Przedawkowanie leku metoprolol

Przedawkowanie metoprololu, substancji czynnej zawartej w preparacie Bloxazoc (metoprololu bursztynian), może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych ze względu na mechanizm działania tego beta-adrenolityku. Stopień ciężkości objawów zatrucia jest bezpośrednio związany z przyjętą dawką, jednak indywidualna wrażliwość pacjentów może się znacząco różnić.¹

Toksyczność metoprololu

Analiza przypadków przedawkowania metoprololu wskazuje na zróżnicowaną toksyczność, zależną od przyjętej dawki oraz wieku pacjenta. Odnotowano, że dawka 7,5 g metoprololu doprowadziła do zatrucia śmiertelnego u osoby dorosłej, podczas gdy dawka 2,5 g spowodowała ciężkie zatrucie, a 1,4 g – umiarkowane zatrucie u dorosłych. U dzieci zaobserwowano, że dawka 450 mg u 12-latka wywołała umiarkowane zatrucie, natomiast dawka 100 mg po zastosowaniu płukania żołądka nie spowodowała objawów u 5-letniego dziecka.²

Objawy przedawkowania

Objawy przedawkowania metoprololu dotyczą przede wszystkim układu sercowo-naczyniowego, choć w niektórych przypadkach, szczególnie u dzieci i młodzieży, mogą dominować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz depresja oddechowa. Pierwsze objawy przedawkowania mogą pojawić się w czasie od 20 minut do 2 godzin po przyjęciu leku.³

Istotne jest również, że czynniki takie jak jednoczesne spożycie alkoholu, przyjmowanie leków przeciwnadciśnieniowych, chinidyny lub barbituranów może nasilać objawy przedawkowania i pogarszać stan pacjenta.⁴

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku podejrzenia przedawkowania metoprololu, pacjent wymaga natychmiastowej interwencji medycznej w ośrodku umożliwiającym odpowiednie leczenie wspomagające, monitorowanie i nadzór. Terapia powinna być dostosowana do konkretnych objawów i ich nasilenia.⁵

W początkowej fazie można rozważyć zastosowanie płukania żołądka i/lub podanie węgla aktywowanego, jeśli jest to uzasadnione czasem, jaki upłynął od przyjęcia leku.⁶

W leczeniu poszczególnych objawów stosuje się:

• Bradykardia i zaburzenia przewodzenia – atropina, leki stymulujące układ adrenergiczny lub rozrusznik serca⁷
• Niedociśnienie, ostra niewydolność serca i wstrząs – zwiększenie objętości płynów, podawanie glukagonu (w razie potrzeby z następczym wlewem dożylnym), podawanie dożylne leków stymulujących receptory adrenergiczne (np. dobutaminy), w przypadku rozszerzenia naczyń krwionośnych – agonistów receptora alfa-1⁸
• Niewydolność oddechowa – może być konieczna intubacja i wentylacja mechaniczna⁹
• Skurcz oskrzeli – leki rozszerzające oskrzela¹⁰

Warto rozważyć dożylne podanie jonów wapnia (Ca²⁺), a w przypadku zatrzymania krążenia spowodowanego przedawkowaniem mogą być wymagane przedłużone działania resuscytacyjne, trwające nawet kilka godzin.¹¹

Objawy przedawkowania metoprololu – zestawienie tabelaryczne

Szczególne uwagi kliniczne

W praktyce klinicznej należy pamiętać, że objawy kardiotoksyczne są najważniejszym przejawem przedawkowania metoprololu u dorosłych, natomiast u dzieci i młodzieży mogą dominować objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego.¹² Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia hipoglikemii u pediatrycznych pacjentów z przedawkowaniem.¹³

W przypadku zatrzymania krążenia w przebiegu przedawkowania metoprololu, resuscytacja może wymagać znacznie dłuższego prowadzenia niż w standardowych przypadkach, niejednokrotnie trwając kilka godzin.¹⁴