Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Esomeprazole Zentiva 40 mg

Stosowanie ezomeprazolu wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności i stałej czujności diagnostycznej ze względu na możliwość wystąpienia szeregu istotnych klinicznie powikłań. Personel medyczny zalecający terapię tym produktem leczniczym powinien uwzględnić poniższe ostrzeżenia, aby zapewnić bezpieczne i skuteczne leczenie pacjentów.¹

Maskowanie objawów nowotworowych

Należy zachować szczególną ostrożność diagnostyczną i wykluczyć chorobę nowotworową, gdy występują niepokojące objawy, takie jak:

• znaczny niezamierzony spadek masy ciała
• nawracające wymioty
• dysfagia
• wymioty krwawe
• smoliste stolce
• owrzodzenia żołądka

Szczególna czujność diagnostyczna jest niezbędna, ponieważ ezomeprazol może powodować łagodzenie objawów choroby nowotworowej, co może prowadzić do opóźnienia rozpoznania.²

Zakażenia przewodu pokarmowego

Stosowanie inhibitorów pompy protonowej wiąże się z nieznacznym zwiększeniem ryzyka zakażeń przewodu pokarmowego wywoływanych przez bakterie z rodzaju Salmonella i Campylobacter. Klinicyści powinni uwzględnić to ryzyko, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami do infekcji przewodu pokarmowego.³

Wchłanianie witaminy B12

Ezomeprazol, podobnie jak wszystkie inne leki hamujące wydzielanie kwasu żołądkowego, może zmniejszać wchłanianie witaminy B12 (cyjanokobalaminy) z powodu hipo- lub achlorhydrii. Jest to szczególnie istotne u pacjentów:

• ze zmniejszonymi zapasami witaminy B12 w organizmie
• z czynnikami ryzyka zmniejszonego wchłaniania witaminy B12
• poddawanych długotrwałemu leczeniu ezomeprazolem

W tych przypadkach należy rozważyć monitorowanie poziomu witaminy B12 i ewentualne jej suplementowanie.⁴

Hipomagnezemia

U pacjentów leczonych inhibitorami pompy protonowej, w tym ezomeprazolem, przez dłuższy okres (co najmniej 3 miesiące, a w większości przypadków przez rok) raportowano występowanie ciężkiej hipomagnezemii. Objawy hipomagnezemii mogą obejmować:

• zmęczenie
• tężyczkę
• majaczenie
• drgawki
• zawroty głowy
• komorowe zaburzenia rytmu serca

Niepokojące jest, że objawy hipomagnezemii mogą rozwijać się niepostrzeżenie i pozostać niezauważone. U większości pacjentów dolegliwości ustępują po suplementacji magnezu i odstawieniu inhibitora pompy protonowej.⁵

Zaleca się rozważenie oznaczenia stężenia magnezu przed rozpoczęciem długotrwałego leczenia ezomeprazolem, a następnie okresowe monitorowanie w trakcie terapii, szczególnie u pacjentów:

• u których planowane jest długotrwałe leczenie
• przyjmujących jednocześnie digoksynę
• stosujących leki mogące wywoływać hipomagnezemię (np. diuretyki)

⁶

Ryzyko złamań

Inhibitory pompy protonowej, zwłaszcza stosowane w dużych dawkach i przez dłuższy czas (ponad rok), mogą nieznacznie zwiększać ryzyko złamań:

• w obrębie stawu biodrowego
• w obrębie nadgarstka
• w obrębie kręgosłupa

Ryzyko to dotyczy głównie osób w podeszłym wieku lub pacjentów z innymi czynnikami ryzyka. Badania obserwacyjne wskazują, że inhibitory pompy protonowej mogą zwiększać ogólne ryzyko złamań o 10-40%. Należy zauważyć, że za wzrost zagrożenia złamaniami częściowo mogą odpowiadać inne czynniki ryzyka.⁷

Pacjenci narażeni na ryzyko osteoporozy powinni być objęci opieką zgodnie z obowiązującymi wytycznymi klinicznymi i powinni przyjmować odpowiednią ilość witaminy D i wapnia.⁸

Podostry skórny toczeń rumieniowaty (SCLE)

Stosowanie inhibitorów pompy protonowej w bardzo rzadkich przypadkach wiąże się z wystąpieniem podostrego skórnego tocznia rumieniowatego (ang. subacute cutaneous lupus erythematosus – SCLE). Zaleca się, aby w przypadku wystąpienia zmian skórnych, zwłaszcza:

• w obrębie obszarów skóry wystawionych na działanie promieni słonecznych
• gdy zmianom towarzyszą bóle stawów

pacjent niezwłocznie zgłosił się po pomoc lekarską. Lekarz powinien rozważyć przerwanie stosowania ezomeprazolu. Należy mieć na uwadze, że wystąpienie SCLE po wcześniejszym leczeniu inhibitorem pompy protonowej może zwiększać ryzyko wystąpienia tego powikłania podczas stosowania innych inhibitorów pompy protonowej.⁹

Interakcje lekowe

Podczas stosowania ezomeprazolu należy zachować ostrożność ze względu na możliwe interakcje z innymi lekami:

• Atazanawir: Nie zaleca się jednoczesnego podawania ezomeprazolu z atazanawirem. Jeżeli jednoczesne stosowanie jest konieczne, zaleca się ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg i 100 mg rytonawiru. Dawka ezomeprazolu nie powinna przekraczać 20 mg.¹⁰
• Leki metabolizowane przez CYP2C19: Ezomeprazol jest inhibitorem enzymu CYP2C19. Przy rozpoczynaniu lub kończeniu terapii ezomeprazolem należy uwzględnić możliwe interakcje z produktami leczniczymi metabolizowanymi przez ten enzym.¹¹
• Klopidogrel: Obserwuje się interakcje między klopidogrelem a ezomeprazolem, choć ich kliniczne znaczenie pozostaje niepewne. Jako środek ostrożności zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków.¹²

Ciężkie skórne reakcje niepożądane (SCARs)

W bardzo rzadkich przypadkach stosowanie ezomeprazolu wiązano z występowaniem ciężkich skórnych reakcji niepożądanych (ang. Serious cutaneous adverse reactions, SCARs), które mogą zagrażać życiu pacjenta. Do reakcji tych należą:

• rumień wielopostaciowy (ang. erythema multiforme, EM)
• zespół Stevensa-Johnsona (ang. Stevens-Johnson syndrome, SJS)
• toksyczna rozpływna martwica naskórka (ang. toxic epidermal necrolysis, TEN)
• reakcja na lek z eozynofilią i objawami ogólnoustrojowymi (ang. drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms, DRESS)

Pacjentów należy poinformować o objawach podmiotowych i przedmiotowych ciężkich reakcji skórnych i pouczyć o konieczności niezwłocznego zgłoszenia się do lekarza w przypadku ich wystąpienia.¹³

W przypadku wystąpienia objawów ciężkich reakcji skórnych konieczne jest:

1. Natychmiastowe odstawienie ezomeprazolu
2. Zapewnienie odpowiedniej opieki medycznej
3. Ścisła obserwacja pacjenta

Bardzo ważne jest, aby nie podawać ponownie ezomeprazolu pacjentom, u których wcześniej wystąpiły reakcje EM/SJS/TEN/DRESS.¹⁴

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie ezomeprazolu może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, szczególnie na poziom chromograniny A (CgA). Zwiększenie stężenia CgA może zakłócać wyniki badań służących do wykrywania guzów neuroendokrynnych. W celu uniknięcia tych zakłóceń należy:

• Przerwać leczenie ezomeprazolem na co najmniej 5 dni przed pomiarami stężenia CgA
• Jeżeli po pomiarze wstępnym wartości stężenia CgA i gastryny nie wróciły do zakresu referencyjnego, pomiar należy powtórzyć po 14 dniach od zaprzestania leczenia inhibitorami pompy protonowej

¹⁵