Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Augmentin

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Augmentin (amoksycylina 250 mg + kwas klawulanowy 125 mg) konieczne jest przeprowadzenie dokładnego wywiadu medycznego w kierunku wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny lub inne antybiotyki beta-laktamowe, ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych reakcji uczuleniowych¹.

Reakcje nadwrażliwości i zespoły alergiczne

U pacjentów leczonych penicylinami odnotowano przypadki ciężkich, niekiedy śmiertelnych reakcji uczuleniowych, w tym reakcji anafilaktoidalnych i ciężkich niepożądanych reakcji skórnych. Ryzyko to jest wyższe u osób z wcześniejszymi epizodami nadwrażliwości na penicyliny oraz u pacjentów z chorobami atopowymi. Reakcje nadwrażliwości mogą prowadzić do rozwoju zespołu Kounisa – ciężkiej reakcji alergicznej mogącej skutkować zawałem mięśnia sercowego².

Należy również zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia zapalenia jelit indukowanego lekami (DIES, drug-induced enterocolitis syndrome), raportowanego głównie u dzieci otrzymujących amoksycylinę z kwasem klawulanowym. Ta reakcja alergiczna charakteryzuje się przewlekłymi wymiotami (1-4 godzin po przyjęciu leku) bez towarzyszących objawów skórnych lub oddechowych. Dodatkowe objawy mogą obejmować ból brzucha, biegunkę, niedociśnienie lub leukocytozę z neutrofilią. Opisywano przypadki o ciężkim przebiegu, włącznie z progresją do wstrząsu³.

W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej należy natychmiast przerwać leczenie Augmentinem i wdrożyć odpowiedni alternatywny schemat terapeutyczny⁴.

Oporność drobnoustrojów i wskazania do modyfikacji terapii

Jeżeli potwierdzono, że zakażenie wywołane jest przez drobnoustroje wrażliwe na amoksycylinę, należy rozważyć zmianę terapii skojarzonej na monoterapię amoksycyliną, zgodnie z obowiązującymi wytycznymi⁵.

Augmentin w postaci tabletek 250 mg + 125 mg nie jest właściwym wyborem terapeutycznym w przypadkach, gdy istnieje wysokie ryzyko zakażenia patogenami o zmniejszonej wrażliwości lub oporności na antybiotyki beta-laktamowe, która nie wynika z produkcji beta-laktamaz wrażliwych na działanie kwasu klawulanowego (np. Streptococcus pneumoniae niewrażliwy na penicyliny)⁶.

Długotrwałe stosowanie Augmentinu może prowadzić do selekcji i namnażania się drobnoustrojów niewrażliwych na ten lek⁷.

Zaburzenia neurologiczne

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub otrzymujących duże dawki Augmentinu mogą wystąpić drgawki⁸.

Szczególne przeciwwskazania i środki ostrożności

Należy unikać stosowania Augmentinu u pacjentów z podejrzeniem mononukleozy zakaźnej, ponieważ stwierdzono związek między występowaniem wysypek odropodobnych a zastosowaniem amoksycyliny u tych pacjentów⁹.

Jednoczesne podawanie allopurynolu podczas leczenia amoksycyliną może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia skórnych reakcji alergicznych¹⁰.

Reakcje skórne

Uogólniony rumień z krostkami i gorączką, pojawiający się na początku leczenia, może być objawem ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP, acute generalised exanthemous pustulosis). W przypadku wystąpienia takiej reakcji konieczne jest natychmiastowe odstawienie Augmentinu, a wszelkie dalsze podawanie amoksycyliny jest przeciwwskazane¹¹.

Zaburzenia czynności wątroby

Augmentin należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby¹². Zdarzenia hepatologiczne notowano przeważnie u pacjentów płci męskiej i w podeszłym wieku, szczególnie podczas przedłużonej terapii. U dzieci takie reakcje obserwuje się bardzo rzadko. We wszystkich grupach pacjentów objawy zaburzeń czynności wątroby zwykle pojawiają się podczas leczenia lub krótko po jego zakończeniu, choć w niektórych przypadkach mogą ujawnić się dopiero po kilku tygodniach od zakończenia terapii¹³.

Zaburzenia czynności wątroby mają zazwyczaj charakter przemijający, choć mogą być ciężkie, a w krańcowo rzadkich przypadkach odnotowano zgony. Takie przypadki występowały prawie zawsze u pacjentów z ciężkim schorzeniem podstawowym lub stosujących jednocześnie leki o znanym potencjalnym działaniu hepatotoksycznym¹⁴.

Zapalenie jelita grubego związane z antybiotykiem

Podczas stosowania praktycznie wszystkich leków przeciwbakteryjnych, w tym amoksycyliny, opisywano przypadki zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykiem, o nasileniu od lekkiego do zagrażającego życiu¹⁵. Należy zawsze brać pod uwagę to rozpoznanie u pacjentów z biegunką pojawiającą się w trakcie lub po zakończeniu antybiotykoterapii. W przypadku wystąpienia zapalenia jelita grubego związanego z antybiotykiem należy natychmiast przerwać leczenie Augmentinem, przeprowadzić badanie lekarskie i wdrożyć odpowiednią terapię¹⁶. W takiej sytuacji przeciwwskazane jest stosowanie leków hamujących perystaltykę jelit¹⁷.

Monitoring podczas długotrwałej terapii

W trakcie długotrwałego leczenia zaleca się okresową ocenę czynności narządów wewnętrznych, w tym nerek, wątroby i układu krwiotwórczego¹⁸.

Wpływ na parametry krzepnięcia

U pacjentów leczonych Augmentinem rzadko obserwowano wydłużenie czasu protrombinowego. Podczas jednoczesnego stosowania leków przeciwzakrzepowych konieczne jest prowadzenie odpowiedniego monitorowania¹⁹. Może być konieczna modyfikacja dawek leków przeciwzakrzepowych w celu utrzymania właściwego efektu antykoagulacyjnego²⁰.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkę Augmentinu należy dostosować do stopnia niewydolności²¹.

Krystaluria

U pacjentów ze zmniejszoną objętością wydalanego moczu bardzo rzadko obserwowano krystalurię (łącznie z ostrym uszkodzeniem nerek), szczególnie podczas terapii parenteralnej²². Podczas podawania dużych dawek amoksycyliny zaleca się zapewnienie właściwej podaży płynów i kontrolowanie ilości wydalanego moczu, aby zminimalizować ryzyko tworzenia się kryształków amoksycyliny w moczu²³. U pacjentów z cewnikiem w pęcherzu moczowym należy regularnie kontrolować drożność cewnika²⁴.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

W przypadku oznaczania glukozy w moczu podczas leczenia amoksycyliną zaleca się stosowanie metod enzymatycznych z użyciem oksydazy glukozowej, ponieważ nieenzymatyczne metody oznaczania mogą dawać fałszywie dodatnie wyniki²⁵.

Zawartość kwasu klawulanowego w Augmentinie może powodować niespecyficzne wiązanie IgG i albumin przez błony komórkowe erytrocytów, co może prowadzić do uzyskania fałszywie dodatnich wyników testu Coombsa²⁶.

Odnotowywano pozytywne wyniki testu Bio-Rad Laboratories Platelia Aspergillus EIA, wykrywającego grzyby z rodzaju Aspergillus u pacjentów otrzymujących amoksycylinę z kwasem klawulanowym, u których nie potwierdzono później zakażenia grzybami z tego rodzaju²⁷. Wykazano reakcje krzyżowe polisacharydów i polifuranoz niepochodzących z grzybów Aspergillus z testem Bio-Rad Laboratories Platelia Aspergillus EIA²⁸. Interpretacja dodatnich wyników testu u pacjentów otrzymujących amoksycylinę z kwasem klawulanowym wymaga dużej ostrożności i potwierdzenia innymi metodami diagnostycznymi²⁹.

Informacje o substancjach pomocniczych

Augmentin zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, dlatego produkt uznaje się za „wolny od sodu”³⁰.