Specjalne ostrzeżenia
Benodil

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Benodil (budezonid)

Zastosowanie budezonidu w postaci zawiesiny do nebulizacji wymaga zachowania określonych środków ostrożności. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat potencjalnych zagrożeń oraz zalecanych środków bezpieczeństwa podczas stosowania preparatu Benodil.¹

Podstawowe informacje o zastosowaniu terapeutycznym

Budezonid nie jest przeznaczony do szybkiego łagodzenia ostrych napadów astmy. W takich przypadkach należy zastosować wziewne, krótko działające leki rozszerzające oskrzela. Pacjenci, u których leczenie krótko działającymi lekami rozszerzającymi oskrzela jest nieskuteczne lub którzy potrzebują więcej inhalacji niż zazwyczaj, powinni niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. W takiej sytuacji należy rozważyć intensyfikację leczenia podstawowego, np. poprzez zwiększenie dawki wziewnego budezonidu, dodanie długo działającego beta-agonisty lub czasowe zastosowanie doustnego glikokortykosteroidu.²

Działanie terapeutyczne preparatu Benodil zwykle występuje po około 10 dniach stosowania. U pacjentów z nasilonym wydzielaniem śluzu w oskrzelach można rozważyć krótkotrwałe leczenie skojarzone z doustnymi kortykosteroidami (przez około 2 tygodnie). Po zakończeniu terapii doustnej powinna wystarczyć monoterapia produktem Benodil.³

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania budezonidu u pacjentów z:⁴

• Czynną lub nieaktywną gruźlicą płuc – konieczne jest monitorowanie przebiegu choroby podczas terapii kortykosteroidami
• Grzybiczymi zakażeniami dróg oddechowych – kortykosteroidy mogą nasilać infekcje grzybicze
• Wirusowymi zakażeniami dróg oddechowych – wymaga szczególnego nadzoru lekarskiego

Ryzyko zapalenia płuc u pacjentów z POChP

U pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP) leczonych wziewnymi kortykosteroidami zaobserwowano zwiększoną częstość występowania zapalenia płuc, w tym przypadków wymagających hospitalizacji. Istnieją dane wskazujące na wzrost ryzyka zapalenia płuc wraz ze zwiększeniem dawki steroidów, choć nie zostało to jednoznacznie potwierdzone we wszystkich badaniach klinicznych.⁵

Nie ma jednoznacznych dowodów klinicznych na różnice między poszczególnymi produktami zawierającymi wziewne kortykosteroidy odnośnie ryzyka występowania zapalenia płuc.⁶

Lekarze powinni szczególnie dokładnie obserwować pacjentów z POChP pod kątem objawów zapalenia płuc, ponieważ kliniczne manifestacje tej choroby często nakładają się z objawami zaostrzenia POChP.⁷

Czynniki ryzyka zapalenia płuc u pacjentów z POChP obejmują:

• Aktualne palenie tytoniu – aktywni palacze mają istotnie wyższe ryzyko
• Podeszły wiek – ryzyko rośnie wraz z wiekiem pacjenta
• Niski wskaźnik masy ciała (BMI) – wyniszczenie organizmu zwiększa podatność na infekcje
• Ciężką postać POChP – zaawansowanie choroby koreluje z ryzykiem zapalenia płuc

⁸

Zmiana leczenia z kortykosteroidów doustnych na budezonid wziewny

Przed rozpoczęciem zmiany leczenia z doustnego kortykosteroidu na preparat Benodil, stan pacjenta powinien być względnie stabilny. Podczas przechodzenia na leczenie wziewne, dawkę doustnego steroidu należy stopniowo zmniejszać (na przykład o 2,5 mg prednizolonu lub równoważną dawkę odpowiednika miesięcznie) do osiągnięcia możliwie najmniejszej skutecznej dawki.⁹

W trakcie zmiany leczenia z formy doustnej na produkt Benodil, ogólnoustrojowe działanie kortykosteroidu będzie słabsze, co może prowadzić do wystąpienia objawów alergicznych lub zapalnych, takich jak:

• Zapalenie błony śluzowej nosa
• Wyprysk
• Bóle mięśni i stawów

W takich przypadkach należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. W rzadkich sytuacjach mogą pojawić się objawy takie jak zmęczenie, ból głowy, nudności i wymioty, które mogą wskazywać na niewystarczające działanie glikokortykosteroidów. Wówczas może być konieczne czasowe zwiększenie dawki doustnych glikokortykosteroidów.¹⁰

Paradoksalny skurcz oskrzeli

Tak jak podczas stosowania innych leków wziewnych, może wystąpić paradoksalny skurcz oskrzeli z nasileniem świszczącego oddechu bezpośrednio po zastosowaniu dawki produktu. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast przerwać stosowanie wziewnego budezonidu, ocenić stan pacjenta i wdrożyć leczenie alternatywne.¹¹

Ryzyko niewydolności kory nadnerczy

Pacjenci, którzy wymagali doraźnego leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów lub długotrwałego leczenia wziewnymi kortykosteroidami w największej zalecanej dawce, należą do grupy zwiększonego ryzyka wystąpienia niewydolności kory nadnerczy. U tych pacjentów w sytuacjach stresowych mogą wystąpić objawy przedmiotowe i podmiotowe niewydolności kory nadnerczy. Należy rozważyć dodatkowe ogólnoustrojowe leczenie kortykosteroidami w okresach stresu lub podczas planowanych zabiegów chirurgicznych.¹²

Działania ogólnoustrojowe kortykosteroidów wziewnych

Działania ogólnoustrojowe mogą wystąpić podczas stosowania kortykosteroidów wziewnych, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek przez dłuższy okres. Prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań jest mniejsze niż w przypadku kortykosteroidów doustnych.¹³

Do możliwych ogólnoustrojowych działań niepożądanych zalicza się:

• Zespół Cushinga i objawy cushingoidalne
• Zahamowanie czynności nadnerczy
• Spowolnienie wzrostu u dzieci i młodzieży
• Zmniejszenie gęstości mineralnej kości
• Zaćmę
• Jaskrę
• Zaburzenia psychiczne i zachowania, w tym nadmierna aktywność psychoruchowa, zaburzenia snu, niepokój, depresja i agresja (szczególnie u dzieci)

¹⁴

Ze względu na ryzyko działań ogólnoustrojowych ważne jest, aby stosować najmniejszą skuteczną dawkę wziewnych kortykosteroidów, umożliwiającą właściwą kontrolę astmy.¹⁵

Wpływ na wzrost u dzieci

Zaleca się regularną kontrolę wzrostu dzieci długotrwale leczonych wziewnymi glikokortykosteroidami. W przypadku zaobserwowania spowolnienia wzrostu należy zweryfikować sposób leczenia, dążąc do zmniejszenia dawki kortykosteroidu wziewnego do najmniejszej dawki zapewniającej skuteczną kontrolę astmy. Konieczne jest staranne rozważenie korzyści wynikających z leczenia kortykosteroidem w stosunku do ryzyka związanego ze spowolnieniem wzrostu. Dodatkowo należy rozważyć skierowanie pacjenta do specjalisty pulmonologa dziecięcego.¹⁶

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Osłabiona czynność wątroby wpływa na wydalanie kortykosteroidów, powodując zmniejszenie szybkości eliminacji i zwiększenie ekspozycji ogólnoustrojowej. Należy poinformować pacjenta o możliwości wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.¹⁷

Klirens osoczowy budezonidu podawanego dożylnie u pacjentów z marskością wątroby był podobny do obserwowanego u osób zdrowych. Jednakże po podaniu doustnym obserwowano zwiększoną biodostępność ogólnoustrojową budezonidu u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, wynikającą ze zmniejszonego metabolizmu pierwszego przejścia. Kliniczne znaczenie tego faktu dla preparatu Benodil podawanego wziewnie nie jest w pełni poznane z powodu braku szczegółowych danych, jednak należy spodziewać się zwiększenia stężeń budezonidu w osoczu, co może skutkować większym ryzykiem wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.¹⁸

Istotne interakcje lekowe

Badania in vivo wykazały, że doustne podanie ketokonazolu i itrakonazolu (znanych inhibitorów aktywności izoenzymu CYP3A4 w wątrobie i błonie śluzowej jelit) powoduje zwiększenie ogólnoustrojowej ekspozycji na budezonid. Z tego powodu należy unikać jednoczesnego stosowania budezonidu z ketokonazolem, itrakonazolem, inhibitorami proteazy HIV lub innymi silnymi inhibitorami izoenzymu CYP3A4. Jeśli takie leczenie skojarzone jest niezbędne, przerwa między podawaniem tych produktów i budezonidu powinna być możliwie najdłuższa. Dodatkowo należy rozważyć zmniejszenie dawki budezonidu.¹⁹

Należy się spodziewać, że jednoczesne podawanie inhibitorów CYP3A, w tym produktów zawierających kobicystat, zwiększy ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Należy unikać takiego połączenia leków, chyba że korzyści przewyższają zwiększone ryzyko działań niepożądanych związanych ze stosowaniem kortykosteroidów. W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania tych leków, pacjent wymaga ścisłej obserwacji pod kątem wystąpienia ogólnoustrojowych działań kortykosteroidów.²⁰

Kandydoza jamy ustnej

Podczas leczenia wziewnymi kortykosteroidami może wystąpić kandydoza jamy ustnej. W takim przypadku może być konieczne zastosowanie odpowiedniego leku przeciwgrzybiczego, a u niektórych pacjentów może być wymagane czasowe przerwanie leczenia kortykosteroidami.²¹

Zaburzenia widzenia

Po podaniu kortykosteroidów działających ogólnie lub miejscowo zgłaszano przypadki zaburzeń widzenia. Jeżeli u pacjenta wystąpią takie objawy jak niewyraźne widzenie lub inne zaburzenia widzenia, należy rozważyć skierowanie go do okulisty w celu ustalenia możliwych przyczyn. Mogą one obejmować:

• Zaćmę
• Jaskrę
• Rzadkie choroby, takie jak centralna retinopatia surowicza środkowa (ang. central serous chorioretinopathy – CSCR)

²²

Zawartość sodu w preparacie

Produkt leczniczy Benodil zawiera 6,99 mg sodu na każdą ampułkę (2 ml), co odpowiada 0,35% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu (2 g) u osób dorosłych.²³

Preparat może być rozcieńczany. Zawartość sodu pochodzącego z rozcieńczalnika powinna być brana pod uwagę przy obliczaniu całkowitej zawartości sodu w przygotowanym rozcieńczeniu produktu. W celu uzyskania dokładnej informacji dotyczącej zawartości sodu w roztworze wykorzystanym do rozcieńczenia produktu, należy zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego stosowanego rozcieńczalnika.²⁴