Właściwości farmakokinetyczne Betacal (50 mikrogramów + 0,5 mg)/g, żel

Produkt leczniczy Betacal w postaci żelu zawiera dwie substancje czynne: kalcypotriol (50 mikrogramów/g) oraz betametazon (0,5 mg/g, w postaci betametazonu dipropionianu). Poniżej przedstawiono szczegółowe dane dotyczące właściwości farmakokinetycznych tego preparatu.¹

Wchłanianie ogólnoustrojowe

Układowa ekspozycja na kalcypotriol i betametazonu dipropionian po miejscowym zastosowaniu żelu Betacal jest porównywalna z ekspozycją uzyskiwaną po zastosowaniu analogicznego preparatu w postaci maści u szczurów i świnek miniaturowych. W badaniach klinicznych z użyciem znakowanej maści wykazano, że wchłanianie ogólnoustrojowe obu substancji czynnych wynosi mniej niż 1% dawki (2,5 g), gdy preparat stosowany jest na zdrową skórę (625 cm² powierzchni) przez 12 godzin.²

Należy jednak zauważyć, że czynniki takie jak stan skóry i sposób stosowania mogą znacząco wpływać na stopień wchłaniania substancji czynnych:

• Stosowanie preparatu na łuskę łuszczycową może zwiększać absorpcję miejscowo stosowanych kortykosteroidów³
• Zastosowanie opatrunku okluzyjnego może zwiększać wchłanianie miejscowo stosowanych kortykosteroidów⁴
• Przez uszkodzoną skórę wchłanianie preparatu wynosi około 24%⁵

Wiązanie z białkami

Po ekspozycji ogólnoustrojowej zarówno kalcypotriol, jak i betametazonu dipropionian wiążą się z białkami osocza w przybliżeniu w 64%.⁶

Metabolizm

Obie substancje czynne po dostaniu się do krwiobiegu są szybko i w znacznym stopniu metabolizowane.⁷ Mechanizmy metabolizmu różnią się dla obu składników:

• Betametazon jest metabolizowany głównie w wątrobie, ale także w nerkach, do glukuronidu i estrów siarczanowych⁸
• Kalcypotriol ulega przemianom metabolicznym głównie w wątrobie⁹

Okres półtrwania i eliminacja

Okres półtrwania w osoczu w fazie eliminacji po podaniu dożylnym wynosi od 5 do 6 godzin dla obu substancji czynnych.¹⁰ Jednak ze względu na odkładanie się substancji w skórze, czas wydalania po podaniu na skórę wydłuża się do kilku dni.¹¹

Drogi wydalania dla poszczególnych substancji czynnych to:

• Kalcypotriol – wydalany głównie z kałem (wykazano w badaniach na szczurach i świnkach miniaturowych)¹²
• Betametazonu dipropionian – wydalany głównie z moczem (wykazano w badaniach na szczurach i myszach)¹³

Dystrybucja w tkankach

Badania dystrybucji w tkankach przeprowadzone na szczurach z użyciem znakowanych radioizotopowo substancji czynnych wykazały, że najwyższy poziom radioaktywności był obecny w nerkach i wątrobie.¹⁴ Wskazuje to na istotną rolę tych narządów w metabolizmie i eliminacji obu substancji czynnych.

Badania kliniczne farmakokinetyki

W badaniach klinicznych u 34 pacjentów z rozległą łuszczycą, obejmującą zarówno tułów jak i owłosioną skórę głowy, którzy byli leczeni przez okres od 4 do 8 tygodni preparatem w postaci żelu w skojarzeniu z maścią zawierającą kalcypotriol + betametazon (50 mikrogramów + 0,5 mg)/g, stężenia obu substancji czynnych we wszystkich próbkach krwi były poniżej dolnej granicy oznaczalności.¹⁵ Wskazuje to na minimalną absorpcję ogólnoustrojową substancji czynnych, nawet przy zastosowaniu na rozległe obszary skóry zmienionej chorobowo.

U niektórych pacjentów możliwe było oznaczenie stężenia jednego metabolitu kalcypotriolu i jednego metabolitu betametazonu dipropionianu, co potwierdza proces metabolizmu tych substancji po podaniu miejscowym.¹⁶