Właściwości farmakodynamiczne
Fluimucil forte 600 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Fluimucil Forte

Fluimucil Forte, którego substancją czynną jest acetylocysteina w dawce 600 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w kaszlu i przeziębieniu, a dokładniej leków mukolitycznych. Klasyfikowany jest według kodu ATC jako R05CB01.¹

Mechanizm działania i podstawowe właściwości farmakodynamiczne

Acetylocysteina, która stanowi substancję czynną preparatu Fluimucil Forte, charakteryzuje się silnym działaniem mukolitycznym. Jej mechanizm działania polega na upłynnianiu śluzu oraz wydzieliny śluzowo-ropnej poprzez proces depolimeryzacji kompleksów mukoproteinowych i kwasów nukleinowych, które zwiększają lepkość składników śluzowych i ropnych plwociny oraz innych wydzielin. Dzięki temu działaniu acetylocysteina przyczynia się do poprawy klirensu śluzowo-rzęskowego.²

Działanie antyoksydacyjne

Poza podstawowym działaniem mukolitycznym, acetylocysteina wykazuje również bezpośrednie działanie antyoksydacyjne. Jest to możliwe dzięki obecności w jej cząsteczce nukleofilowej wolnej grupy tiolowej (-SH), która ma zdolność bezpośredniego oddziaływania z grupami elektrofilowymi wolnych rodników. Szczególnie istotne jest odkrycie, że acetylocysteina chroni α1-antytrypsynę (inhibitor enzymu elastazy) przed unieczynnieniem przez kwas podchlorawy (HClO). Ten ostatni jest silnym środkiem utleniającym, powstającym pod wpływem działania enzymu mieloperoksydazy, która jest wytwarzana przez aktywowane fagocyty.³

Ze względu na opisane powyżej właściwości, Fluimucil Forte jest zalecany w terapii zarówno ostrych, jak i przewlekłych schorzeń układu oddechowego, które charakteryzują się obecnością gęstej, lepkiej wydzieliny śluzowo-ropnej.⁴

Rola w syntezie glutationu

Szczególna budowa cząsteczkowa acetylocysteiny umożliwia jej łatwe przenikanie przez błony komórkowe. Wewnątrz komórki acetylocysteina podlega procesowi dezacetylacji, przekształcając się w L-cysteinę – aminokwas niezbędny do syntezy glutationu (GSH). Glutation jest wysoce reaktywnym trójpeptydem, który powszechnie występuje w różnych tkankach organizmów zwierzęcych. Jest on niezbędny do utrzymania prawidłowych funkcji oraz integralności morfologicznej komórki, ponieważ stanowi najważniejszy wewnątrzkomórkowy mechanizm obronny przeciwko wolnym rodnikom (zarówno zewnątrzpochodnym, jak i wewnątrzpochodnym) oraz licznym substancjom cytotoksycznym, w tym paracetamolowi.⁵

Działanie cytotoksyczne paracetamolu polega na stopniowym zmniejszaniu zawartości GSH w organizmie. Acetylocysteina odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu odpowiedniego stężenia GSH, przyczyniając się tym samym do ochrony komórek przed czynnikami uszkadzającymi. Te czynniki, w przypadku narastającego zubożenia organizmu w GSH, mogłyby wykazać swoje działanie cytotoksyczne, co obserwuje się na przykład w przypadku zatrucia paracetamolem.⁶

Badania kliniczne potwierdzające skuteczność

Badanie w POChP

W badaniu przeprowadzonym przez Stava i współpracowników (Chest 2009) analizowano wpływ acetylocysteiny na funkcje płuc u pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP). Badanie objęło 24 pacjentów, którym podawano acetylocysteinę w dawce 1200 mg na dobę przez okres 6 tygodni. W porównaniu z grupą kontrolną otrzymującą placebo, w grupie leczonej acetylocysteiną zaobserwowano znaczne zwiększenie pojemności wdechowej oraz natężonej pojemności życiowej (FVC). Efekt ten był prawdopodobnie spowodowany ograniczeniem zjawiska pułapki powietrznej. Uzyskane wyniki wskazywały wyraźnie na działanie antyoksydacyjne acetylocysteiny.⁷

Badanie IFIGENIA we włóknieniu płuc

W trwającym rok badaniu IFIGENIA u pacjentów z samoistnym włóknieniem płuc zastosowano jednoczesne leczenie standardowe (prednizon i azatiopryna) w połączeniu z acetylocysteiną w dawce 600 mg trzy razy na dobę. Takie połączenie terapeutyczne wpływało korzystnie na zachowanie pojemności życiowej oraz zdolności dyfuzyjnej płuc dla tlenku węgla (DL CO) mierzonej metodą pojedynczego oddechu.⁸

Badania w mukowiscydozie

Przeprowadzono również dwa badania kliniczne oceniające skuteczność acetylocysteiny u osób z mukowiscydozą. W obu badaniach stosowano bardzo wysokie dawki acetylocysteiny – sięgające do 3000 mg na dobę przez okres 4 tygodni. Pomimo zastosowania tak wysokich dawek, nie zaobserwowano istotnych działań niepożądanych. Działanie antyoksydacyjne acetylocysteiny wiązało się ze znacznym zmniejszeniem aktywności elastazy w plwocinie, która jest głównym czynnikiem rokowniczym czynności płuc u pacjentów z mukowiscydozą. Ponadto, leczenie acetylocysteiną prowadziło do zmniejszenia obciążenia dróg oddechowych neutrofilami, jak również redukcji liczby neutrofili aktywnie wydzielających ziarnistości bogate w elastazę.⁹