Działania niepożądane
Cefuroxime TZF 1500 mg

Cefuroksym sodowy, dostępny w preparacie Cefuroxime TZF w dawkach 750 mg i 1500 mg do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa wymagający uważnego monitorowania pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia oraz obniżone stężenie hemoglobiny, a także przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby. Rzadziej występują leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna, co wiąże się z mechanizmem immunologicznym przylegania cefalosporyn do erytrocytów. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból i zakrzepowe zapalenie żył, są bardziej prawdopodobne przy wyższych dawkach i podaniu domięśniowym, jednak rzadko wymagają przerwania terapii.

Działania niepożądane leku Cefuroxime TZF

Cefuroksym, dostępny w postaci sodowej w preparacie Cefuroxime TZF jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji (750 mg i 1500 mg), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien wziąć pod uwagę przy ordynowaniu tego leku. Profil bezpieczeństwa cefuroksymu wymaga dokładnego monitorowania pacjenta w trakcie terapii, szczególnie pod kątem najczęściej występujących reakcji niepożądanych.1

Kategorie częstości działań niepożądanych

Należy zaznaczyć, że kategorie częstości przypisane do działań niepożądanych cefuroksymu sodowego mają charakter przybliżony, gdyż dla większości z nich brakuje odpowiednich danych do precyzyjnego wyliczenia częstości występowania. Dodatkowo, częstość występowania działań niepożądanych może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania.2

Do określenia częstości działań niepożądanych od bardzo częstych do rzadkich wykorzystano dane z badań klinicznych. Częstości występowania pozostałych działań niepożądanych (tj. rzadszych niż 1/10 000) zostały w większości określone na podstawie danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu i odzwierciedlają raczej częstość ich zgłaszania niż rzeczywistą częstość występowania.3

Hematologiczne działania niepożądane

Stosowanie cefuroksymu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń hematologicznych. Często obserwuje się neutropenię, eozynofilię oraz zmniejszone stężenie hemoglobiny. Niezbyt często występuje leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna.4

Warto podkreślić, że cefalosporyny jako grupa leków wykazują skłonność do przylegania do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagowania z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Prowadzi to do wystąpienia dodatniego odczynu Coombs’a, który może zaburzać próbę krzyżową krwi, a bardzo rzadko powodować niedokrwistość hemolityczną.5

Działania niepożądane ze strony wątroby

U pacjentów przyjmujących cefuroksym zaobserwowano przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, szczególnie u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą wątroby. Należy jednak podkreślić, że nie ma dowodów na szkodliwe działanie cefuroksymu na wątrobę.6

Działania niepożądane w miejscu podania

Po podaniu cefuroksymu mogą wystąpić reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból i zakrzepowe zapalenie żył. Należy zaznaczyć, że ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego jest bardziej prawdopodobny po podaniu wyższych dawek. Jednak jest mało prawdopodobne, aby leczenie musiało być przerwane z tego powodu.7

Ciężkie reakcje niepożądane

Z nieznaną częstością występowania raportowano szereg ciężkich działań niepożądanych, wśród których należy wymienić:8

  • Reakcje nadwrażliwości: anafilaksja, zespół Kounisa, obrzęk naczynioruchowy
  • Ciężkie reakcje skórne: rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
  • Zaburzenia nerek: śródmiąższowe zapalenie nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego krwi i zmniejszenie klirensu kreatyniny
  • Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
  • Inne: gorączka polekowa, wysypka skórna, pokrzywka i świąd

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Warto zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa cefuroksymu sodowego u dzieci jest zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów.9

Tabela działań niepożądanych cefuroksymu

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia Często Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi, co zwiększa ryzyko infekcji
Eozynofilia Często Zwiększenie liczby eozynofili, często występuje w reakcjach alergicznych
Zmniejszone stężenie hemoglobiny Często Może prowadzić do objawów niedokrwistości
Leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość Niezbyt często Zmniejszenie liczby leukocytów, płytek krwi; dodatni odczyn Coombs’a może zaburzać próbę krzyżową krwi
Niedokrwistość hemolityczna Niezbyt często Związana z mechanizmem przylegania cefalosporyn do błon krwinek czerwonych
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często/Nieznana Szczególnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby
Przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny Często/Nieznana Szczególnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby
Zaburzenia układu immunologicznego Anafilaksja, zespół Kounisa Nieznana Ciężkie reakcje alergiczne, zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy spowodowany reakcją alergiczną
Gorączka polekowa Nieznana Reakcja immunologiczna objawiająca się gorączką
Zaburzenia żołądka i jelit Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Nieznana Różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego Nieznana Ciężkie powikłanie związane z infekcją Clostridioides difficile
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka skórna, pokrzywka i świąd Nieznana Reakcje alergiczne skórne o różnym nasileniu
Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka Nieznana Ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) Nieznana Reakcja nadwrażliwości na lek z uogólnionymi objawami skórnymi i narządowymi
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Śródmiąższowe zapalenie nerek Nieznana Zapalenie tkanki śródmiąższowej nerek o podłożu immunologicznym
Zwiększenie stężenia kreatyniny, azotu mocznikowego, zmniejszenie klirensu kreatyniny Nieznana Parametry wskazujące na zaburzenie funkcji nerek
Zaburzenia w miejscu podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zakrzepowe zapalenie żył) Nieznana Bardziej prawdopodobne po podaniu wyższych dawek, zwłaszcza przy wstrzyknięciach domięśniowych

Monitorowanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Pozwala to na nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Cefuroxime TZF. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji.10

W Polsce zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Tel.: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.11

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl