Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Złożone doustne środki antykoncepcyjne, takie jak Axia Forte Plus (0,03 mg etynyloestradiolu + 3 mg drospirenonu), mogą wchodzić w istotne interakcje z wieloma lekami i substancjami, które mogą wpływać na ich skuteczność lub bezpieczeństwo stosowania. Aby zidentyfikować możliwe interakcje, należy zawsze zapoznać się z informacjami dotyczącymi jednocześnie stosowanych preparatów ¹.

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu Axia Forte Plus

Szczególnie istotne są interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne. Mogą one prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych zawartych w Axia Forte Plus, co w konsekwencji może skutkować wystąpieniem krwawienia śródcyklicznego i/lub utratą skuteczności antykoncepcyjnej preparatu ².

Postępowanie w przypadku interakcji z induktorami enzymów

Należy pamiętać, że indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach stosowania leku indukującego enzymy. Maksymalny efekt indukcji enzymatycznej obserwuje się zwykle w ciągu kilku tygodni. Po odstawieniu takiego leku, efekt indukcji enzymatycznej może utrzymywać się jeszcze przez około 4 tygodnie ³.

W zależności od czasu trwania terapii lekiem indukującym enzymy wątrobowe, należy zastosować odpowiednie postępowanie:

• Leczenie krótkotrwałe: Pacjentki stosujące jednocześnie leki indukujące enzymy powinny tymczasowo, oprócz Axia Forte Plus, stosować dodatkową metodę mechaniczną antykoncepcji (np. prezerwatywa) lub inną metodę antykoncepcyjną. Metoda barierowa powinna być stosowana przez cały okres przyjmowania leku indukującego oraz przez kolejne 28 dni po jego odstawieniu ⁴.
• Jeżeli jednoczesne leczenie lekiem indukującym enzymy będzie kontynuowane po zakończeniu przyjmowania aktywnych tabletek z bieżącego opakowania Axia Forte Plus, należy pominąć tabletki placebo (białe) i od razu rozpocząć przyjmowanie tabletek z nowego opakowania ⁵.
• Leczenie długotrwałe: U kobiet długotrwale przyjmujących substancje czynne indukujące enzymy wątrobowe zaleca się stosowanie innej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji ⁶.

Substancje wpływające na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Na podstawie doniesień z piśmiennictwa medycznego, wyróżnia się następujące grupy substancji oddziałujących na skuteczność środków antykoncepcyjnych:

Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Substancje te, poprzez indukcję enzymatyczną, mogą zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną Axia Forte Plus. Do tej grupy należą między innymi:

• Barbiturany
• Bosentan
• Karbamazepina
• Fenytoina
• Prymidon
• Ryfampicyna
• Leki stosowane w leczeniu HIV: rytonawir, newirapina, efawirenz
• Prawdopodobnie również: felbamat, gryzeofulwina, oksykarbazepina, topiramat
• Preparaty ziołowe zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum) ⁷

Substancje o zmiennym działaniu na klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Podczas jednoczesnego stosowania Axia Forte Plus z wieloma inhibitorami proteazy HIV oraz nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, w tym także z inhibitorami HCV, może dochodzić zarówno do zwiększenia, jak i zmniejszenia stężeń estrogenu lub progestagenów w osoczu. Zmiany te mogą mieć znaczenie kliniczne w niektórych przypadkach ⁸.

Substancje zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Inhibitory enzymatyczne mogą potencjalnie wchodzić w interakcje z produktem Axia Forte Plus, jednakże znaczenie kliniczne tych potencjalnych interakcji pozostaje nieznane ⁹.

Wpływ produktu Axia Forte Plus na działanie innych produktów leczniczych

Złożone doustne środki antykoncepcyjne, w tym Axia Forte Plus, mogą wpływać na metabolizm niektórych substancji czynnych. W rezultacie stężenia tych substancji w osoczu i tkankach mogą:

• Zwiększać się (np. w przypadku cyklosporyny)
• Zmniejszać się (np. w przypadku lamotryginy) ¹⁰

Na podstawie badań in vivo w grupie ochotniczek leczonych omeprazolem, symwastatyną oraz midazolamem jako substratami markerowymi stwierdzono, że ryzyko istotnego klinicznie wpływu drospirenonu (w dawce 3 mg) na metabolizm innych substancji czynnych przez cytochrom P450 jest niewielkie ¹¹.

Dane kliniczne wskazują, że etynyloestradiol hamuje klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tyzanidyna) zwiększenia ich stężenia w osoczu ¹².

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne interakcje farmakodynamiczne obserwowano podczas badań klinicznych u pacjentów z wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C). U pacjentów leczonych produktami zawierającymi ombitaswir/parytaprewir/rytonawir lub dazabuwir z rybawiryną lub bez rybawiryny, obserwowano zwiększenie aktywności AlAT w surowicy powyżej pięciokrotnej górnej granicy normy. Takie zwiększenie aktywności AlAT występowało istotnie częściej w grupie pacjentek przyjmujących jednocześnie produkty zawierające etynyloestradiol, takie jak Axia Forte Plus ¹³.

Z tego powodu pacjentki stosujące produkt Axia Forte Plus muszą zmienić metodę antykoncepcji na inną (np. antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub metody niehormonalne) przed rozpoczęciem terapii wspomnianym skojarzeniem leków przeciw HCV. Ponowne stosowanie produktu Axia Forte Plus można rozpocząć po upływie 2 tygodni od zakończenia leczenia tym skojarzeniem leków ¹⁴.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

Stosowanie produktu Axia Forte Plus, podobnie jak innych steroidów antykoncepcyjnych, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, w tym na:

• Parametry biochemiczne czynności wątroby
• Parametry funkcji tarczycy
• Parametry czynności nadnerczy i nerek
• Stężenia białek osoczowych (nośnikowych), np. globuliny wiążącej kortykosteroidy
• Stężenia frakcji lipidów i lipoprotein
• Parametry metabolizmu węglowodanów
• Wskaźniki krzepnięcia oraz fibrynolizy ¹⁵

Należy podkreślić, że zmienione wyniki badań laboratoryjnych zazwyczaj pozostają w granicach wartości prawidłowych. Drospirenon, składnik produktu Axia Forte Plus, powoduje zwiększenie aktywności reninowej osocza oraz, poprzez niewielkie działanie przeciwmineralokortykosteroidowe, zwiększenie stężenia aldosteronu w osoczu ¹⁶.

Interakcje produktu Axia Forte Plus z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Axia Forte Plus nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy zaznaczyć kilka istotnych aspektów:

• Alkohol etylowy nie wpływa bezpośrednio na skuteczność antykoncepcyjną produktu Axia Forte Plus.
• Jednak spożywanie alkoholu może pośrednio wpływać na skuteczność antykoncepcji poprzez zwiększenie ryzyka pominięcia przyjęcia tabletki lub wymiotów po jej zażyciu.
• U osób z przewlekłym nadużywaniem alkoholu może dochodzić do indukcji enzymów wątrobowych, co teoretycznie mogłoby zmniejszać skuteczność antykoncepcyjną Axia Forte Plus.
• Alkohol i doustne środki antykoncepcyjne są metabolizowane w wątrobie, co przy jednoczesnym stosowaniu może zwiększać obciążenie tego narządu.

Z uwagi na powyższe zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu produktu Axia Forte Plus i spożywaniu alkoholu, szczególnie w dużych ilościach.

Tabela interakcji produktu Axia Forte Plus z innymi substancjami