Działania niepożądane leku Elvanse (lisdeksamfetamina dimezylan)

Lek Elvanse (lisdeksamfetamina dimezylan) jest psychostymulantem stosowanym w terapii zaburzeń neuropsychiatrycznych. Jako każdy produkt leczniczy, może wywoływać działania niepożądane, które personel medyczny powinien uwzględnić przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych. Niniejsze opracowanie zawiera szczegółową analizę profilu bezpieczeństwa leku Elvanse na podstawie danych klinicznych i obserwacji po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Ogólna charakterystyka bezpieczeństwa

Profil działań niepożądanych lisdeksamfetaminy dimezylanu jest typowy dla leków z grupy psychostymulantów. Do bardzo częstych działań niepożądanych należą: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz zmniejszenie masy ciała.²

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Działania niepożądane zaobserwowane podczas badań klinicznych oraz raportowane po wprowadzeniu leku do obrotu zostały sklasyfikowane według następujących kategorii częstości:³

• Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 przypadek na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (1-10 przypadków na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1 000 do <1/100 (1-10 przypadków na 1 000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1 000 (1-10 przypadków na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 przypadek na 10 000 pacjentów)
• Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Opis wybranych działań niepożądanych

Bezsenność

Bezsenność jest jednym z najczęściej występujących działań niepożądanych leku Elvanse. Zaburzenie to może obejmować bezsenność ogółem, początkową, śródsenną oraz późną.⁴ Należy monitorować pacjentów pod kątem zaburzeń snu, gdyż bezsenność może negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie pacjenta oraz współpracę w leczeniu.

Zmniejszenie masy ciała

Dzieci w wieku 6-12 lat: W 4-tygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem dzieci w tej grupie wiekowej odnotowano średnie zmniejszenie masy ciała od wartości wyjściowych do punktu końcowego badania o 0,4 kg, 0,9 kg i 1,1 kg w grupach otrzymujących odpowiednio 30 mg, 50 mg i 70 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu.⁵ Dla porównania, w grupie otrzymującej placebo stwierdzono przyrost masy ciała o 0,5 kg. Zastosowanie wyższych dawek wiązało się z bardziej znaczącym zmniejszeniem masy ciała.

Obserwacja długoterminowa (12 miesięcy) wykazała, że przewlekłe leczenie (7 dni w tygodniu przez rok) spowalnia rozwój fizyczny wyrażony masą ciała. Po uwzględnieniu różnic wynikających z wieku i płci, zmiana średniej wartości wyrażonej w centylach wyniosła -13,4 w ciągu roku. Średnie wyjściowe wartości centyli wynosiły 60,9 (n=271), a po 12 miesiącach spadły do 47,2 (n=146).⁶

Młodzież w wieku 13-17 lat: W 4-tygodniowym kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem młodzieży zaobserwowano średnie zmniejszenie masy ciała od wartości wyjściowych do punktu końcowego badania o 1,2 kg, 1,9 kg i 2,3 kg w grupach przyjmujących odpowiednio 30 mg, 50 mg i 70 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu. W grupie placebo odnotowano przyrost masy ciała o 0,9 kg.⁷

Obserwacja długoterminowa (12 miesięcy) wykazała, że długotrwałe leczenie również spowalnia rozwój fizyczny w aspekcie masy ciała. Po uwzględnieniu różnic wynikających z wieku i płci stwierdzono zmianę średniej wartości wyrażonej w centylach o -6,5 w ciągu roku. Średnie wyjściowe wartości centyli wynosiły 66,0 (n=265), a po 12 miesiącach 61,5 (n=156).⁸

Analiza dwuletnia u dzieci i młodzieży (6-17 lat): W obserwacji trwającej ponad dwa lata u dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat przyjmujących lisdeksamfetaminy dimezylan stwierdzono, że długotrwałe leczenie (7 dni w tygodniu przez dwa lata) prowadziło do spowolnienia wzrostu, wyrażonego masą ciała. Średnie wyjściowe wartości centyli masy ciała oraz odchylenia standardowe (SD) wynosiły 65,4 (SD 27,11) (n=314), a po 24 miesiącach spadły do 48,2 (SD 29,94) (tydzień 104, n=189). Po uwzględnieniu różnic wynikających z wieku i płci, zmiana średniej wartości wyrażonej w centylach wyniosła -16,9 (SD 17,33) w ciągu 2 lat.⁹

Dzieci w wieku 4-5 lat: W kontrolowanym badaniu klinicznym z udziałem dzieci w wieku 4-5 lat, które otrzymywały 5-30 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu, po 6 tygodniach obserwacji nie stwierdzono klinicznie znaczących zmian masy ciała w porównaniu do wartości wyjściowych.¹⁰

Jednakże w otwartym rozszerzeniu badania trwającym 12 miesięcy wykazano, że ciągłe leczenie (7 dni w tygodniu przez cały rok) wpływa na rozwój fizyczny. Po uwzględnieniu różnic wynikających z wieku i płci odnotowano średnią zmianę wartości wyrażonej w centylach o -17,92 (SD=13,767) w ciągu roku. Średnie wyjściowe wartości centyli wynosiły 66,51 (SD=25,173) na początku badania (n=113) oraz 47,45 (SD=26,144) po 12 miesiącach (n=69).¹¹

Rzadkie ciężkie działania niepożądane

W trakcie badań klinicznych nie opisano przypadków następujących ciężkich działań niepożądanych:

• Eozynofilowe zapalenie wątroby¹²
• Obrzęk naczynioruchowy¹³
• Zespół Stevensa-Johnsona¹⁴

Mimo braku ich występowania w badaniach klinicznych, lekarze powinni zachować czujność odnośnie możliwości wystąpienia tych rzadkich, ale potencjalnie ciężkich powikłań, gdyż mogą one zostać zidentyfikowane w praktyce klinicznej po wprowadzeniu produktu do obrotu.

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu kluczowe jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych w celu stałej oceny stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane do:¹⁵

• Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego posiadającego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu.¹⁶