Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Candepres HCT

Produkt leczniczy Candepres HCT (kandesartan cyleksetylu + hydrochlorotiazyd) wymaga szczególnej uwagi lekarskiej podczas stosowania ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń i interakcji. Poniższe ostrzeżenia i środki ostrożności mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii u pacjentów.¹

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie produktu Candepres HCT z innymi lekami blokującymi układ RAA (inhibitory ACE, inni antagoniści receptora angiotensyny II lub aliskiren) zwiększa ryzyko wystąpienia niedociśnienia tętniczego, hiperkaliemii oraz zmniejszonej czynności nerek, włącznie z możliwością rozwoju ostrej niewydolności nerek. Z tego powodu nie zaleca się stosowania podwójnej blokady układu RAA. Jeżeli zastosowanie takiego schematu leczenia jest bezwzględnie konieczne, terapia powinna być prowadzona wyłącznie pod ścisłym nadzorem specjalisty, z regularną kontrolą:²

• Czynności nerek
• Stężenia elektrolitów w surowicy
• Ciśnienia tętniczego

Szczególnie istotne jest, aby nie stosować jednocześnie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II u pacjentów z nefropatią cukrzycową.³

Zaburzenia czynności nerek i przeszczepienie nerki

U pacjentów wrażliwych otrzymujących Candepres HCT można spodziewać się zmian w czynności nerek, podobnie jak w przypadku innych leków hamujących układ renina-angiotensyna-aldosteron. Doświadczenie kliniczne dotyczące stosowania tego produktu u pacjentów po przeszczepieniu nerki jest ograniczone, co wymaga szczególnej ostrożności w tej grupie pacjentów.⁴

Zwężenie tętnicy nerkowej

Stosowanie Candepres HCT, podobnie jak innych leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, może prowadzić do zwiększenia stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy u pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy jedynej nerki. Należy monitorować parametry nerkowe u tych pacjentów.⁵

Zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej

U pacjentów z hipowolemią i/lub niedoborem sodu może wystąpić objawowe niedociśnienie tętnicze. Przed rozpoczęciem leczenia produktem Candepres HCT należy skorygować te zaburzenia. Nie zaleca się stosowania leku do czasu wyrównania niedoborów objętości wewnątrznaczyniowej i/lub sodu.⁶

Znieczulenie i zabiegi chirurgiczne

Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia niedociśnienia tętniczego podczas znieczulenia i zabiegów chirurgicznych u pacjentów leczonych antagonistami receptora angiotensyny II (w tym Candepres HCT). Niedociśnienie to wynika z zahamowania układu renina-angiotensyna-aldosteron i w rzadkich przypadkach może być na tyle znaczne, że wymaga dożylnego podania płynów i/lub leków o działaniu presyjnym.⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd wchodzący w skład produktu Candepres HCT, należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub postępującą chorobą wątroby. Nawet nieznaczne zmiany równowagi wodno-elektrolitowej mogą wywołać śpiączkę wątrobową u tych pacjentów. Brak jest wystarczającego doświadczenia klinicznego z produktem Candepres HCT w tej grupie pacjentów.⁸

Zwężenie zastawki aortalnej i mitralnej, kardiomiopatia przerostowa z zawężeniem

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania Candepres HCT u pacjentów z:⁹

• Hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki aortalnej
• Hemodynamicznie istotnym zwężeniem zastawki mitralnej
• Kardiomiopatią przerostową z zawężeniem drogi odpływu

Pierwotny hiperaldosteronizm

Pacjenci z hiperaldosteronizmem pierwotnym przeważnie nie reagują na leki przeciwnadciśnieniowe hamujące układ renina-angiotensyna-aldosteron. Z tego powodu nie zaleca się stosowania produktu Candepres HCT u tych pacjentów.¹⁰

Zaburzenia elektrolitowe

Podczas stosowania produktu Candepres HCT należy w odpowiednich odstępach czasu monitorować stężenia elektrolitów w surowicy. Hydrochlorotiazyd wchodzący w skład preparatu może powodować różnorodne zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej:¹¹

Gospodarka wapniowa

Tiazydowe leki moczopędne, w tym hydrochlorotiazyd, mogą zmniejszać wydalanie wapnia z moczem, co może prowadzić do przemijającego, niewielkiego zwiększenia stężenia wapnia w surowicy. Znacząca hiperkalcemia może być objawem utajonej nadczynności przytarczyc. Przed wykonaniem testów czynnościowych przytarczyc należy przerwać leczenie tiazydami.¹²

Gospodarka potasowa

Hydrochlorotiazyd zwiększa wydalanie potasu przez nerki, co może prowadzić do hipokaliemii. Ryzyko to jest zależne od dawki. Działanie to wydaje się być osłabione przy jednoczesnym stosowaniu kandesartanu cyleksetylu. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z podwyższonym ryzykiem hipokaliemii:¹³

• Pacjenci z marskością wątroby
• Pacjenci z nasiloną diurezą
• Pacjenci przyjmujący niedostateczną ilość elektrolitów doustnie
• Pacjenci otrzymujący jednocześnie kortykosteroidy lub ACTH

Z drugiej strony, leczenie kandesartanem cyleksetylu może powodować hiperkaliemię, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca i/lub zaburzeniami czynności nerek. Skojarzone stosowanie produktu Candepres HCT z następującymi lekami może zwiększać ryzyko hiperkaliemii:¹⁴

• Inhibitory ACE
• Aliskiren
• Leki moczopędne oszczędzające potas
• Suplementy potasu
• Zamienniki soli kuchennej zawierające potas
• Inne produkty lecznicze mogące zwiększać stężenie potasu w surowicy (np. heparyna sodowa, kotrimoksazol)

W przypadku jednoczesnego stosowania wymienionych leków należy regularnie kontrolować stężenie potasu w surowicy.¹⁵

Gospodarka magnezowa

Tiazydowe leki moczopędne zwiększają wydalanie magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii, dlatego należy monitorować stężenie magnezu podczas długotrwałej terapii.¹⁶

Wpływ na metabolizm i układ dokrewny

Gospodarka węglowodanowa

Leczenie tiazydowymi lekami moczopędnymi może zaburzać tolerancję glukozy. U pacjentów z cukrzycą może być konieczne dostosowanie dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny. Podczas stosowania tiazdyów może również ujawnić się utajona cukrzyca.¹⁷

Gospodarka lipidowa

Tiazydowe leki moczopędne mogą zwiększać stężenie cholesterolu i triglicerydów, jednak w przypadku dawek hydrochlorotiazydu zawartych w produkcie Candepres HCT (12,5 mg) obserwowano jedynie minimalne działanie na profil lipidowy.¹⁸

Gospodarka kwasu moczowego

Tiazydowe leki moczopędne zwiększają stężenie kwasu moczowego w surowicy i u pacjentów podatnych mogą wywołać dnę moczanową. Należy o tym pamiętać przy kwalifikacji pacjentów do leczenia produktem Candepres HCT.¹⁹

Nadwrażliwość na światło

Podczas stosowania tiazydowych leków moczopędnych opisywano przypadki reakcji nadwrażliwości na światło. W przypadku wystąpienia takiej reakcji zaleca się przerwanie leczenia. Jeśli ponowne włączenie leku moczopędnego jest niezbędne, należy zalecić pacjentowi ochronę miejsc narażonych na ekspozycję na światło słoneczne lub sztuczne promieniowanie UVA.²⁰

Nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry

Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (NMSC) – raka podstawnokomórkowego (BCC) i raka kolczystokomórkowego (SCC) – przy zwiększającym się łącznym narażeniu organizmu na hydrochlorotiazyd. Właściwości fotouczulające hydrochlorotiazydu mogą odgrywać rolę w mechanizmie rozwoju tych nowotworów.²¹

Pacjentów stosujących hydrochlorotiazyd (w tym Candepres HCT) należy poinformować o ryzyku NMSC i zalecić:²²

• Regularne sprawdzanie skóry pod kątem nowych zmian
• Szybki kontakt z lekarzem w przypadku stwierdzenia podejrzanych zmian skórnych
• Ograniczanie narażenia na światło słoneczne i promieniowanie UV
• Stosowanie odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej, jeśli ekspozycja na słońce jest nieunikniona

Niepokojące zmiany skórne należy szybko diagnozować, z możliwością wykonania biopsji z oceną histologiczną. W przypadku pacjentów, u których w przeszłości wystąpiły nieczerniakowe nowotwory złośliwe skóry, może być konieczne ponowne rozważenie zasadności stosowania hydrochlorotiazydu.²³

Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, ostra krótkowzroczność i jaskra wtórna zamkniętego kąta

Hydrochlorotiazyd, jako sulfonamid, może powodować reakcję idiosynkratyczną prowadzącą do nagromadzenia płynu między naczyniówką a twardówką z ograniczeniem pola widzenia, przejściowej krótkowzroczności i ostrej jaskry zamkniętego kąta. Objawy tych zaburzeń obejmują:²⁴

• Nagłe zmniejszenie ostrości widzenia
• Ból oka

Objawy te zazwyczaj pojawiają się w ciągu kilku godzin do kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. Nieleczona ostra jaskra zamkniętego kąta może prowadzić do trwałej utraty wzroku.²⁵

Podstawowym postępowaniem jest natychmiastowe przerwanie leczenia hydrochlorotiazydem. Jeśli ciśnienie wewnątrzgałkowe pozostaje niekontrolowane, może być konieczne natychmiastowe wdrożenie leczenia farmakologicznego lub chirurgicznego. Czynnikami ryzyka rozwoju ostrej jaskry zamkniętego kąta może być uczulenie na sulfonamidy lub penicylinę w wywiadzie.²⁶