Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Stosowanie produktu leczniczego Atorvox (atorwastatyna) wymaga przestrzegania określonych środków ostrożności oraz systematycznego monitorowania pacjenta w trakcie terapii ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych wpływających na wątrobę oraz mięśnie szkieletowe. Poniżej przedstawiono szczegółowe zalecenia dotyczące bezpiecznego stosowania produktu.¹

Zaburzenia czynności wątroby

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Atorvox należy wykonać badania kontrolne czynności wątroby. Monitorowanie funkcji wątroby powinno być kontynuowane okresowo w trakcie całego okresu leczenia. W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych sugerujących uszkodzenie wątroby, pacjent powinien być niezwłocznie poddany szczegółowym badaniom oceniającym czynność wątroby.²

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci, u których stwierdzono zwiększenie aktywności aminotransferaz. W takich przypadkach wskazane jest prowadzenie monitorowania aż do ustąpienia tych zaburzeń. W sytuacji, gdy zwiększona aktywność aminotransferaz utrzymuje się powyżej trzykrotnej wartości górnej granicy normy (GGN), zaleca się modyfikację terapii poprzez:³

• zmniejszenie dawki produktu Atorvox, lub
• całkowite odstawienie produktu

Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania produktu Atorvox u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:⁴

• spożywanie znacznych ilości alkoholu – ze względu na dodatkowe obciążenie wątroby
• choroby wątroby w wywiadzie – ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń funkcji wątroby

Ryzyko udarów krwotocznych

Badanie SPARCL (Stroke Prevention by Aggressive Reduction in Cholesterol Levels) wykazało, że u pacjentów bez choroby niedokrwiennej serca w wywiadzie, którzy niedawno przebyli udar mózgowy lub przejściowy atak niedokrwienny (TIA), występuje zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy stosowaniu atorwastatyny w dawce 80 mg w porównaniu z placebo.⁵

Szczególnie narażeni na to powikłanie są pacjenci, którzy przy rozpoczęciu leczenia mieli w wywiadzie:⁶

• wcześniejszy udar krwotoczny – sytuacja wymaga szczególnej ostrożności
• zawał lakunarny – ryzyko powikłań jest znacząco podwyższone

W przypadku pacjentów z powyższymi schorzeniami w wywiadzie, stosunek ryzyka do korzyści dla stosowania atorwastatyny w dawce 80 mg nie jest jednoznaczny. Przed wdrożeniem leczenia produktem Atorvox u takich pacjentów, należy wnikliwie przeanalizować potencjalne ryzyko wystąpienia udaru krwotocznego i rozważyć indywidualne korzyści z terapii.⁷

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Atorwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, może wykazywać działanie niepożądane na mięśnie szkieletowe. Chociaż występują one rzadko, należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia:⁸

• bólów mięśniowych – objaw wczesny, wymagający oceny lekarskiej
• zapalenia mięśni – stan zapalny tkanki mięśniowej
• miopatii – uogólnione uszkodzenie włókien mięśniowych

Powyższe objawy mogą prowadzić do rabdomiolizy – stanu potencjalnie zagrażającego życiu. Rabdomioliza charakteryzuje się znacznym zwiększeniem aktywności kinazy kreatynowej (powyżej 10-krotności górnej granicy normy), mioglobinemią (obecność mioglobiny we krwi) oraz mioglobinurią (obecność mioglobiny w moczu). Te zaburzenia mogą prowadzić do poważnego powikłania, jakim jest niewydolność nerek.^{Immunozależna miopatia martwicza}

Bardzo rzadkim, ale wymagającym szczególnej uwagi powikłaniem stosowania niektórych statyn, w tym atorwastatyny, jest immunozależna miopatia martwicza (ang. immune-mediated necrotizing myopathy, IMNM). Może ona wystąpić zarówno w trakcie leczenia jak i po jego zakończeniu.¹⁰

Charakterystyczne cechy kliniczne IMNM obejmują:¹¹

• utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych – nawet po odstawieniu leku
• zwiększoną aktywność kinazy kreatynowej w surowicy, utrzymującą się pomimo przerwania leczenia statynami
• obecność przeciwciał przeciwko reduktazie HMG CoA – marker immunologiczny
• poprawę stanu klinicznego po zastosowaniu leków immunosupresyjnych – potwierdzającą autoimmunologiczny charakter schorzenia

W przypadku rozpoznania IMNM wymagane jest przerwanie terapii atorwastatyną i wdrożenie odpowiedniego leczenia immunosupresyjnego pod ścisłym nadzorem specjalisty.¹²