Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Atorvastatin Bluefish AB 40 mg

Atorwastatyna nie wykazuje potencjału genotoksycznego, co potwierdzają wyniki czterech testów in vitro oraz jednego badania in vivo, wszystkie negatywne pod kątem mutagenności i klastogenności. Badania karcinogenności na zwierzętach wykazały brak działania karcinogennego u szczurów, natomiast u myszy przy ekspozycji na dawki odpowiadające 6-11-krotności AUC 0-24h obserwowano gruczolaki i raki wątrobowo-komórkowe, co wskazuje na ryzyko jedynie przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. W badaniach przedklinicznych atorwastatyna nie wykazała działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność u szczurów, królików i psów, jednak przy dawkach toksycznych dla samic ciężarnych zaobserwowano toksyczność płodową, opóźniony rozwój oraz obniżoną przeżywalność potomstwa szczurów.

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Atorvastatin Bluefish AB

Potencjał genotoksyczny atorwastatyny

W kompleksowej ocenie genotoksyczności atorwastatyna nie wykazała potencjału mutagennego ani klastogennego. Analizę przeprowadzono z wykorzystaniem szeregu standardowych testów obejmujących 4 testy in vitro oraz jedno badanie in vivo. Wyniki wszystkich tych badań były negatywne, co wskazuje na brak działania genotoksycznego substancji czynnej przy stosowaniu terapeutycznym.1

Potencjał karcinogenny w badaniach na zwierzętach

Badania karcinogenności przeprowadzone na modelach zwierzęcych wykazały zróżnicowane rezultaty w zależności od gatunku:2

  • Szczury – nie stwierdzono potencjału karcinogennego atorwastatyny w tej grupie badanych zwierząt.
  • Myszy – przy zastosowaniu wyższych dawek (prowadzących do uzyskania wartości AUC 0-24h od 6 do 11 razy wyższych niż obserwowane u ludzi przyjmujących najwyższą zalecaną dawkę) obserwowano występowanie:
    • gruczolaków wątrobowo-komórkowych u samców
    • raków wątrobowo-komórkowych u samic

Wystąpienie tych nowotworów wątroby nastąpiło jedynie przy ekspozycji znacząco przekraczającej dawki stosowane w lecznictwie u ludzi, co sugeruje niewielkie ryzyko w warunkach klinicznych.3

Wpływ na rozród i rozwój płodu

Badania przedkliniczne wykazały, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą potencjalnie wpływać na rozwój zarodków i płodów. Obserwacja ta stanowi podstawę do zachowania ostrożności przy stosowaniu tej grupy leków u kobiet w ciąży.4

Jednakże w badaniach na zwierzętach, atorwastatyna nie wykazywała negatywnego wpływu na płodność oraz nie wykazano działania teratogennego u badanych gatunków (szczurów, królików i psów).5

Zaobserwowano jednak następujące efekty przy stosowaniu dawek toksycznych dla samic ciężarnych:6

  • Toksyczność dla płodu u szczurów i królików
  • Opóźniony rozwój potomstwa szczurów przy wysokich dawkach atorwastatyny
  • Obniżona przeżywalność poporodowa potomstwa szczurów przy wysokich dawkach atorwastatyny

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Badania na szczurach potwierdziły przenikanie atorwastatyny przez łożysko. Stężenia osoczowe atorwastatyny u szczurów są zbliżone do stężeń w mleku tych zwierząt.7

Należy zaznaczyć, że brak jest danych dotyczących przenikania atorwastatyny lub jej metabolitów do mleka kobiecego. Nie przeprowadzono badań, które mogłyby jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć możliwość wydzielania atorwastatyny do mleka ludzkiego.8

Implikacje kliniczne wyników przedklinicznych

Dane z badań przedklinicznych wskazują na stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa atorwastatyny, z brakiem działania mutagennego, klastogennego czy teratogennego. Jednakże obserwowane efekty u zwierząt przy dawkach toksycznych, szczególnie dotyczące rozrodu i rozwoju potomstwa, sugerują potrzebę ostrożności przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży i karmiących piersią. W praktyce klinicznej należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć stosunek korzyści do ryzyka w tych grupach pacjentek.9

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl