Działania niepożądane
Enoxaparin sodium LEK-AM 2 000 j.m. (20 mg)/0,2 ml
Enoksaparyna sodowa, stosowana w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy, została przebadana klinicznie na ponad 15 000 pacjentów z różnymi wskazaniami, w tym po zabiegach ortopedycznych, unieruchomieniu, zakrzepicy żył głębokich oraz ostrych zespołach wieńcowych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (w tym duże krwotoki u do 4,2% pacjentów chirurgicznych), małopłytkowość, trombocytoza oraz reakcje alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą, która może prowadzić do zawału narządu lub niedokrwienia kończyny, oraz krwiak okołordzeniowy, mogący skutkować trwałymi deficytami neurologicznymi. Bardzo często obserwuje się wzrost aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, a rzadziej uszkodzenie komórek wątroby i cholestazę.
- Działania niepożądane leku Enoxaparin sodium LEK-AM
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania i układów narządowych
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Badania diagnostyczne
- Szczegółowa charakterystyka powikłań krwotocznych
- Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
- Tabela działań niepożądanych leku Enoxaparin sodium LEK-AM
Działania niepożądane leku Enoxaparin sodium LEK-AM
Enoksaparyna sodowa jest lekiem przeciwzakrzepowym, którego profil bezpieczeństwa został dokładnie zbadany w licznych badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów. Obserwacje kliniczne dotyczyły wielu grup pacjentów, w tym: 1776 pacjentów po zabiegach ortopedycznych i brzusznych, 1169 pacjentów unieruchomionych z powodu ostrych schorzeń, 559 pacjentów z zakrzepicą żył głębokich (z zatorowością płucną lub bez), 1578 pacjentów z niestabilną dławicą piersiową i zawałem serca bez załamka Q oraz 10 176 pacjentów ze świeżym zawałem mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST.1
Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej
W trakcie przeprowadzonych badań klinicznych schematy dawkowania enoksaparyny sodowej różniły się w zależności od wskazania. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki, małopłytkowość i trombocytoza. Na uwagę zasługuje także występowanie ostrej uogólnionej osutki krostkowej, która może pojawić się podczas terapii enoksaparyną.2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania i układów narządowych
Działania niepożądane związane ze stosowaniem enoksaparyny sodowej zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów narządowych. Obserwacje pochodzą zarówno z badań klinicznych, jak i ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu.3
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Często: Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem, małopłytkowość, trombocytoza
- Rzadko: Eozynofilia
- Rzadko: Przypadki małopłytkowości immunoalergicznej z zakrzepicą – zagrożenie stanowi możliwość wystąpienia zawału narządu lub niedokrwienia kończyny jako powikłania zakrzepicy
Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą to poważne powikłanie terapii enoksaparyną, które może prowadzić do istotnych klinicznie następstw, w tym zawału narządu lub niedokrwienia kończyny.4
Zaburzenia układu immunologicznego
- Często: Reakcje alergiczne
- Rzadko: Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs
Reakcje immunologiczne obejmują zarówno łagodne reakcje alergiczne, jak i ciężkie, zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu.5
Zaburzenia układu nerwowego
- Często: Bóle głowy
Zaburzenia naczyniowe
- Rzadko: Krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym)
Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest krwiak okołordzeniowy, który może prowadzić do różnego stopnia deficytów neurologicznych, w tym długotrwałego lub trwałego porażenia.6
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Bardzo często: Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy)
- Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby
- Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby
Podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych jest bardzo częstym objawem podczas terapii enoksaparyną, natomiast uszkodzenie komórek wątroby i cholestatyczne uszkodzenie wątroby występują rzadziej.3 razy powyżej górnej granicy normy) […] Niezbyt często: Uszkodzenie komórek wątroby* […] Rzadko: Cholestatyczne uszkodzenie wątroby*”>7
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Często: Pokrzywka, świąd, rumień
- Niezbyt często: Pęcherzowe zapalenie skóry
- Rzadko: Łysienie
- Rzadko: Zapalenie naczyń skóry, martwica skóry (zwykle w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzona zwykle plamicą lub plamami rumieniowymi, z naciekami i bolesnością)
- Rzadko: Guzki w miejscu wstrzyknięcia (guzki zapalne, nie będące otorbionymi zbiornikami enoksaparyny)
- Częstość nieznana: Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP)
Reakcje skórne obejmują szerokie spektrum objawów, od łagodnych (pokrzywka, świąd) po poważne (martwica skóry). Szczególną uwagę należy zwrócić na martwicę skóry w miejscu wstrzyknięcia, która często jest poprzedzona charakterystycznymi objawami takimi jak plamica lub plamy rumieniowe.8
Guzki w miejscu wstrzyknięcia zazwyczaj są objawem przemijającym i nie wymagają odstawienia produktu leczniczego.9
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości
- Rzadko: Osteoporoza występująca po długotrwałym leczeniu (dłuższym niż 3 miesiące)
Osteoporoza jest powikłaniem, które może wystąpić przy długotrwałym stosowaniu enoksaparyny (powyżej 3 miesięcy).10
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
- Często: Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn)
- Niezbyt często: Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia
Reakcje w miejscu podania są częstymi działaniami niepożądanymi związanymi ze stosowaniem enoksaparyny. Mogą one mieć różnorodny charakter, od łagodnych (ból, obrzęk) po poważne (martwica skóry).11
Badania diagnostyczne
- Rzadko: Hiperkaliemia
Szczegółowa charakterystyka powikłań krwotocznych
Powikłania krwotoczne stanowią najczęstszą grupę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem enoksaparyny. Duże krwotoki obserwowano u nie więcej niż 4,2% pacjentów chirurgicznych, a niektóre z tych przypadków zakończyły się zgonem.12
U pacjentów chirurgicznych powikłania krwotoczne uznawano za poważne w następujących przypadkach:
- Jeśli krwotok spowodował istotne zdarzenie kliniczne
- Jeśli towarzyszył mu spadek poziomu hemoglobiny o ≥2 g/dl
- Jeśli konieczne było przetoczenie 2 lub więcej jednostek produktów krwiopochodnych
Krwotoki zaotrzewnowe i wewnątrzczaszkowe zawsze uznawano za poważne.13
Czynniki ryzyka krwawień
Krwotok może wystąpić w przypadku obecności następujących czynników ryzyka:
- Zmiany organiczne powodujące krwawienie
- Procedury inwazyjne
- Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych zaburzających hemostazę
Identyfikacja tych czynników ryzyka jest kluczowa dla zminimalizowania ryzyka wystąpienia powikłań krwotocznych.14
Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży
Należy podkreślić, że bezpieczeństwo stosowania oraz skuteczność enoksaparyny sodowej nie zostały określone w populacji pediatrycznej.15
Tabela działań niepożądanych leku Enoxaparin sodium LEK-AM
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Krwotok, niedokrwistość związana z krwawieniem, małopłytkowość, trombocytoza | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą wystąpić krwawienia o różnym nasileniu, w tym duże krwotoki (do 4,2% pacjentów chirurgicznych) |
| Eozynofilia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi | |
| Małopłytkowość immunoalergiczna z zakrzepicą | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Może prowadzić do zawału narządu lub niedokrwienia kończyny | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Często (≥1/100 do <1/10) | Objawy nadwrażliwości o różnym nasileniu |
| Reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy | Często (≥1/100 do <1/10) | Mogą wystąpić niezależnie od dawki i czasu stosowania |
| Zaburzenia naczyniowe | Krwiak okołordzeniowy (lub krwiak w kanale kręgowym) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Może skutkować różnego stopnia deficytami neurologicznymi, w tym długotrwałym lub trwałym porażeniem |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz >3 razy powyżej górnej granicy normy) | Bardzo często (≥1/10) | Głównie dotyczy aminotransferaz wątrobowych |
| Uszkodzenie komórek wątroby | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Może objawiać się żółtaczką i innymi objawami niewydolności wątroby | |
| Cholestatyczne uszkodzenie wątroby | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zaburzenia przepływu żółci prowadzące do objawów cholestazy | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Pokrzywka, świąd, rumień | Często (≥1/100 do <1/10) | Najczęstsze objawy skórne związane z nadwrażliwością |
| Pęcherzowe zapalenie skóry | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Zmiany pęcherzowe na skórze | |
| Łysienie | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Przejściowe wypadanie włosów | |
| Zapalenie naczyń skóry, martwica skóry | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Zwykle w miejscu wstrzyknięcia, poprzedzone plamicą lub plamami rumieniowymi, z naciekami i bolesnością | |
| Guzki w miejscu wstrzyknięcia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Guzki zapalne, nie będące otorbionymi zbiornikami enoksaparyny, przemijające po kilku dniach | |
| Ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP) | Częstość nieznana | Ciężka reakcja skórna charakteryzująca się uogólnioną osutką krostkową | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości | Osteoporoza | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Występująca po długotrwałym leczeniu (dłuższym niż 3 miesiące) |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Krwiak w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia | Często (≥1/100 do <1/10) | Obejmują: obrzęk, krwotok, reakcja nadwrażliwości, stan zapalny, guzek, ból lub odczyn |
| Miejscowe podrażnienie, martwica skóry w miejscu wstrzyknięcia | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Poważniejsze reakcje w miejscu podania | |
| Badania diagnostyczne | Hiperkaliemia | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Podwyższony poziom potasu we krwi |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.16
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania – Enoxaparin sodium LEK
- Działania niepożądane – Enoxaparin sodium LEK
- Interakcje leku – Enoxaparin sodium LEK
- Profil bezpieczeństwa leku – Enoxaparin sodium LEK
- Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK
- Przedawkowanie – Enoxaparin sodium LEK
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Enoxaparin sodium LEK
- Skład i postać leku – Enoxaparin sodium LEK
- Specjalne ostrzeżenia – Enoxaparin sodium LEK
- Właściwości farmakodynamiczne – Enoxaparin sodium LEK
- Właściwości farmakokinetyczne – Enoxaparin sodium LEK
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Enoxaparin sodium LEK
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Enoxaparin sodium LEK
- Wskazania do stosowania – Enoxaparin sodium LEK