Wpływ atenololu na płodność, ciążę i laktację

Stosowanie atenololu u kobiet w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne zagrożenia dla płodu i noworodka. Lekarz powinien dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy przepisywaniu tego leku w okresie reprodukcyjnym u kobiet.¹

Przenikanie przez barierę łożyskową

Atenolol przenika przez barierę łożyskową i można go wykryć we krwi pępowinowej, co oznacza bezpośredni kontakt płodu z lekiem.² Stosowanie beta-adrenolityków, w tym atenololu, u kobiet ciężarnych powoduje zmniejszony przepływ krwi przez łożysko, co może prowadzić do poważnych konsekwencji, takich jak przedwczesny poród lub nawet zgon płodu.³

Pierwszy trymestr ciąży

Nie przeprowadzono odpowiednich badań klinicznych dotyczących stosowania atenololu u kobiet w pierwszym trymestrze ciąży. Z tego powodu nie można wykluczyć potencjalnego działania teratogennego leku.⁴ U kobiet w ciąży, szczególnie w pierwszym i drugim trymestrze, oraz u kobiet w wieku rozrodczym konieczne jest dokładne rozważenie stosunku korzyści ze stosowania atenololu do potencjalnego ryzyka.⁵

Trzeci trymestr ciąży

Atenolol stosowano pod ścisłym nadzorem medycznym w leczeniu nadciśnienia tętniczego w trzecim trymestrze ciąży.⁶ Badania kliniczne wykazały, że podawanie atenololu kobietom ciężarnym w celu leczenia łagodnego i umiarkowanego nadciśnienia tętniczego prowadziło do opóźnienia wzrostu płodu.⁷

Okres okołoporodowy

Stosowanie atenololu w okresie okołoporodowym stwarza dodatkowe zagrożenia dla noworodka. Noworodki matek przyjmujących atenolol w tym okresie mają zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii (obniżonego poziomu cukru we krwi) oraz bradykardii (zwolnionej czynności serca).⁸

Karmienie piersią

Atenolol przenika do pokarmu kobiecego.⁹ Co istotne, badania wykazały znaczną kumulację atenololu w mleku matki.¹⁰ Podobnie jak w przypadku stosowania leku w okresie okołoporodowym, przyjmowanie atenololu podczas karmienia piersią może zwiększać ryzyko hipoglikemii i bradykardii u karmionego dziecka.¹¹

Zalecenia dla lekarzy

Przy przepisywaniu atenololu kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią, lekarz powinien:

• Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, zwłaszcza w pierwszym i drugim trymestrze ciąży¹²
• Rozważyć alternatywne metody leczenia o lepszym profilu bezpieczeństwa w ciąży
• Monitorować wzrost płodu podczas stosowania atenololu w ciąży¹³
• Poinformować pacjentkę o możliwych zagrożeniach związanych ze stosowaniem leku podczas ciąży i karmienia piersią
• Zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu atenololu u kobiet w ciąży i karmiących piersią¹⁴
• Monitorować noworodka pod kątem możliwych objawów hipoglikemii i bradykardii¹⁵