Interakcje leku
Escitalopram Aurovitas 10 mg
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagającym zachowania 14-dniowego odstępu po odstawieniu inhibitora MAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu terapii escytalopramem przed włączeniem inhibitora MAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnego selektywnego inhibitora MAO-A (moklobemidu) oraz odwracalnego nieselektywnego inhibitora MAO (linezolidu), gdzie w razie konieczności stosowania skojarzonego zaleca się minimalne dawki i ścisłą kontrolę kliniczną. Escytalopram jest również przeciwwskazany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki), ze względu na ryzyko arytmii. Ponadto, leki serotoninergiczne (opioidy, tryptany, buprenorfina) zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego, a leki obniżające próg drgawkowy (np. bupropion, tramadol, neuroleptyki) wymagają ostrożności i monitorowania pacjenta.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Przeciwwskazane leczenie skojarzone
- Leczenie skojarzone wymagające ostrożności
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu
- Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w istotne interakcje z różnymi grupami leków. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, przy czym w każdej z tych kategorii znajdują się połączenia przeciwwskazane, jak i takie, które wymagają jedynie zachowania szczególnej ostrożności.1
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje farmakodynamiczne polegają na wzajemnym oddziaływaniu leków na poziomie mechanizmów działania, często prowadząc do nasilenia lub osłabienia efektów terapeutycznych lub zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.2
Przeciwwskazane leczenie skojarzone
Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO stanowią bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania z escytalopramem. U pacjentów otrzymujących leki z grupy SSRI jednocześnie z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) obserwowano ciężkie reakcje niepożądane, w tym zespół serotoninowy. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po upływie 14 dni od odstawienia nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei po zakończeniu terapii escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed włączeniem nieselektywnego, nieodwracalnego inhibitora MAO.3
Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) również jest przeciwwskazany w skojarzeniu z escytalopramem ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego. Jeżeli takie leczenie skojarzone jest absolutnie konieczne, należy rozpocząć od minimalnych zalecanych dawek, a pacjent musi pozostawać pod ścisłą kontrolą kliniczną.4
Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO-A – antybiotyk linezolid, jako odwracalny nieselektywny inhibitor MAO, nie powinien być podawany jednocześnie z escytalopramem. W sytuacjach, gdy takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować minimalne dawki i zapewnić ścisłą kontrolę kliniczną.5
W przypadku nieodwracalnego, selektywnego inhibitora MAO-B (selegilina) konieczne jest zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Dane wskazują, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z mieszaniną racemiczną cytalopramu było bezpieczne.6
Leki wydłużające odstęp QT są przeciwwskazane w skojarzeniu z escytalopramem ze względu na możliwy efekt addytywny. Należą do nich:7
- Leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
- Leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
- Niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
- Leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
- Niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)
Leczenie skojarzone wymagające ostrożności
Leki o działaniu serotoninergicznym, takie jak opioidy (w tym tramadol) oraz tryptany (np. sumatryptan), w skojarzeniu z escytalopramem mogą zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.8
Produkty lecznicze zawierające buprenorfinę powinny być stosowane ostrożnie w skojarzeniu z escytalopramem ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu pacjenta.9
Leki obniżające próg drgawkowy – ponieważ leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z innymi lekami o podobnym wpływie, takimi jak:10
- Leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
- Leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
- Meflochina
- Bupropion
- Tramadol
Lit i tryptofan – donoszono o nasileniu działania przy skojarzonym stosowaniu leków z grupy SSRI z litem lub tryptofanem, co wymaga zachowania ostrożności w przypadku takiego leczenia skojarzonego.11
Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) – preparaty ziołowe zawierające dziurawiec mogą zwiększać częstość występowania działań niepożądanych w skojarzeniu z escytalopramem, dlatego nie zaleca się ich jednoczesnego stosowania.12
Leki wpływające na krzepnięcie krwi – stosowanie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. Podczas rozpoczynania lub kończenia leczenia escytalopramem u pacjentów przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe konieczne jest dokładne monitorowanie parametrów krzepnięcia. Jednoczesne podawanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może dodatkowo zwiększać skłonność do krwawień.13
Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – Przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z lekami powodującymi zmniejszenie stężenia potasu lub magnezu w surowicy, należy zachować ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.14
Interakcje farmakokinetyczne
Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu
Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19, z mniejszym udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6.15
Jednoczesne podawanie inhibitorów CYP2C19 z escytalopramem może zwiększać jego stężenie w osoczu:
- Omeprazol (30 mg raz na dobę) powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.16
- Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę), będąca umiarkowanie silnym inhibitorem enzymów, powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas leczenia skojarzonego escytalopramem z cymetydyną. Konieczne może być dostosowanie dawki.17
Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu z następującymi inhibitorami CYP2C19: omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu w zależności od monitorowanych działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej.18
Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków
Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6, co może prowadzić do wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten izoenzym. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu escytalopramu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, takimi jak:19
- Flekainid, propafenon, metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
- Leki przeciwdepresyjne, takie jak dezypramina, klomipramina i nortryptylina
- Leki przeciwpsychotyczne, takie jak rysperydon, tiorydazyna i haloperydol
Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem powodowało dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu.20
Escytalopram wykazuje również słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19, dlatego zaleca się ostrożność podczas podawania w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten izoenzym.21
Interakcje z alkoholem
Chociaż nie stwierdzono istotnych interakcji farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, równoczesne spożycie alkoholu etylowego podczas terapii escytalopramem nie jest zalecane.22
Alkohol może potęgować działanie depresyjne escytalopramu na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia sedacji, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji ruchowej. Dodatkowo, jednoczesne spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego oraz potęgować zaburzenia funkcji poznawczych i psychomotorycznych.
Pacjenci leczeni escytalopramem powinni być wyraźnie poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z jednoczesnym spożywaniem alkoholu, a także o możliwości obniżonej tolerancji na alkohol podczas terapii tym lekiem przeciwdepresyjnym.
Tabela interakcji
| Lek/Substancja | Rodzaj interakcji | Opis interakcji | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Wymagany odstęp 14 dni od zakończenia stosowania inhibitora MAO przed włączeniem escytalopramu i 7 dni po zakończeniu leczenia escytalopramem przed włączeniem inhibitora MAO |
| Moklobemid (odwracalny selektywny inhibitor MAO-A) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane. Jeśli konieczne, stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą |
| Linezolid (odwracalny nieselektywny inhibitor MAO) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Bardzo wysoki | Nie powinien być stosowany jednocześnie. Jeśli konieczne, stosować minimalne dawki pod ścisłą kontrolą |
| Selegilina (nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Dozwolone stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg/dobę, zachować ostrożność |
| Leki wydłużające odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) | Farmakodynamiczna | Addytywne działanie wydłużające odstęp QT, zwiększone ryzyko arytmii | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Opioidy (w tym tramadol) i tryptany (np. sumatryptan) | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Buprenorfina | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Leki obniżające próg drgawkowy (leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion, tramadol) | Farmakodynamiczna | Addytywne działanie obniżające próg drgawkowy | Średni | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Lit, tryptofan | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania serotoninergicznego | Średni | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) | Farmakodynamiczna | Zwiększona częstość działań niepożądanych | Średni | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe | Farmakodynamiczna | Wpływ na działanie leków przeciwzakrzepowych | Wysoki | Dokładna kontrola parametrów krzepnięcia podczas rozpoczynania i kończenia leczenia escytalopramem |
| NLPZ | Farmakodynamiczna | Zwiększona skłonność do krwawień | Średni | Zachować ostrożność, monitorować pacjenta |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Średni | Nie zaleca się jednoczesnego spożycia |
| Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię | Farmakodynamiczna | Zwiększone ryzyko złośliwych arytmii | Wysoki | Zachować ostrożność, monitorować elektrolity |
| Omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna (inhibitory CYP2C19) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu | Średni | Możliwe zmniejszenie dawki escytalopramu, monitorowanie działań niepożądanych |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | 70% zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu | Wysoki | Możliwe dostosowanie dawki escytalopramu |
| Leki metabolizowane przez CYP2D6 (flekainid, propafenon, metoprolol, dezypramina, klomipramina, nortryptylina, rysperydon, tiorydazyna, haloperydol) | Farmakokinetyczna | Escytalopram zwiększa stężenie tych leków poprzez hamowanie CYP2D6 | Wysoki | Możliwe dostosowanie dawki tych leków |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania