Właściwości farmakokinetyczne walsartanu

Walsartan, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Avasart 80 mg, wykazuje charakterystyczny profil farmakokinetyczny obejmujący procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie właściwości farmakokinetycznych tego leku stosowanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego.<sup data-drug="Avasart" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Walsartan wykazuje wielowykładniczą kinetykę procesu eliminacji (t½α 1

Wchłanianie

Po podaniu doustnym walsartanu, maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu (Cmax) osiągane jest stosunkowo szybko, w czasie 2-4 godzin od momentu przyjęcia leku. Istotnym parametrem jest średnia bezwzględna biodostępność walsartanu, która wynosi około 23%, co wskazuje na niepełne wchłanianie substancji czynnej z przewodu pokarmowego.²

Spożywanie pokarmu podczas przyjmowania leku wpływa na parametry farmakokinetyczne walsartanu. Podanie walsartanu z pokarmem skutkuje zmniejszeniem pola pod krzywą stężenie-czas (AUC) o około 40% oraz obniżeniem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) o około 50%. Jednak od około 8 godziny po podaniu dawki, stężenia walsartanu w osoczu są zbliżone zarówno u pacjentów przyjmujących lek z posiłkiem, jak i na czczo. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, zmniejszenie wartości AUC nie prowadzi do istotnego osłabienia efektu terapeutycznego, dlatego walsartan może być bezpiecznie przyjmowany niezależnie od posiłków.³

Dystrybucja

Badania farmakokinetyczne wykazały, że objętość dystrybucji walsartanu w stanie stacjonarnym po podaniu dożylnym wynosi około 17 litrów. Ta stosunkowo niewielka objętość dystrybucji sugeruje brak rozległej dystrybucji walsartanu w tkankach organizmu.⁴

Charakterystyczną cechą walsartanu jest wysoki stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi 94-97%. Głównym białkiem wiążącym walsartan jest albumina. Tak wysoki poziom wiązania z białkami ma istotne znaczenie dla dystrybucji leku w organizmie oraz potencjalnie dla jego interakcji z innymi substancjami leczniczymi.⁵

Biotransformacja

Walsartan nie podlega intensywnej biotransformacji w organizmie człowieka. Tylko około 20% podanej dawki wykrywane jest w postaci metabolitów, co świadczy o ograniczonym metabolizmie tej substancji. W osoczu zidentyfikowano hydroksymetabolit walsartanu, ale występuje on w niskich stężeniach, stanowiących mniej niż 10% całkowitego pola pod krzywą stężenia walsartanu (AUC). Co istotne, zidentyfikowany metabolit nie wykazuje aktywności farmakologicznej.⁶

Wydalanie

Eliminacja walsartanu z organizmu charakteryzuje się wielowykładniczą kinetyką, z krótkim okresem półtrwania w fazie dystrybucji (t½α <1 h) oraz dłuższym okresem półtrwania w fazie eliminacji (t½ß około 9 h). Całkowity okres półtrwania walsartanu wynosi około 6 godzin.<sup data-drug="Avasart" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Walsartan wykazuje wielowykładniczą kinetykę procesu eliminacji (t½α 7

Główną drogą eliminacji walsartanu jest wydalanie z żółcią do kału, tą drogą usuwane jest około 83% podanej dawki. Mniejsza część, około 13% dawki, jest wydalana przez nerki z moczem. W obu przypadkach walsartan jest wydalany głównie w postaci niezmienionej, co potwierdza ograniczony metabolizm tej substancji.⁸

Po podaniu dożylnym klirens walsartanu z osocza wynosi około 2 l/h, natomiast klirens nerkowy stanowi około 30% całkowitego klirensu i wynosi około 0,62 l/h. Te dane potwierdzają, że nerki mają ograniczony udział w eliminacji walsartanu z organizmu.⁹

Farmakokinetyka w grupach specjalnych pacjentów

Pacjenci z niewydolnością serca

U pacjentów z niewydolnością serca farmakokinetyka walsartanu wykazuje pewne charakterystyczne cechy. Czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia oraz okres półtrwania w fazie eliminacji walsartanu są zbliżone do tych obserwowanych u zdrowych ochotników. Wartości AUC i Cmax walsartanu są niemal proporcjonalne do zwiększanej dawki w klinicznym zakresie dawkowania (40-160 mg walsartanu dwa razy na dobę).¹⁰

Współczynnik kumulacji walsartanu u pacjentów z niewydolnością serca wynosi około 1,7, a klirens po podaniu doustnym to około 4,5 l/h. Co istotne, wiek pacjentów nie wpływa na obserwowany klirens walsartanu w tej grupie chorych.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U części pacjentów w wieku podeszłym obserwuje się nieznacznie zwiększoną ekspozycję ogólnoustrojową na walsartan w porównaniu z osobami młodszymi. Jednakże różnice te nie mają istotnego znaczenia klinicznego i nie wymagają modyfikacji dawkowania leku u pacjentów w starszym wieku.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Biorąc pod uwagę fakt, że klirens nerkowy walsartanu stanowi jedynie 30% całkowitego klirensu osoczowego, nie stwierdzono istotnej korelacji między czynnością nerek a ogólnoustrojową ekspozycją na walsartan. Z tego powodu nie ma konieczności modyfikacji dawkowania leku u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u których klirens kreatyniny przekracza 10 ml/min.^{10 ml/min).”>13}

Należy jednak zachować ostrożność stosując walsartan u pacjentów z zaawansowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) oraz u pacjentów poddawanych zabiegom dializoterapii. W tych grupach pacjentów brakuje wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku.<sup data-drug="Avasart" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Obecnie brak jest doświadczeń dotyczących bezpiecznego stosowania leku u pacjentów z klirensem kreatyniny 14

Ze względu na wysoki stopień wiązania walsartanu z białkami osocza (94-97%), usunięcie tej substancji z krążenia za pomocą dializy jest mało prawdopodobne, co należy uwzględnić przy planowaniu terapii u pacjentów dializowanych.¹⁵

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Funkcja wątroby ma istotne znaczenie dla farmakokinetyki walsartanu, ponieważ około 70% wchłanianej dawki jest wydalane z żółcią, głównie w postaci niezmienionej. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby stwierdzono podwojenie ekspozycji (AUC) na walsartan w porównaniu z osobami zdrowymi.¹⁶

Warto podkreślić, że nie zaobserwowano bezpośredniej korelacji między stężeniem walsartanu w osoczu krwi a stopniem zaburzenia czynności wątroby. Nie przeprowadzono badań produktu leczniczego Avasart u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku w tej grupie chorych.¹⁷