Właściwości farmakokinetyczne leku Augmentin (amoksycylina + kwas klawulanowy)

Lek Augmentin zawierający amoksycylinę (250 mg) i kwas klawulanowy (125 mg) charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie w organizmie. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis tych właściwości z uwzględnieniem poszczególnych etapów przemiany leku w organizmie.¹

Wchłanianie

Amoksycylina i kwas klawulanowy ulegają całkowitej dysocjacji w wodnych roztworach o pH fizjologicznym. Oba składniki szybko i dobrze wchłaniają się po podaniu doustnym, osiągając biodostępność na poziomie około 70%. Krzywe stężeń obu substancji czynnych w osoczu wykazują podobny przebieg, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) jest osiągane po około 1 godzinie od podania (Tmax).²

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u zdrowych ochotników, którym podawano tabletki Augmentin w dawce 250 mg + 125 mg trzy razy na dobę na czczo, wykazały następujące parametry farmakokinetyczne:³

Stężenia zarówno amoksycyliny, jak i kwasu klawulanowego w surowicy po podaniu leku Augmentin są porównywalne do stężeń uzyskiwanych po doustnym podaniu równoważnych dawek tych substancji stosowanych oddzielnie.⁴

Dystrybucja

Z całkowitej ilości leku znajdującego się w osoczu, około 25% kwasu klawulanowego i 18% amoksycyliny wiąże się z białkami osocza. Objętość dystrybucji wynosi około 0,3-0,4 l/kg dla amoksycyliny i około 0,2 l/kg dla kwasu klawulanowego.⁵

Po podaniu dożylnym obie substancje czynne wykrywano w różnych tkankach i płynach ustrojowych, w tym w:⁶

• pęcherzyku żółciowym
• tkankach narządów jamy brzusznej
• skórze
• tkance tłuszczowej
• mięśniach
• płynie maziowym
• płynie otrzewnowym
• żółci
• ropie

Należy podkreślić, że amoksycylina nie przenika w wystarczającym stopniu do płynu mózgowo-rdzeniowego.⁷

Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały znaczącej retencji tkankowej dla żadnego ze składników leku. Amoksycylina, podobnie jak większość antybiotyków z grupy penicylin, przenika do mleka kobiecego. Również kwas klawulanowy można wykryć w mleku kobiecym, choć w ilościach śladowych.⁸

Zarówno amoksycylina, jak i kwas klawulanowy przenikają przez barierę łożyskową.⁹

Metabolizm

Amoksycylina jest częściowo metabolizowana w organizmie i wydalana z moczem w postaci nieczynnego kwasu penicylinowego w ilościach odpowiadających 10-25% początkowej dawki amoksycyliny.¹⁰

Kwas klawulanowy natomiast jest u ludzi metabolizowany w znacznym stopniu i wydalany różnymi drogami – z moczem, kałem oraz w formie dwutlenku węgla z wydychanym powietrzem.¹¹

Eliminacja

Główną drogą eliminacji amoksycyliny są nerki, podczas gdy kwas klawulanowy jest wydalany zarówno przez nerki, jak i w mechanizmie pozanerkowym.¹²

U osób zdrowych średni okres półtrwania w fazie eliminacji dla obu składników leku Augmentin wynosi około 1 godziny, a średni klirens całkowity to około 25 l/godz.¹³

W ciągu pierwszych 6 godzin od momentu podania doustnej dawki produktu Augmentin (250 mg + 125 mg lub 500 mg + 125 mg) z moczem wydalane jest w postaci niezmienionej:¹⁴

• 60-70% amoksycyliny
• 40-65% kwasu klawulanowego

Różne badania wykazały, że w ciągu 24 godzin z moczem wydala się 50-85% amoksycyliny i 27-60% kwasu klawulanowego. Największa ilość kwasu klawulanowego jest wydalana w ciągu pierwszych dwóch godzin po podaniu.¹⁵

Jednoczesne podanie probenecydu opóźnia wydalanie amoksycyliny, ale nie wpływa na nerkowe wydalanie kwasu klawulanowego.¹⁶

Wpływ czynników demograficznych i patofizjologicznych

Wiek

Okres półtrwania amoksycyliny w fazie eliminacji u małych dzieci w wieku od 3 miesięcy do 2 lat jest porównywalny z wartościami uzyskiwanymi u dzieci starszych i dorosłych.¹⁷

U noworodków i wcześniaków w pierwszym tygodniu życia leku nie należy podawać częściej niż dwa razy na dobę, co wynika z niedojrzałości nerkowej drogi wydalania.¹⁸

U pacjentów w podeszłym wieku istnieje większe prawdopodobieństwo zmniejszonej czynności nerek, co może wymagać starannego dobierania dawek i monitorowania funkcji nerek.¹⁹

Płeć

Badania przeprowadzone na zdrowych mężczyznach i kobietach, którym doustnie podawano amoksycylinę z kwasem klawulanowym, nie wykazały znaczącego wpływu płci na farmakokinetykę obu składników leku.²⁰

Zaburzenia czynności nerek

Całkowity klirens surowiczy amoksycyliny z kwasem klawulanowym zmniejsza się proporcjonalnie do spadku wydolności nerek. Efekt ten jest wyraźniej widoczny w przypadku amoksycyliny niż kwasu klawulanowego, ponieważ proporcjonalnie większa część amoksycyliny jest wydalana drogą nerkową.²¹

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie powinno być dostosowane tak, aby zapobiegać niepożądanej kumulacji amoksycyliny, jednocześnie utrzymując odpowiednie stężenia kwasu klawulanowego.²²

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować ostrożność podczas dawkowania leku Augmentin i regularnie kontrolować funkcję wątroby.²³