Wpływ leku Dorin na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Dorin (etynyloestradiol 0,03 mg + dienogest 2 mg) jako złożony doustny środek antykoncepcyjny wymaga szczególnej uwagi w zakresie stosowania u kobiet w ciąży lub karmiących piersią. Lekarze muszą dysponować pełną wiedzą na temat bezpieczeństwa tego leku w odniesieniu do płodności, ciąży i laktacji, aby móc prawidłowo informować i prowadzić pacjentki.¹

Stosowanie leku Dorin w ciąży

Lek Dorin nie jest wskazany do stosowania w okresie ciąży. W przypadku stwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej ten produkt leczniczy, należy natychmiast przerwać jego stosowanie. Decyzja ta jest podyktowana ostrożnością kliniczną, pomimo braku jednoznacznych dowodów na szkodliwe działanie leku.²

Dane epidemiologiczne dotyczące bezpieczeństwa złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych w przypadku nieumyślnego stosowania w ciąży są uspokajające. Badania przeprowadzone na szeroką skalę nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci urodzonych przez kobiety stosujące złożone doustne środki antykoncepcyjne przed zajściem w ciążę. Nie stwierdzono również działania teratogennego w przypadku nieumyślnego stosowania tych środków w okresie ciąży.³

Należy jednak zwrócić uwagę na wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach, w których stwierdzono działania niepożądane w okresie ciąży i laktacji. Na ich podstawie nie można całkowicie wykluczyć potencjalnych działań niepożądanych wynikających z hormonalnego działania substancji czynnych zawartych w leku. Pomimo tego, wieloletnie doświadczenie kliniczne ze stosowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych u kobiet w ciąży nie potwierdziło występowania rzeczywistych działań niepożądanych u ludzi.⁴

Ponowne rozpoczęcie stosowania leku po porodzie

Przy podejmowaniu decyzji o ponownym rozpoczęciu stosowania produktu leczniczego Dorin po porodzie, lekarz powinien poinformować pacjentkę o zwiększonym ryzyku żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym. Jest to istotny czynnik, który należy uwzględnić w procesie decyzyjnym dotyczącym wyboru metody antykoncepcji po urodzeniu dziecka.⁵

Stosowanie leku Dorin podczas karmienia piersią

Produkt leczniczy Dorin, podobnie jak inne złożone doustne środki antykoncepcyjne, może wpływać na laktację poprzez zmniejszenie ilości wytwarzanego mleka oraz zmianę jego składu. Jest to efekt działania hormonalnego komponentów leku. Z tego powodu lek ten nie powinien być stosowany u kobiet karmiących piersią.⁶

Dodatkowo należy mieć na uwadze, że niewielkie ilości steroidów antykoncepcyjnych i/lub ich metabolitów mogą przenikać do mleka kobiecego. Te ilości, choć niewielkie, mogą potencjalnie oddziaływać na dziecko. Z tego względu produkt leczniczy Dorin nie powinien być zalecany w okresie karmienia piersią aż do całkowitego odstawienia dziecka od piersi.⁷

Możliwe działania niepożądane związane z ciążą i laktacją

Wśród działań niepożądanych leku Dorin, które mogą mieć związek z płodnością, ciążą lub laktacją, należy wymienić:⁸

• Możliwe zwiększenie ryzyka wystąpienia raka piersi – liczba przypadków rozpoznania raka piersi u kobiet stosujących złożone doustne środki antykoncepcyjne jest nieznacznie zwiększona, jednak należy pamiętać, że rak piersi rzadko występuje u kobiet poniżej 40. roku życia, więc liczba rozpoznań jest niewielka w stosunku do całkowitego ryzyka raka piersi. Związek przyczynowo-skutkowy między rakiem piersi a stosowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych nie został jednoznacznie ustalony.⁹
• Guzy wątroby – złożone doustne środki antykoncepcyjne mogą być związane z występowaniem nowotworów wątroby.¹⁰
• Rak szyjki macicy – istnieją doniesienia o możliwym związku między stosowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych a zwiększonym ryzykiem raka szyjki macicy.¹¹

Inne ważne działania niepożądane związane z układem rozrodczym

W badaniach klinicznych z produktem leczniczym zawierającym etynyloestradiol i dienogest odnotowano działania niepożądane dotyczące układu rozrodczego i piersi, które lekarz powinien omówić z pacjentką. Należą do nich:¹²

Dodatkowo, wśród działań niepożądanych, które mogą być istotne u kobiet planujących ciążę lub karmiących piersią, należy wymienić:¹³

• Hipertriglicerydemia – u kobiet z tym schorzeniem wzrasta ryzyko zapalenia trzustki podczas stosowania złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
• Nadciśnienie tętnicze
• Objawy, których związek ze stosowaniem złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest jednoznacznie ustalony:
  • Żółtaczka i/lub świąd związane z cholestazą
  • Kamica pęcherzyka żółciowego
  • Porfiria
  • Toczeń rumieniowaty układowy
  • Zespół hemolityczno-mocznicowy
  • Pląsawica Sydenhama
  • Opryszczka ciężarnych
  • Otoskleroza związana z utratą słuchu
• Zaburzenia funkcji wątroby
• Zmiany w tolerancji glukozy lub wpływ na insulinooporność obwodową
• Choroby zapalne jelit: choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego
• Ostuda – przebarwienia skóry twarzy

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Dorin przez kobietę w ciąży lub karmiącą piersią, należy mieć na uwadze, że ostra toksyczność doustna etynyloestradiolu i dienogestu jest niewielka. Mogą wystąpić następujące objawy: nudności, wymioty oraz krwawienie z odstawienia. W większości przypadków nie jest wymagane leczenie specjalistyczne, a jedynie leczenie wspomagające w razie konieczności.¹⁴

Wnioski dla praktyki klinicznej

Lekarz opiekujący się kobietą w ciąży lub karmiącą piersią powinien przekazać jej następujące informacje dotyczące leku Dorin:¹⁵

1. Lek Dorin nie jest wskazany do stosowania w okresie ciąży – jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas przyjmowania leku, należy natychmiast go odstawić.
2. Lek nie powinien być stosowany w okresie karmienia piersią, aż do całkowitego odstawienia dziecka od piersi.
3. Ponowne rozpoczęcie stosowania leku po porodzie wymaga uwzględnienia zwiększonego ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w okresie poporodowym.
4. Mimo że badania nie wykazały działania teratogennego, zaleca się ostrożność i unikanie stosowania leku w ciąży.
5. W przypadku planowania ciąży należy zaprzestać stosowania leku odpowiednio wcześniej.