Właściwości farmakodynamiczne
Aribit 10 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Aribit

Aribit należy do grupy farmakoterapeutycznej leków psycholeptycznych, podgrupy innych leków przeciwpsychotycznych, sklasyfikowany kodem ATC: N05AX12. Substancją czynną preparatu jest arypiprazol, występujący w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg w postaci tabletek.¹

Mechanizm działania

Skuteczność terapeutyczna arypiprazolu w leczeniu schizofrenii oraz zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I wiąże się z jego złożonym mechanizmem działania. Mechanizm ten opiera się na skojarzonym działaniu częściowo agonistycznym wobec receptorów dopaminowych D2 oraz serotoninowych 5HT1a, a także działaniu antagonistycznym względem receptorów serotoninowych 5HT2a.²

W badaniach na modelach zwierzęcych potwierdzono dwoistość działania arypiprazolu – właściwości antagonistyczne wykazano na modelach z hiperaktywnością dopaminergiczną, natomiast właściwości agonistyczne obserwowano w modelach z hipoaktywnością dopaminergiczną.³

Profil powinowactwa receptorowego

Badania in vitro wykazały, że arypiprazol charakteryzuje się zróżnicowanym powinowactwem do różnych typów receptorów:⁴

• Silne powinowactwo do receptorów:
  • dopaminowych D2 i D3
  • serotoninowych 5HT1a i 5HT2a
• Umiarkowane powinowactwo do receptorów:
  • dopaminowych D4
  • serotoninowych 5HT2c i 5HT7
  • adrenergicznych alfa-1
  • histaminowych H1

Dodatkowo arypiprazol wykazuje umiarkowane powinowactwo do miejsc wychwytu zwrotnego serotoniny, natomiast nie wykazuje istotnego powinowactwa do receptorów muskarynowych.⁵

Interakcje z receptorami innymi niż podtypy receptorów dopaminowych i serotoninowych mogą wyjaśniać niektóre dodatkowe właściwości kliniczne arypiprazolu.⁶

Wpływ na wiązanie receptorowe w badaniach obrazowych

Badania z wykorzystaniem pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) u osób zdrowych wykazały, że arypiprazol podawany w dawkach od 0,5 mg do 30 mg raz na dobę przez 2 tygodnie powoduje zależne od dawki zmniejszenie wiązania rakloprydu znakowanego ¹¹C (ligand receptorów D2/D3) w strukturach mózgu takich jak jądro ogoniaste i skorupa.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność w schizofrenii u dorosłych

Skuteczność arypiprazolu w leczeniu schizofrenii została potwierdzona w trzech krótkoterminowych badaniach klinicznych (trwających od 4 do 6 tygodni) z kontrolą placebo. W badaniach uczestniczyło 1228 dorosłych pacjentów z objawami pozytywnymi lub negatywnymi schizofrenii. Wykazano, że arypiprazol powoduje istotnie większą poprawę w zakresie objawów psychotycznych w porównaniu do placebo.⁸

Utrzymanie efektu terapeutycznego

Arypiprazol wykazuje skuteczność w podtrzymywaniu poprawy klinicznej podczas kontynuacji leczenia u pacjentów, którzy początkowo dobrze zareagowali na terapię. W 52-tygodniowym badaniu porównawczym z haloperydolem, odsetek pacjentów utrzymujących dobrą odpowiedź na leczenie był podobny w obu grupach – 77% w grupie arypiprazolu i 73% w grupie haloperydolu.⁹

Istotnym jest fakt, że badanie ukończyła znacząco większa liczba pacjentów leczonych arypiprazolem (43%) w porównaniu do pacjentów otrzymujących haloperydol (30%). Dodatkowe wskaźniki skuteczności, mierzone przy pomocy uznanych skal klinicznych takich jak PANSS (Positive and Negative Syndrome Scale) oraz MADRS (Montgomery-Åsberg Depression Rating Scale), wskazują na istotną przewagę arypiprazolu nad haloperydolem.¹⁰

Zapobieganie nawrotom schizofrenii

W 26-tygodniowym, kontrolowanym placebo badaniu z udziałem dorosłych pacjentów z ustabilizowaną przewlekłą schizofrenią, arypiprazol wykazał wyższą skuteczność w zapobieganiu nawrotom choroby. Częstość nawrotów w grupie leczonej arypiprazolem wynosiła 34%, podczas gdy w grupie otrzymującej placebo była znacznie wyższa i osiągnęła 57%.¹¹