Działania niepożądane leku Clarithromycin hameln 500 mg

Działania niepożądane stanowią istotny aspekt terapii klarytromycyną, który wymaga szczegółowej analizy oraz monitorowania w trakcie leczenia. Najczęstszymi i najbardziej powszechnymi działaniami niepożądanymi obserwowanymi u pacjentów dorosłych i dzieci są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku. W większości przypadków mają one charakter łagodny i są zgodne z profilem bezpieczeństwa antybiotyków makrolidowych.¹

Warto podkreślić, że w toku badań klinicznych nie zaobserwowano istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z przewodem pokarmowym między populacjami pacjentów z wcześniejszymi zakażeniami wywołanymi przez prątki i bez takich zakażeń.²

Specyficzne działania niepożądane formy dożylnej

Forma dożylna klarytromycyny, dostępna jako proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, charakteryzuje się specyficznymi działaniami niepożądanymi związanymi z miejscem podania. Należą do nich: zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia oraz zapalenie w miejscu wstrzyknięcia.³

Działania niepożądane u pacjentów z obniżoną odpornością

U pacjentów z zespołem nabytego niedoboru odporności (AIDS) oraz innymi stanami obniżonej odporności, którzy są leczeni przez długi okres dużymi dawkami klarytromycyny z powodu zakażeń wywołanych przez Mycobacterium, często trudno jest odróżnić ewentualne działania niepożądane spowodowane przez lek od objawów zakażenia HIV lub chorób towarzyszących.⁴

U dorosłych pacjentów otrzymujących całkowite dawki dobowe klarytromycyny wynoszące 1000 mg i 2000 mg, najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były:

• Nudności i wymioty – objawy dyspeptyczne występujące jako reakcja na lek
• Zmiany w odczuwaniu smaków – dysgeuzja jako częsty skutek działania antybiotyków makrolidowych
• Bóle brzucha i biegunka – zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego
• Wysypka – reakcja skórna o charakterze alergicznym
• Wzdęcia z oddawaniem gazów – zmiana mikroflory jelitowej
• Ból głowy – objaw neurologiczny towarzyszący terapii
• Zaparcia – zaburzenie perystaltyki jelit
• Zaburzenia słuchu – możliwa ototoksyczność
• Zwiększenie aktywności aminotransferaz (AspAT i AlAT) – wskaźnik potencjalnego uszkodzenia wątroby

Ponadto z mniejszą częstością obserwowano takie działania niepożądane jak: duszność, bezsenność i suchość w jamie ustnej. Częstość występowania była porównywalna u pacjentów leczonych dawkami 1000 mg i 2000 mg, natomiast była około 3-4 razy większa u pacjentów otrzymujących dawkę dobową 4000 mg.⁵

Nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych

U pacjentów z obniżoną odpornością, szczegółowa analiza wyników badań laboratoryjnych wykazała, że u około 2-3% osób otrzymujących dawki 1000-2000 mg klarytromycyny na dobę, występowało istotne zwiększenie aktywności AspAT i AlAT w surowicy oraz nieprawidłowo mała liczba białych krwinek i płytek krwi. U mniejszego odsetka pacjentów w tych samych grupach dawkowania zaobserwowano znaczący wzrost stężenia azotu mocznikowego we krwi. Pacjenci otrzymujący większe dawki (4000 mg dziennie) wykazywali wyższą częstość występowania nieprawidłowości dla wszystkich parametrów z wyjątkiem liczby krwinek białych.⁶

Interakcje lekowe wpływające na działania niepożądane

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania klarytromycyny są potencjalne interakcje z innymi lekami, które mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. W niektórych zgłaszanych przypadkach rabdomiolizy klarytromycynę podawano jednocześnie z innymi lekami, takimi jak statyny, fibraty, kolchicyna czy allopurynol.⁷

Po wprowadzeniu leku do obrotu raportowano również interakcje lekowe i wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takie jak senność i splątanie, występujące podczas jednoczesnego stosowania klarytromycyny z triazolam. W takich przypadkach zaleca się monitorowanie pacjenta pod kątem nasilenia działania farmakologicznego na OUN.⁸

Działania niepożądane u dzieci

Przeprowadzone badania kliniczne z zastosowaniem klarytromycyny w zawiesinie u dzieci w wieku od 6 miesięcy do 12 lat wykazały, że częstość, rodzaj i nasilenie działań niepożądanych u dzieci są porównywalne z obserwowanymi u pacjentów dorosłych. Należy podkreślić, że dzieci w wieku do 12 lat powinny stosować klarytromycynę w postaci zawiesiny.⁹

Tabela działań niepożądanych klarytromycyny

Poniższa tabela przedstawia kompleksowy wykaz działań niepożądanych obserwowanych w trakcie stosowania klarytromycyny, z uwzględnieniem częstości ich występowania, zgodnie z klasyfikacją układów i narządów. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz o częstości nieznanej (działania niepożądane notowane po wprowadzeniu produktu do obrotu, których częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).¹⁰

Uwagi do formy tabletkowej o przedłużonym uwalnianiu

Odnotowano rzadkie przypadki pojawienia się tabletek klarytromycyny o przedłużonym uwalnianiu w kale, głównie u pacjentów z anatomicznymi (w tym ileostomią lub kolostomią) lub czynnościowymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi ze skróconym czasem przejścia przez przewód pokarmowy. W kilku przypadkach pozostałości tabletek występowały w kontekście biegunki. Zaleca się, aby u pacjentów, u których w stolcu zaobserwowano pozostałości tabletek i nie nastąpiła poprawa stanu klinicznego, zastosować inny preparat klarytromycyny (np. zawiesinę) lub inny antybiotyk.¹¹

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Proces ten umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Wszystkie osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹²

• Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• Tel.: + 48 22 49 21 301
• Faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.