Przedawkowanie leku

Przedawkowanie hydroksyzyny chlorowodorku może prowadzić do szeregu poważnych zaburzeń zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy intoksykacji wynikają przede wszystkim z nadmiernego działania przeciwcholinergicznego, a także depresji lub paradoksalnego pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN). ¹

Manifestacje kliniczne przedawkowania

Kliniczna manifestacja przedawkowania hydroksyzyny obejmuje szerokie spektrum objawów, które mogą wystąpić w różnych okresach po zażyciu nadmiernej dawki leku. We wczesnej fazie przedawkowania pacjent może doświadczać nudności, wymiotów, tachykardii oraz gorączki. Mogą pojawić się również zaburzenia neurologiczne takie jak senność, zaburzenia odruchu źrenicznego i drżenie. W sferze neuropsychiatrycznej często obserwuje się splątanie oraz omamy. ²

W późniejszym okresie przedawkowania mogą pojawić się objawy o zdecydowanie większym nasileniu i większym zagrożeniu dla życia pacjenta, takie jak obniżenie poziomu świadomości, depresja oddechowa oraz drgawki. W układzie sercowo-naczyniowym może dojść do rozwinięcia niedociśnienia tętniczego oraz zaburzeń rytmu serca. W najcięższych przypadkach przedawkowania hydroksyzyny może dojść do pogłębiającej się śpiączki oraz zapaści krążeniowo-oddechowej. ³

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku znacznego przedawkowania hydroksyzyny, postępowanie terapeutyczne powinno obejmować kompleksowe działania mające na celu podtrzymanie funkcji życiowych oraz eliminację niewchłoniętego leku. Kluczowe znaczenie ma ścisła kontrola drożności dróg oddechowych, funkcji oddechowej oraz krążenia z ciągłym zapisem EKG. Niezbędne jest również zapewnienie odpowiedniej podaży tlenu. ⁴

Parametry życiowe, tj. akcja serca oraz ciśnienie tętnicze, powinny być monitorowane przez co najmniej 24 godziny, aż do całkowitego ustąpienia objawów przedawkowania. U pacjentów prezentujących zaburzenia świadomości należy przeprowadzić dokładny wywiad w kierunku jednoczesnego przyjmowania innych substancji, w tym leków oraz alkoholu. W razie potrzeby należy podać tlen, nalokson, glukozę i tiaminę. ⁵

W przypadku konieczności zastosowania środka obkurczającego naczynia, rekomenduje się noradrenalinę lub metaraminol. Istotne jest, aby nie podawać adrenaliny u pacjentów z przedawkowaniem hydroksyzyny. ⁶

Eliminacja niewchłoniętego leku

U pacjentów z objawami przedawkowania, u których występują lub mogą wystąpić zaburzenia świadomości, śpiączka lub drgawki, nie zaleca się stosowania preparatów wymiotnicy ze względu na zwiększone ryzyko rozwoju zachłystowego zapalenia płuc. W przypadku spożycia klinicznie istotnej ilości hydroksyzyny można rozważyć wykonanie płukania żołądka, jednak wyłącznie po uprzednim zabezpieczeniu dróg oddechowych poprzez intubację dotchawiczą. ⁷

Dane dotyczące skuteczności stosowania węgla aktywowanego w przypadku przedawkowania hydroksyzyny są ograniczone. Podobnie, wątpliwe jest, aby metody pozaustrojowego oczyszczania krwi, takie jak hemodializa czy hemoperfuzja, miały istotne zastosowanie w leczeniu pacjentów z przedawkowaniem hydroksyzyny. ⁸

Leczenie farmakologiczne

Dla hydroksyzyny nie istnieje swoista odtrutka. ⁹ Jednakże dane literaturowe wskazują, że w przypadku wystąpienia silnego, zagrażającego życiu działania przeciwcholinergicznego, które nie odpowiada na standardowe leczenie, skuteczne może okazać się podanie fizostygminy w dawce terapeutycznej. Należy podkreślić, że fizostygminy nie należy stosować wyłącznie w celu przeciwdziałania zapadnięciu pacjenta w sen. ¹⁰

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku jednoczesnego spożycia trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, gdyż stosowanie fizostygminy może wówczas wywołać drgawki oraz oporne na leczenie zatrzymanie akcji serca. Stosowania fizostygminy należy również unikać u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia bodźców w obrębie serca. ¹¹

Tabela objawów przedawkowania