Przedawkowanie
Betacal (50 mcg+ 0,5 mg)/g

Przedawkowanie Betacalu, zawierającego kalcypotriol (50 µg/g) i betametazon (0,5 mg/g) w formie żelu, może prowadzić do poważnych powikłań systemowych. Nadmierne stosowanie preparatu powyżej zalecanej dawki 15 g/dobę skutkuje hiperkalcemią, objawiającą się poliurią, zaparciami, osłabieniem mięśni, zaburzeniami orientacji, a w ciężkich przypadkach śpiączką. Hiperkalcemia jest wynikiem działania kalcypotriolu na gospodarkę wapniową i wymaga przerwania terapii oraz monitorowania poziomu wapnia w surowicy. Długotrwałe stosowanie betametazonu w dużych dawkach, jak w opisywanym przypadku 34 g/dobę przez 5 miesięcy, może prowadzić do zahamowania osi przysadka-nadnercza i wtórnej niedoczynności nadnerczy, a także rozwoju zespołu Cushinga. Nagłe odstawienie kortykosteroidów może wywołać zaostrzenie choroby podstawowej, np. łuszczycy krostkowej.

Przedawkowanie leku Betacal

Przedawkowanie produktu leczniczego Betacal, (50 mikrogramów + 0,5 mg)/g, żel, może prowadzić do różnorodnych konsekwencji klinicznych związanych zarówno z działaniem kalcypotriolu, jak i betametazonu. Nadmierne stosowanie tego złożonego preparatu wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwość wystąpienia poważnych powikłań systemowych.[1]

Hiperkalcemia jako konsekwencja przedawkowania

Przyjmowanie dawek leku Betacal przekraczających zalecane wartości terapeutyczne może spowodować nadmierne zwiększenie stężenia wapnia w surowicy krwi. Po przerwaniu stosowania produktu leczniczego poziom wapnia zazwyczaj powraca do wartości prawidłowych. Należy pamiętać, że hiperkalcemia związana z przedawkowaniem kalcypotriolu stanowi istotne ryzyko kliniczne.[2]

Powikłania związane z kortykosteroidami

Długotrwałe miejscowe stosowanie kortykosteroidowej składowej leku (betametazonu) w nadmiernych ilościach może prowadzić do zahamowania czynności osi przysadka-nadnercza. Skutkuje to zwykle odwracalną wtórną niedoczynnością nadnerczy, wymagającą odpowiedniego postępowania klinicznego. W przypadkach przewlekłego zatrucia kortykosteroidami, leczenie należy odstawiać stopniowo, a nie nagle, co mogłoby spowodować dodatkowe powikłania.[3]

Przypadek kliniczny: zespół Cushinga i łuszczyca krostkowa

W literaturze medycznej opisano przypadek pacjenta z rozległą erytrodermią łuszczycową, u którego doszło do poważnych powikłań na skutek przedawkowania preparatu zawierającego kalcypotriol i betametazon. Pacjent omyłkowo stosował maść w ilości 240 g tygodniowo (co odpowiada około 34 g na dobę) przez okres 5 miesięcy, znacznie przekraczając maksymalną zalecaną dawkę wynoszącą 15 g na dobę. U pacjenta rozwinął się zespół Cushinga w trakcie leczenia, a po nagłym przerwaniu terapii wystąpiła łuszczyca krostkowa. Ten przypadek kliniczny ilustruje potencjalne ryzyko związane z długotrwałym przedawkowaniem produktu leczniczego Betacal.[4]

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Betacal należy wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. W sytuacji hiperkalcemii konieczne jest przerwanie stosowania produktu i obserwacja pacjenta do czasu normalizacji poziomu wapnia w surowicy. Przy wtórnej niedoczynności nadnerczy spowodowanej nadmiernym wchłanianiem betametazonu wskazane jest zastosowanie leczenia objawowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy odstawianiu leczenia kortykosteroidami w przypadkach przewlekłego zatrucia – powinno to następować stopniowo.[5]

Objawy przedawkowania

Objaw Opis Mechanizm Dawka związana z ryzykiem
Hiperkalcemia Nadmierne zwiększenie stężenia wapnia w surowicy Działanie kalcypotriolu powodujące zaburzenia gospodarki wapniowej Dawki większe niż zalecane (powyżej 15 g żelu/dobę)
Poliuria Zwiększone wydalanie moczu Wtórny do hiperkalcemii Związana z hiperkalcemią przy przedawkowaniu
Zaparcia Trudności w oddawaniu stolca Objaw hiperkalcemii Związane z hiperkalcemią przy przedawkowaniu
Osłabienie mięśni Zmniejszenie siły mięśniowej Skutek zaburzeń elektrolitowych w hiperkalcemii Związane z hiperkalcemią przy przedawkowaniu
Zaburzenia orientacji Dezorientacja i zmiany stanu psychicznego Neurologiczne objawy hiperkalcemii Związane z ciężką hiperkalcemią
Śpiączka Utrata przytomności Poważne powikłanie ciężkiej hiperkalcemii Związana z bardzo ciężką hiperkalcemią
Wtórna niedoczynność nadnerczy Zaburzenie czynności nadnerczy z niedoborem kortyzolu Hamowanie osi przysadka-nadnercza wskutek wchłaniania betametazonu Długotrwałe stosowanie dużych ilości (jak w opisanym przypadku: 34 g/dobę przez 5 miesięcy)
Zespół Cushinga Zmiany wyglądu, nadciśnienie, hiperglikemia, zwiększona podatność na infekcje Nadmierne działanie glikokortykosteroidów Opisano przy dawce 240 g/tydzień przez 5 miesięcy
Łuszczyca krostkowa Zaostrzenie łuszczycy z wysiewem zmian krostkowych Efekt z odbicia po nagłym odstawieniu kortykosteroidów Może wystąpić po nagłym przerwaniu długotrwałego leczenia dużymi dawkami

Przedstawione w tabeli objawy przedawkowania leku Betacal obrazują szeroki zakres powikłań, od zaburzeń elektrolitowych po poważne objawy neurologiczne i endokrynologiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia zarówno ostrych objawów hiperkalcemii, jak i przewlekłych konsekwencji nadmiernej ekspozycji na kortykosteroidy.[6]

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl