Wpływ leku Diovan na płodność, ciążę i laktację

Bezpieczeństwo stosowania leków w okresie prokreacji, ciąży oraz karmienia piersią stanowi istotny aspekt terapii. Szczególną uwagę należy poświęcić ocenie ryzyka stosowania antagonistów receptora angiotensyny II (ARB, AIIRA), do których należy walsartan (Diovan), u kobiet w ciąży lub rozważających zajście w ciążę oraz podczas laktacji.¹

Stosowanie walsartanu w okresie ciąży

Ważne zalecenia dotyczące stosowania walsartanu w zależności od trymestru ciąży:

• Pierwszy trymestr ciąży: nie zaleca się stosowania walsartanu ani innych antagonistów receptora angiotensyny II (ARB)²
• Drugi i trzeci trymestr ciąży: stosowanie walsartanu jest przeciwwskazane³

Dane epidemiologiczne dotyczące teratogenności związanej ze stosowaniem inhibitorów ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednak zwiększenie ryzyka nie może zostać wykluczone. W przypadku antagonistów receptora angiotensyny II (ARB) brak jest kontrolowanych badań epidemiologicznych, jednak należy założyć istnienie podobnego ryzyka dla tej grupy leków.⁴

Postępowanie terapeutyczne u kobiet planujących ciążę lub będących w ciąży

Pacjentki leczone walsartanem, które planują ciążę, powinny zostać poinformowane o następujących zaleceniach:

1. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leczenie przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży, jeśli kontynuacja leczenia antagonistami receptora angiotensyny II nie jest bezwzględnie konieczna⁵
2. W przypadku stwierdzenia ciąży leczenie walsartanem należy natychmiast przerwać i rozpocząć alternatywne leczenie hipotensyjne⁶

Efekty działania walsartanu w drugim i trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II w drugim i trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do poważnych konsekwencji dla płodu i noworodka:⁷

• Działanie fetotoksyczne:
  • Pogorszenie czynności nerek płodu
  • Małowodzie
  • Opóźnienie kostnienia czaszki
• Działanie toksyczne u noworodków:
  • Niewydolność nerek
  • Hipotonia
  • Hiperkaliemia

Postępowanie monitorujące

W przypadku ekspozycji na walsartan lub inne antagonisty receptora angiotensyny II od drugiego trymestru ciąży, zaleca się:⁸

• Przeprowadzanie kontrolnych badań ultrasonograficznych oceniających:
  • Czynność nerek płodu
  • Rozwój czaszki płodu
• Ścisłą obserwację noworodków, których matki stosowały antagonisty receptora angiotensyny II, w kierunku hipotonii⁹

Stosowanie walsartanu podczas karmienia piersią

Ze względu na brak danych dotyczących stosowania walsartanu w okresie laktacji, nie zaleca się stosowania produktu leczniczego Diovan podczas karmienia piersią. Lekarz powinien zaproponować pacjentce alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o lepiej ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie laktacji.¹⁰

Szczególną ostrożność należy zachować przy rozważaniu stosowania jakichkolwiek leków z grupy ARB u matek karmiących:

• Noworodki
• Wcześniaki

Wpływ walsartanu na płodność

Badania przedkliniczne na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu walsartanu na płodność. Walsartan podawany doustnie szczurom w dawkach do 200 mg/kg masy ciała na dobę nie wpływał niekorzystnie na sprawność reprodukcyjną zarówno samców jak i samic.¹¹

Należy zaznaczyć, że dawka 200 mg/kg/dobę stosowana u szczurów stanowi 6-krotność maksymalnej dawki zalecanej do stosowania u ludzi, przeliczonej na mg/m² powierzchni ciała (przy założeniu podawania doustnego dawki 320 mg/dobę pacjentowi o masie ciała 60 kg).¹²