Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Axoprofen Forte (40 mg/ml, zawiesina doustna) zawiera jako substancję czynną ibuprofen, który należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Pomimo szerokiego spektrum działania przeciwbólowego, przeciwgorączkowego i przeciwzapalnego, istnieje szereg sytuacji klinicznych, w których stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Lek nie powinien być podawany pacjentom z rozpoznaną nadwrażliwością na ibuprofen lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).²

Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów, u których w wywiadzie występowały reakcje nadwrażliwości po zastosowaniu kwasu acetylosalicylowego lub innych NLPZ, takie jak:

• Astma oskrzelowa indukowana NLPZ³
• Zapalenie błony śluzowej nosa – szczególnie niealergiczne (eozynofilowe)⁴
• Pokrzywka po ekspozycji na NLPZ⁵
• Obrzęk naczynioruchowy – potencjalnie zagrażający życiu⁶
• Skurcz oskrzeli po ekspozycji na NLPZ⁷

Zaburzenia krzepnięcia i choroby układu pokarmowego

Ibuprofen może wpływać na proces hemostazy, dlatego jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Zaburzeniami krzepnięcia – ze względu na przedłużenie czasu krwawienia⁸
• Skazą krwotoczną – zwiększającą ryzyko krwawień⁹
• Czynnym krwawieniem oraz zaburzeniami wytwarzania krwi o nieustalonym pochodzeniu (takimi jak małopłytkowość)¹⁰

Ze względu na działanie drażniące na błonę śluzową przewodu pokarmowego, ibuprofen jest przeciwwskazany u pacjentów z:

• Chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy (czynną lub nawracającą) w wywiadzie¹¹
• Nawracającymi krwawieniami z przewodu pokarmowego (zdefiniowanymi jako dwa lub więcej epizodów owrzodzenia lub krwawienia)¹²
• Przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego i perforacją związaną z wcześniejszym leczeniem NLPZ¹³

Niewydolność narządowa

Axoprofen Forte nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością kluczowych narządów:

• Ciężka niewydolność serca (klasa IV wg NYHA) – ze względu na ryzyko retencji płynów i zaostrzenia niewydolności¹⁴
• Ciężka niewydolność wątroby – ze względu na zaburzenia metabolizmu leku¹⁵
• Ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny poniżej 30 ml/min) – ze względu na kumulację metabolitów i zwiększone ryzyko nefrotoksyczności¹⁶

Stan nawodnienia i ciąża

Lek jest przeciwwskazany u:

• Pacjentów odwodnionych – ze względu na zwiększone ryzyko nefrotoksyczności¹⁷
• Kobiet w trzecim trymestrze ciąży – ze względu na potencjalne działanie toksyczne na płód (przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego Botalla) oraz zwiększone ryzyko krwawień podczas porodu¹⁸

Ograniczenia wiekowe

Axoprofen Forte (40 mg/ml, zawiesina doustna) nie powinien być podawany dzieciom w wieku poniżej 3 miesięcy życia z uwagi na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa i potencjalne ryzyko działań niepożądanych w tej grupie wiekowej.¹⁹

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

Należy zwrócić uwagę, że preparat zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywołać działania niepożądane u pacjentów z określonymi schorzeniami:

• Sorbitol (40 mg/ml) – przeciwwskazany u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy²⁰
• Glikol propylenowy (10 mg/ml) – może wywoływać objawy podobne do alkoholu²¹
• Benzoesan sodu (E 211, 2 mg/ml) – może zwiększać ryzyko żółtaczki u noworodków²²