Właściwości farmakodynamiczne
Asitalip Combo 50 mg + 1000 mg

Właściwości farmakodynamiczne

Asitalip Combo należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki stosowane w cukrzycy, złożone doustne leki hipoglikemizujące (kod ATC: A10BD07). Preparat zawiera dwa leki przeciwcukrzycowe o komplementarnych mechanizmach działania, które wspólnie zapewniają lepszą kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2: sytagliptynę (inhibitor dipeptydylopeptydazy 4, DPP-4) oraz metforminy chlorowodorek (z grupy biguanidów).¹

Sytagliptyna – mechanizm działania

Sytagliptyna jest aktywnym, silnym i wysoce selektywnym inhibitorem enzymu dipeptydylopeptydazy 4 (DPP-4), stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Mechanizm działania sytagliptyny opiera się na wzmacnianiu działania inkretyn poprzez hamowanie enzymu DPP-4, co prowadzi do zwiększenia stężenia dwóch kluczowych hormonów inkretynowych:²

• Glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1) – hormon ten stymuluje wydzielanie insuliny z komórek beta trzustki oraz hamuje wydzielanie glukagonu z komórek alfa, co prowadzi do zmniejszenia produkcji glukozy w wątrobie
• Zależnego od glukozy polipeptydu insulinotropowego (GIP) – zwiększa syntezę i uwalnianie insuliny z komórek beta trzustki

Inkretyny stanowią istotną część endogennego systemu kontroli homeostazy glukozy. Ich działanie jest zależne od stężenia glukozy we krwi. Gdy stężenie glukozy jest prawidłowe lub podwyższone, GLP-1 i GIP stymulują syntezę i uwalnianie insuliny z komórek beta trzustki. Dodatkowo GLP-1 redukuje wydzielanie glukagonu przez komórki alfa trzustki, prowadząc do zmniejszenia produkcji glukozy w wątrobie. Natomiast przy niskim stężeniu glukozy we krwi nie dochodzi do wzmocnienia uwalniania insuliny ani hamowania wydzielania glukagonu.³

Istotną cechą sytagliptyny jest jej wysoka selektywność w stosunku do enzymu DPP-4. W stężeniach stosowanych terapeutycznie sytagliptyna nie hamuje blisko spokrewnionych enzymów DPP-8 ani DPP-9. Pod względem struktury chemicznej i działania farmakologicznego sytagliptyna różni się od analogów GLP-1, insuliny, pochodnych sulfonylomocznika, meglitynidów, biguanidów, agonistów receptorów PPARγ, inhibitorów alfa-glukozydazy i analogów amyliny.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania sytagliptyny

Badania kliniczne wykazały, że sytagliptyna istotnie poprawia kontrolę glikemii zarówno w monoterapii, jak i w leczeniu skojarzonym u dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2. W monoterapii sytagliptyna skutecznie obniża następujące parametry:⁵

• Stężenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c) – marker długoterminowej kontroli glikemii
• Stężenie glukozy na czczo (FPG) – efekt widoczny już po 3 tygodniach leczenia
• Stężenie glukozy poposiłkowej – co przyczynia się do lepszej całodobowej kontroli glikemii

Obniżenie stężenia glukozy w osoczu na czczo obserwowano już po 3 tygodniach terapii, co stanowiło pierwszy punkt czasowy pomiaru tego parametru.⁶

Istotną zaletą leczenia sytagliptyną jest niskie ryzyko hipoglikemii, porównywalne z placebo. W trakcie terapii nie obserwowano również przyrostu masy ciała w porównaniu z wartościami wyjściowymi, co stanowi dodatkową korzyść kliniczną.⁷

Wpływ sytagliptyny na funkcję komórek beta trzustki

Leczenie sytagliptyną prowadzi do poprawy funkcji komórek beta trzustki, co potwierdzają zmiany w następujących markerach zastępczych:⁸

• Wskaźniki modelu oceny homeostazy HOMA-β (Homeostasis Model Assessment-β) – matematyczny model służący do oceny funkcji komórek beta trzustki na podstawie stężenia glukozy i insuliny na czczo
• Stosunek stężeń proinsuliny do insuliny – obniżenie tego wskaźnika wskazuje na poprawę funkcji sekrecyjnej komórek beta
• Reaktywność komórek beta w teście tolerancji glukozy z częstym pobieraniem próbek – metoda oceniająca dynamikę wydzielania insuliny w odpowiedzi na obciążenie glukozą