Przedawkowanie
Diprogenta (0,64 mg + 1 mg)/g

Przedawkowanie preparatu Diprogenta, zawierającego 0,64 mg betametazonu dipropionianu oraz 1 mg gentamycyny w postaci siarczanu na gram, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych wynikających z działania obu składników. Nadmierna ekspozycja na betametazon skutkuje supresją osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, wtórną niedoczynnością nadnerczy oraz objawami zespołu Cushinga, takimi jak „twarz księżycowata”, otyłość centralna, rozstępy, osłabienie mięśniowe, nadciśnienie tętnicze i hiperglikemia. Z kolei przedawkowanie gentamycyny może wywołać ototoksyczność (uszkodzenie słuchu, szumy uszne) oraz nefrotoksyczność (uporczywe zaburzenia funkcji nerek z podwyższeniem poziomu kreatyniny), a także sprzyjać rozwojowi opornych szczepów bakteryjnych, co komplikuje leczenie infekcji. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia gospodarki elektrolitowej, takie jak hipokaliemia, hipernatremia i zasadowica metaboliczna.

Przedawkowanie leku Diprogenta

Przedawkowanie preparatu Diprogenta (0,64 mg betametazonu dipropionianu + 1 mg gentamycyny w postaci siarczanu/g) może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych związanych zarówno z komponentem kortykosteroidowym (betametazon), jak i antybiotykowym (gentamycyna). Szczegółowa analiza zagrożeń związanych z nadmiernym stosowaniem tego produktu leczniczego jest niezbędna dla właściwego postępowania terapeutycznego.„1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie leku Diprogenta manifestuje się objawami wynikającymi z nadmiernej ekspozycji na dwie substancje czynne: betametazon dipropionian oraz gentamycynę w postaci siarczanu. Długotrwałe lub intensywne stosowanie tego preparatu może prowadzić do zahamowania czynności osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co skutkuje wtórną niedoczynnością nadnerczy oraz wystąpieniem ogólnoustrojowych objawów niepożądanych charakterystycznych dla kortykosteroidów, w tym zespołu Cushinga.„2

W przypadku komponentu antybiotykowego, nadmierne lub długotrwałe miejscowe stosowanie gentamycyny może skutkować rozwojem szczepów bakteryjnych opornych na antybiotyk oraz wywoływać działania ototoksyczne i nefrotoksyczne, prowadzące do uszkodzenia słuchu i nerek.„3

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania leku Diprogenta zaleca się wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego. Ostre objawy nadczynności nadnerczy mają zazwyczaj charakter przemijający. W razie konieczności należy dążyć do wyrównania zaburzeń gospodarki elektrolitowej. Jeśli pacjent doświadcza przewlekłego zatrucia kortykosteroidami, rekomendowane jest stopniowe zmniejszanie dawki kortykosteroidów.„4

W sytuacji, gdy obserwuje się wzrost ilości niewrażliwych mikroorganizmów, należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Diprogenta i wdrożyć odpowiednie leczenie ukierunkowane na zwalczanie tych patogenów.„5

Szczegółowe objawy przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Związek z substancją czynną
Zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza Supresja endogennej produkcji kortyzolu, prowadząca do niewydolności nadnerczy przy odstawieniu leku Betametazon dipropionian
Wtórna niedoczynność nadnerczy Obniżona produkcja hormonów nadnerczy wskutek długotrwałej supresji Betametazon dipropionian
Zespół Cushinga Charakterystyczna „twarz księżycowata”, otyłość centralna, rozstępy skórne, osłabienie mięśniowe, nadciśnienie tętnicze, hiperglikemia Betametazon dipropionian
Uszkodzenie słuchu Ototoksyczność manifestująca się jako upośledzenie słuchu lub szumy uszne Gentamycyna
Uszkodzenie nerek Nefrotoksyczność z upośledzeniem funkcji nerek, wzrostem poziomu kreatyniny w surowicy Gentamycyna
Rozwój opornych szczepów bakterii Selekcja szczepów niewrażliwych na antybiotyki, potencjalnie prowadząca do trudnych w leczeniu nadkażeń Gentamycyna
Zaburzenia gospodarki elektrolitowej Hipokaliemia, hipernatremia, zasadowica metaboliczna Betametazon dipropionian

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania preparatu Diprogenta należy przeprowadzić szczegółową diagnostykę obejmującą:„6

  • Ocenę funkcji nadnerczy – oznaczenie stężenia kortyzolu we krwi i w moczu, test stymulacji ACTH
  • Badanie słuchuaudiometria w przypadku podejrzenia ototoksyczności
  • Ocenę funkcji nerekoznaczenie poziomu kreatyniny, mocznika, GFR
  • Ocenę gospodarki elektrolitowej – pomiar stężenia sodu, potasu, wapnia, fosforanów
  • Diagnostykę mikrobiologiczną – posiewy z miejsc aplikacji leku w kierunku szczepów opornych

Należy pamiętać, że ryzyko przedawkowania zwiększa się znacząco w przypadku długotrwałego stosowania leku na rozległe powierzchnie skóry, zwłaszcza przy współistniejących uszkodzeniach bariery naskórkowej, które mogą zwiększać absorpcję ogólnoustrojową składników preparatu.„7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl