dekstrometorfanu oraz prowadzić do wzajemnego potencjalizowania działania obu substancji. Łączenie alkoholu z dekstrometorfanem zwiększa ryzyko wystąpienia nadmiernej sedacji, zaburzeń psychomotorycznych oraz depresji ośrodkowego układu nerwowego. W skrajnych przypadkach może prowadzić do depresji oddechowej.¹³

Interakcje z żywnością

Dekstrometorfan nie powinien być przyjmowany jednocześnie z sokiem grejpfrutowym lub sokiem z gorzkiej pomarańczy. Soki te zawierają substancje, które mogą działać jako inhibitory cytochromu P-450 (szczególnie izoenzymów CYP2D6 i CYP3A4), co może prowadzić do zwiększenia stężenia dekstrometorfanu w organizmie i nasilenia działań niepożądanych.¹⁴

Tabela interakcji dekstrometorfanu

Znajomość powyższych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania dekstrometorfanu. Ze względu na złożony profil interakcji lekowych, przed przepisaniem produktu Tussifortin należy dokładnie przeanalizować aktualną farmakoterapię pacjenta oraz poinformować go o konieczności unikania spożywania alkoholu i określonych soków cytrusowych podczas leczenia.¹⁵