Działania niepożądane
Cefuroxime TZF 1500 mg
Cefuroksym sodowy, dostępny w preparacie Cefuroxime TZF w dawkach 750 mg i 1500 mg do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil bezpieczeństwa wymagający uważnego monitorowania pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, eozynofilia oraz obniżone stężenie hemoglobiny, a także przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby. Rzadziej występują leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość oraz niedokrwistość hemolityczna, co wiąże się z mechanizmem immunologicznym przylegania cefalosporyn do erytrocytów. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból i zakrzepowe zapalenie żył, są bardziej prawdopodobne przy wyższych dawkach i podaniu domięśniowym, jednak rzadko wymagają przerwania terapii.
- Działania niepożądane leku Cefuroxime TZF
- Kategorie częstości działań niepożądanych
- Hematologiczne działania niepożądane
- Działania niepożądane ze strony wątroby
- Działania niepożądane w miejscu podania
- Ciężkie reakcje niepożądane
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Tabela działań niepożądanych cefuroksymu
- Monitorowanie działań niepożądanych
- odmiedniczkowe zapalenie nerek
- powikłane zakażenie dróg moczowych
- pozaszpitalne zapalenie płuc
- róża
- zakażenie rany
- zakażenie tkanek miękkich
- zakażenie w obrębie jamy brzusznej
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie skóry i tkanki podskórnej
- zapobieganie zakażeniom po cesarskim cięciu
- zapobieganie zakażeniom po operacji ginekologicznej
- zapobieganie zakażeniom po operacji ortopedycznej
- zapobieganie zakażeniom po operacji układu sercowo-naczyniowego
- zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przełyku
- zapobieganie zakażeniom po operacji w obrębie przewodu pokarmowego
Działania niepożądane leku Cefuroxime TZF
Cefuroksym, dostępny w postaci sodowej w preparacie Cefuroxime TZF jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/do infuzji (750 mg i 1500 mg), może wywoływać szereg działań niepożądanych, które personel medyczny powinien wziąć pod uwagę przy ordynowaniu tego leku. Profil bezpieczeństwa cefuroksymu wymaga dokładnego monitorowania pacjenta w trakcie terapii, szczególnie pod kątem najczęściej występujących reakcji niepożądanych.1
Kategorie częstości działań niepożądanych
Należy zaznaczyć, że kategorie częstości przypisane do działań niepożądanych cefuroksymu sodowego mają charakter przybliżony, gdyż dla większości z nich brakuje odpowiednich danych do precyzyjnego wyliczenia częstości występowania. Dodatkowo, częstość występowania działań niepożądanych może zmieniać się w zależności od wskazania do stosowania.2
Do określenia częstości działań niepożądanych od bardzo częstych do rzadkich wykorzystano dane z badań klinicznych. Częstości występowania pozostałych działań niepożądanych (tj. rzadszych niż 1/10 000) zostały w większości określone na podstawie danych uzyskanych po wprowadzeniu produktu do obrotu i odzwierciedlają raczej częstość ich zgłaszania niż rzeczywistą częstość występowania.3
Hematologiczne działania niepożądane
Stosowanie cefuroksymu wiąże się z ryzykiem wystąpienia zaburzeń hematologicznych. Często obserwuje się neutropenię, eozynofilię oraz zmniejszone stężenie hemoglobiny. Niezbyt często występuje leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość i niedokrwistość hemolityczna.4
Warto podkreślić, że cefalosporyny jako grupa leków wykazują skłonność do przylegania do powierzchni błon komórkowych krwinek czerwonych i reagowania z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Prowadzi to do wystąpienia dodatniego odczynu Coombs’a, który może zaburzać próbę krzyżową krwi, a bardzo rzadko powodować niedokrwistość hemolityczną.5
Działania niepożądane ze strony wątroby
U pacjentów przyjmujących cefuroksym zaobserwowano przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny, szczególnie u osób z wcześniej rozpoznaną chorobą wątroby. Należy jednak podkreślić, że nie ma dowodów na szkodliwe działanie cefuroksymu na wątrobę.6
Działania niepożądane w miejscu podania
Po podaniu cefuroksymu mogą wystąpić reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból i zakrzepowe zapalenie żył. Należy zaznaczyć, że ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego jest bardziej prawdopodobny po podaniu wyższych dawek. Jednak jest mało prawdopodobne, aby leczenie musiało być przerwane z tego powodu.7
Ciężkie reakcje niepożądane
Z nieznaną częstością występowania raportowano szereg ciężkich działań niepożądanych, wśród których należy wymienić:8
- Reakcje nadwrażliwości: anafilaksja, zespół Kounisa, obrzęk naczynioruchowy
- Ciężkie reakcje skórne: rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona, reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS)
- Zaburzenia nerek: śródmiąższowe zapalenie nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego krwi i zmniejszenie klirensu kreatyniny
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego
- Inne: gorączka polekowa, wysypka skórna, pokrzywka i świąd
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Warto zaznaczyć, że profil bezpieczeństwa cefuroksymu sodowego u dzieci jest zgodny z profilem obserwowanym u dorosłych pacjentów.9
Tabela działań niepożądanych cefuroksymu
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Neutropenia | Często | Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi, co zwiększa ryzyko infekcji |
| Eozynofilia | Często | Zwiększenie liczby eozynofili, często występuje w reakcjach alergicznych | |
| Zmniejszone stężenie hemoglobiny | Często | Może prowadzić do objawów niedokrwistości | |
| Leukopenia, dodatni odczyn Coombs’a, małopłytkowość | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby leukocytów, płytek krwi; dodatni odczyn Coombs’a może zaburzać próbę krzyżową krwi | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Niezbyt często | Związana z mechanizmem przylegania cefalosporyn do błon krwinek czerwonych | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych | Często/Nieznana | Szczególnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby |
| Przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny | Często/Nieznana | Szczególnie u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja, zespół Kounisa | Nieznana | Ciężkie reakcje alergiczne, zespół Kounisa – ostry zespół wieńcowy spowodowany reakcją alergiczną |
| Gorączka polekowa | Nieznana | Reakcja immunologiczna objawiająca się gorączką | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe | Nieznana | Różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego |
| Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego | Nieznana | Ciężkie powikłanie związane z infekcją Clostridioides difficile | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka skórna, pokrzywka i świąd | Nieznana | Reakcje alergiczne skórne o różnym nasileniu |
| Rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka | Nieznana | Ciężkie reakcje skórne zagrażające życiu | |
| Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Nieznana | Reakcja nadwrażliwości na lek z uogólnionymi objawami skórnymi i narządowymi | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Śródmiąższowe zapalenie nerek | Nieznana | Zapalenie tkanki śródmiąższowej nerek o podłożu immunologicznym |
| Zwiększenie stężenia kreatyniny, azotu mocznikowego, zmniejszenie klirensu kreatyniny | Nieznana | Parametry wskazujące na zaburzenie funkcji nerek | |
| Zaburzenia w miejscu podania | Reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, zakrzepowe zapalenie żył) | Nieznana | Bardziej prawdopodobne po podaniu wyższych dawek, zwłaszcza przy wstrzyknięciach domięśniowych |
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Pozwala to na nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku Cefuroxime TZF. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do odpowiednich instytucji.10
W Polsce zgłoszenia należy kierować do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:
- Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl
Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.11
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania