Właściwości farmakodynamiczne leku Bimatoprost + Timolol Pharmabide

Produkt leczniczy Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako preparaty okulistyczne — beta-adrenolityki i został sklasyfikowany kodem ATC: S01ED51. Preparat występuje w postaci kropli do oczu jako roztwór w pojemniku jednodawkowym, stanowiąc klarowny i bezbarwny płyn praktycznie wolny od widocznych cząstek. Każdy ml roztworu zawiera 0,3 mg bimatoprostu i 5 mg tymololu (w postaci 6,8 mg tymololu maleinianu), a pojedyncza kropla dostarcza około 8,34 mikrograma bimatoprostu i 0,14 mg tymololu.¹

Mechanizm działania

Produkt Bimatoprost + Timolol Pharmabide zawiera dwie substancje czynne o komplementarnych mechanizmach działania, co pozwala na skuteczne obniżenie podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Połączenie bimatoprostu i tymololu prowadzi do dodatkowego obniżenia ciśnienia wewnątrzgałkowego w porównaniu z monoterapią każdą z tych substancji. Istotną zaletą preparatu jest szybki początek działania terapeutycznego.²

Bimatoprost – charakterystyka farmakodynamiczna

Bimatoprost jest syntetycznym prostamiderm charakteryzującym się silnym działaniem obniżającym ciśnienie wewnątrzgałkowe. Pod względem struktury chemicznej bimatoprost jest zbliżony do prostaglandyny F2α (PGF2α), jednak nie wykazuje aktywności wobec znanych receptorów prostaglandynowych. Substancja ta działa poprzez selektywne naśladowanie efektów biologicznych prostamidów, będących stosunkowo niedawno odkrytymi związkami powstającymi w procesie biosyntezy. Należy podkreślić, że dokładna struktura receptora prostamidowego nie została jeszcze w pełni scharakteryzowana.³

Mechanizm hipotensyjnego działania bimatoprostu w oku polega na zwiększaniu odpływu cieczy wodnistej na dwa sposoby: poprzez siatkę włókien kolagenowych zlokalizowanych w kącie przesączania oka oraz przez nasilenie odpływu drogą naczyniówkowo-twardówkową. Ta dualna droga odpływu cieczy wodnistej przyczynia się do efektywnego zmniejszenia ciśnienia wewnątrzgałkowego.⁴

Tymolol – charakterystyka farmakodynamiczna

Tymolol jest nieselektywnym blokerem receptorów adrenergicznych beta1 i beta2, który wyróżnia się brakiem znaczącej wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej. Nie wykazuje on także bezpośredniego wpływu na kurczliwość mięśnia sercowego ani działania miejscowo znieczulającego (stabilizującego błony komórkowe).⁵

Hipotensyjne działanie tymololu w oku opiera się na mechanizmie zmniejszenia wytwarzania cieczy wodnistej. Mimo że dokładny mechanizm tego działania nie został jednoznacznie określony, przyjmuje się, że tymolol hamuje nasiloną syntezę cyklicznego AMP, którą wywołuje endogenna stymulacja beta-adrenergiczna. Konsekwencją tego jest redukcja produkcji cieczy wodnistej i spadek ciśnienia wewnątrzgałkowego.⁶

Skuteczność kliniczna

Efektywność kliniczna produktu Bimatoprost + Timolol Pharmabide została potwierdzona w 12-tygodniowym badaniu klinicznym o wysokiej jakości metodologicznej – przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby z randomizacją i grupą kontrolną. W badaniu tym porównywano skuteczność i bezpieczeństwo preparatu w postaci jednodawkowej oraz wielodawkowej u pacjentów z jaskrą lub nadciśnieniem wewnątrzgałkowym.⁷

Wyniki badania wykazały, że bimatoprost/tymolol w postaci jednodawkowej osiągnął równoważną (non-inferior) skuteczność w zmniejszaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) w porównaniu do formulacji wielodawkowej. Górna granica 95% przedziału ufności dla różnicy pomiędzy grupami leczenia mieściła się w granicach określonego z góry zakresu 1,5 mmHg we wszystkich ocenianych punktach czasowych (0, 2 i 8 godzin) w tygodniu 12 (dla analizy głównej), jak również w tygodniach 2. i 6., dla średniej zmiany IOP w gorszym oku wobec wartości wyjściowej. Warto podkreślić, że górna granica 95% przedziału ufności nie przekroczyła 0,14 mmHg w tygodniu 12., co świadczy o wysokiej równoważności obu formulacji.⁸

W obu badanych grupach terapeutycznych odnotowano statystycznie i klinicznie znaczące obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego w gorszym oku we wszystkich punktach czasowych obserwacji (p < 0,001). Średnia redukcja IOP w porównaniu do wartości wyjściowej w ciągu 12 tygodni badania wynosiła:<sup data-drug="Bimatoprost + Timolol Pharmabide" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W obu grupach leczenia wykazano statystycznie i klinicznie znaczące średnie zmniejszenie IOP w gorszym oku we wszystkich punktach czasowych obserwacji w badaniu (p 9

• Od -9,16 do -7,98 mmHg w grupie otrzymującej bimatoprost/tymolol w postaci jednodawkowej
• Od -9,03 do -7,72 mmHg w grupie otrzymującej bimatoprost/tymolol w postaci wielodawkowej

Badania wykazały również, że bimatoprost/tymolol w postaci jednodawkowej osiągnął skuteczność w zmniejszaniu ciśnienia wewnątrzgałkowego równoważną skuteczności postaci wielodawkowej zarówno w przeciętnym oku, jak i gorszym oku, we wszystkich punktach czasowych obserwacji w tygodniu 2., 6. i 12.¹⁰

Na podstawie badań bimatoprostu/tymololu w postaci wielodawkowej ustalono, że działanie obniżające ciśnienie wewnątrzgałkowe kombinacji obu substancji czynnych nie ustępuje skutecznością terapii skojarzonej, w której bimatoprost podawany jest raz na dobę, a tymolol dwa razy na dobę. Oznacza to, że połączenie obu substancji w jednym preparacie pozwala uzyskać porównywalną skuteczność przy uproszczonym schemacie dawkowania.¹¹

Dostępne dane z literatury naukowej dotyczące bimatoprostu/tymololu w postaci wielodawkowej sugerują, że podawanie preparatu wieczorem może być skuteczniejsze w redukcji ciśnienia wewnątrzgałkowego niż aplikacja poranna. Należy jednak zaznaczyć, że przy wyborze pory podawania leku (rano czy wieczorem) istotnym czynnikiem jest również prawdopodobieństwo przestrzegania przez pacjenta zaleconego schematu stosowania.¹²

Zastosowanie w populacji pediatrycznej

Nie przeprowadzono dotychczas badań określających bezpieczeństwo stosowania i skuteczność preparatu Bimatoprost + Timolol Pharmabide w postaci jednodawkowej u dzieci i młodzieży w wieku od 0 do 18 lat. Z tego względu nie ma obecnie wystarczających danych pozwalających na opracowanie zaleceń dotyczących stosowania preparatu w populacji pediatrycznej.¹³

Zestawienie głównych właściwości farmakodynamicznych