Przedawkowanie
Atenolol Sanofi 25 25 mg

Przedawkowanie atenololu, selektywnego antagonisty receptorów β1-adrenergicznych, prowadzi do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego i oddechowego, wymagających natychmiastowej hospitalizacji. Charakterystyczne objawy to bradykardia, niedociśnienie tętnicze, ostra niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz zaburzenia przewodzenia zatokowego. Bradykardia może wymagać podania atropiny (1-2 mg i.v.) lub elektrostymulacji serca, natomiast niedociśnienie i wstrząs leczone są transfuzją osocza i lekami wazopresyjnymi. W ciężkich przypadkach stosuje się glukagon (10 mg i.v. w bolusie, następnie 1-10 mg/h w infuzji) lub dobutaminę jako inotrop dodatni. Skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z astmą lub POChP, wymaga podania krótko działających beta-2-mimetyków (np. salbutamolu), cholinolityków i glikokortykosteroidów.

Przedawkowanie leku Atenolol Sanofi

Przedawkowanie atenololu może prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego oraz oddechowego, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej i hospitalizacji. Atenolol jako selektywny antagonista receptorów β1-adrenergicznych wykazuje działanie blokujące na receptory w sercu, co przy nadmiernej dawce może powodować znaczące zaburzenia hemodynamiczne i zagrażać życiu pacjenta.1

Objawy przedawkowania atenololu

W przypadku przedawkowania atenololu obserwuje się charakterystyczny zespół objawów klinicznych, które są bezpośrednio związane z nasilonym działaniem beta-adrenolitycznym. Kluczowe symptomy obejmują zaburzenia rytmu serca, znaczący spadek ciśnienia tętniczego, a w ciężkich przypadkach niewydolność serca oraz zaburzenia oddechowe.2

Objaw przedawkowania Opis kliniczny
Bradykardia Znaczące zwolnienie czynności serca, potencjalnie zagrażające życiu, wymagające natychmiastowej interwencji farmakologicznej
Niedociśnienie tętnicze Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego, mogące prowadzić do wstrząsu, hipoperfuzji narządowej i niewydolności wielonarządowej
Ostra niewydolność serca Nagłe pogorszenie funkcji mięśnia sercowego z obniżeniem rzutu serca i zastojem w krążeniu płucnym
Skurcz oskrzeli Reakcja dróg oddechowych na przedawkowanie beta-adrenolityku, szczególnie niebezpieczna u pacjentów z współistniejącą astmą lub POChP
Zahamowanie zatokowe Zaburzenia przewodzenia w węźle zatokowo-przedsionkowym mogące prowadzić do arytmii i bloku serca

Postępowanie w przedawkowaniu atenololu

Leczenie przedawkowania atenololu wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego zarówno zmniejszenie wchłaniania leku, jak i przeciwdziałanie jego skutkom farmakologicznym. Każdy przypadek przedawkowania wymaga hospitalizacji i ścisłego monitorowania parametrów życiowych.3

Zapobieganie wchłanianiu leku

W pierwszym etapie postępowania kluczowe jest ograniczenie dalszego wchłaniania atenololu z przewodu pokarmowego poprzez zastosowanie następujących metod:4

  • Płukanie żołądka – procedura wykonywana w warunkach szpitalnych, szczególnie skuteczna gdy od przyjęcia leku nie upłynęło więcej niż 1-2 godziny
  • Węgiel aktywowany – podawany doustnie w celu adsorpcji niewchłoniętego jeszcze leku
  • Leki przeczyszczające – przyspieszające pasaż jelitowy i eliminację leku z przewodu pokarmowego

Leczenie objawów przedawkowania

Postępowanie lecznicze w przedawkowaniu atenololu koncentruje się na przeciwdziałaniu kardiotoksyczności oraz normalizacji parametrów hemodynamicznych. W zależności od ciężkości stanu klinicznego stosuje się różne metody terapeutyczne.5

  1. Leczenie niedociśnienia i wstrząsu:
    • Transfuzja osocza – w celu zwiększenia objętości krwi krążącej
    • Leki wazopresyjne – w przypadku opornego na płynoterapię niedociśnienia
  2. Eliminacja leku z organizmu:
    • Hemodializa – może być skuteczna w usuwaniu atenololu z krążenia
    • Hemoperfuzja – metoda eliminacji pozaustrojowej stosowana w ciężkich zatruciach

Leczenie bradykardii

W przypadku wystąpienia nasilonej bradykardii, która często towarzyszy przedawkowaniu atenololu, należy wdrożyć odpowiednie leczenie farmakologiczne. Podstawowe interwencje obejmują podanie leków przeciwdziałających działaniu beta-adrenolitycznemu oraz, w razie konieczności, zastosowanie elektrostymulacji serca.6

  • Atropina – podawana dożylnie w dawce 1-2 mg w celu przeciwdziałania bradykardii
  • Stymulator serca – stosowany w przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego
  • Glukagon – podawany dożylnie w początkowej dawce 10 mg, a następnie w infuzji ciągłej 1-10 mg/h w zależności od odpowiedzi klinicznej
  • Dobutamina – alternatywa dla glukagonu, lek inotropowy dodatni zwiększający kurczliwość mięśnia sercowego

Postępowanie w skurczu oskrzeli

Przedawkowanie atenololu może prowadzić do skurczu oskrzeli, który stanowi szczególne zagrożenie dla pacjentów z chorobami układu oddechowego. W takiej sytuacji wskazane jest zastosowanie leków rozszerzających oskrzela, które zazwyczaj skutecznie łagodzą ten objaw.7

Leczenie skurczu oskrzeli obejmuje przede wszystkim podanie krótko działających beta-2-mimetyków (np. salbutamolu) oraz, w razie potrzeby, leków cholinolitycznych i glikokortykosteroidów. Skuteczne rozszerzenie oskrzeli zazwyczaj uzyskuje się już po pierwszej dawce leku, jednak w cięższych przypadkach może być konieczne powtórzenie dawki lub zastosowanie terapii skojarzonej.

Monitorowanie pacjenta

W przypadku przedawkowania atenololu kluczową rolę odgrywa ścisłe monitorowanie pacjenta w warunkach szpitalnych. Pacjent powinien być obserwowany pod kątem parametrów życiowych, funkcji układu krążenia oraz ewentualnych zaburzeń metabolicznych wynikających z niedostatecznej perfuzji narządowej.8

Zalecane jest ciągłe monitorowanie EKG, regularne pomiary ciśnienia tętniczego, kontrola saturacji krwi tlenem oraz monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym funkcji nerek, równowagi kwasowo-zasadowej i poziomu elektrolitów. W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie badań obrazowych, takich jak RTG klatki piersiowej, w celu oceny ewentualnego zastoju w krążeniu płucnym.

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl