Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania

Produkt leczniczy Aporoza (rozuwastatyna), podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące niebezpieczeństw oraz zaleceń dla lekarzy przepisujących ten lek.¹

Wpływ na nerki

U pacjentów leczonych rozuwastatyną, zwłaszcza w dawce 40 mg, obserwowano zazwyczaj sporadyczne lub przemijające występowanie białkomoczu pochodzenia kanalikowego, wykrywanego testem paskowym. Nie wykazano, aby białkomocz poprzedzał rozwój ostrej lub postępującej choroby nerek. Warto jednak odnotować, że odsetek ciężkich działań niepożądanych ze strony nerek zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów stosujących dawkę 40 mg. W związku z tym zaleca się rozważenie kontroli czynności nerek podczas rutynowych wizyt lekarskich u pacjentów leczonych rozuwastatyną w dawce 40 mg.²

Wpływ na mięśnie szkieletowe

Działanie niepożądane na mięśnie szkieletowe, takie jak bóle mięśni, miopatia oraz rzadko rabdomioliza, obserwowano u pacjentów przyjmujących rozuwastatynę we wszystkich dawkach, szczególnie przy dawkach powyżej 20 mg. Bardzo rzadko zgłaszano przypadki rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania ezetymibu z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. W przypadku łączenia tych leków nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej, dlatego należy zachować szczególną ostrożność.³

Podobnie jak w przypadku innych statyn, odsetek zgłaszanych przypadków rabdomiolizy związanych ze stosowaniem produktu Aporoza po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów stosujących dawkę 40 mg.⁴

Pomiar aktywności kinazy kreatynowej

Przy badaniu aktywności kinazy kreatynowej (CK) należy przestrzegać następujących zasad:

• Nie należy wykonywać pomiaru po intensywnym wysiłku fizycznym lub gdy występują inne możliwe przyczyny zwiększenia aktywności CK, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowej interpretacji wyników.⁵
• Jeśli przed rozpoczęciem leczenia aktywność CK jest znacznie zwiększona (>5 × GGN), należy wykonać badanie kontrolne po 5-7 dniach.Zalecenia przed rozpoczęciem leczenia

  Rozuwastatynę, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, należy stosować z ostrożnością u pacjentów z czynnikami predysponującymi do wystąpienia miopatii lub rabdomiolizy.⁸

  Do takich czynników należą:

  • Niewydolność nerek – upośledzona funkcja nerek może prowadzić do zwiększonego stężenia rozuwastatyny w osoczu⁹
  • Niedoczynność tarczycy – zaburzona czynność tarczycy może wpływać na metabolizm leków i funkcję mięśni¹⁰
  • Genetycznie uwarunkowane choroby mięśni u pacjenta lub członków jego rodziny – zwiększają ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni¹¹
  • Wystąpienie objawów uszkodzenia mięśni po zastosowaniu innego inhibitora reduktazy HMG-CoA lub leku z grupy fibratów – może wskazywać na predyspozycję do reakcji mięśniowych¹²
  • Nadużywanie alkoholu – może wpływać na metabolizm leków oraz funkcje wątroby i mięśni¹³
  • Wiek powyżej 70 lat – osoby starsze mogą być bardziej wrażliwe na działania niepożądane leków¹⁴
  • Sytuacje, w których może dojść do zwiększenia stężenia produktu leczniczego we krwi – np. interakcje lekowe¹⁵
  • Jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów – zwiększa ryzyko miopatii¹⁶

  U pacjentów z powyższymi czynnikami ryzyka należy dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka związanego z leczeniem rozuwastatyną oraz zaleca się wzmożoną obserwację pacjenta. Jeśli aktywność CK jest znacznie zwiększona przed leczeniem (>5 × GGN), nie należy rozpoczynać terapii.^{Zalecenia w trakcie leczenia}

  Podczas terapii rozuwastatyną należy przestrzegać następujących zasad:

  • Pacjent powinien natychmiast powiadomić lekarza w przypadku wystąpienia niewyjaśnionych bólów mięśni, osłabienia siły mięśniowej lub skurczów mięśni, szczególnie jeśli towarzyszy im złe samopoczucie lub gorączka.¹⁸
  • W przypadku wystąpienia takich objawów należy wykonać badanie aktywności CK.¹⁹
  • Leczenie należy przerwać, jeśli aktywność CK jest znacząco zwiększona (>5 × GGN) lub jeśli objawy mięśniowe są nasilone i powodują dolegliwości podczas codziennych czynności (nawet przy CK ≤5 × GGN).²¹
  • Rutynowa kontrola CK nie jest konieczna, jeśli u pacjenta nie występują objawy kliniczne.²²

  Martwicza miopatia zależna od układu immunologicznego

  Podczas lub po leczeniu statynami, w tym rozuwastatyną, odnotowano bardzo rzadkie przypadki martwiczej miopatii zależnej od układu immunologicznego (IMNM). Charakteryzuje się ona proksymalnym osłabieniem mięśni i podwyższonym poziomem kinazy kreatynowej w surowicy, które utrzymują się pomimo przerwania leczenia statyną.²³

  Interakcje lekowe wpływające na ryzyko miopatii

  Badania kliniczne nie wskazują na zwiększone ryzyko wpływu rozuwastatyny na mięśnie szkieletowe w porównaniu z innymi lekami. Jednak u pacjentów leczonych innymi inhibitorami reduktazy HMG-CoA w połączeniu z pochodnymi kwasu fibrynowego (w tym gemfibrozylem), cyklosporyną, kwasem nikotynowym, lekami przeciwgrzybiczymi z grupy azoli, inhibitorami proteazy oraz antybiotykami makrolidowymi obserwowano zwiększoną częstość zapalenia mięśni i miopatii.²⁴

  Szczególne środki ostrożności dotyczą jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z:

  • Gemfibrozylem – gemfibrozyl stosowany jednocześnie z inhibitorami reduktazy HMG-CoA zwiększa ryzyko miopatii. Dlatego nie zaleca się łączenia gemfibrozylu z rozuwastatyną. Należy dokładnie rozważyć korzyści wynikające ze zmiany stężenia lipidów i ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem leków z grupy fibratów lub niacyny z rozuwastatyną.²⁵
  • Fibratami – jednoczesne stosowanie rozuwastatyny w dawce 40 mg oraz leków z grupy fibratów jest przeciwwskazane.²⁶
  • Kwasem fusydowym – nie należy podawać rozuwastatyny jednocześnie z ogólnoustrojowym kwasem fusydowym lub w ciągu 7 dni od zakończenia takiego leczenia. U pacjentów, u których stosowanie ogólnoustrojowego kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie statyną należy przerwać. Zgłaszano przypadki rabdomiolizy (w tym przypadki śmiertelne) u pacjentów otrzymujących jednocześnie kwas fusydowy i statyny.²⁷

  Pacjenta należy poinformować, aby natychmiast skontaktował się z lekarzem, jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy osłabienia, bólu lub tkliwości mięśni. Terapię statynami można ponownie wprowadzić 7 dni po ostatniej dawce kwasu fusydowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy konieczne jest długotrwałe stosowanie ogólnoustrojowego kwasu fusydowego (np. w ciężkich zakażeniach), potrzebę jednoczesnego podawania rozuwastatyny i kwasu fusydowego należy rozważać indywidualnie, pod ścisłym nadzorem lekarza.²⁸

  Rozuwastatyny nie należy stosować u pacjentów z ostrą, ciężką miopatią lub w stanach predysponujących do wtórnej niewydolności nerek w następstwie rabdomiolizy (np. posocznica, niedociśnienie, rozległy zabieg chirurgiczny, uraz, ciężkie zaburzenia metaboliczne, wewnątrzwydzielnicze i elektrolitowe lub niekontrolowane drgawki).²⁹

  Miastenia

  W kilku przypadkach zaobserwowano, że statyny mogą wywoływać miastenię de novo lub nasilać już występującą miastenię lub miastenię oczną. W przypadku nasilenia objawów należy przerwać stosowanie produktu Aporoza. Odnotowano nawroty choroby po ponownym podaniu tej samej lub innej statyny.³⁰

  Ciężkie skórne reakcje niepożądane

  Podczas stosowania rozuwastatyny występowały ciężkie skórne działania niepożądane, w tym zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), mogące zagrażać życiu lub prowadzić do zgonu. Przepisując lek, należy poinformować pacjenta o objawach ciężkich reakcji skórnych i ściśle monitorować stan pacjenta podczas leczenia.³¹

  W przypadku wystąpienia objawów przedmiotowych lub podmiotowych wskazujących na takie reakcje, należy natychmiast przerwać stosowanie leku Aporoza i rozważyć alternatywne leczenie. Jeśli u pacjenta wystąpiła ciężka reakcja, taka jak SJS lub DRESS podczas stosowania leku Aporoza, nie należy nigdy ponownie podawać tego leku temu pacjentowi.³²

  Wpływ na czynność wątroby

  Rozuwastatyna, podobnie jak inne inhibitory reduktazy HMG-CoA, powinna być stosowana ostrożnie u pacjentów nadużywających alkoholu i/lub z chorobą wątroby w wywiadzie. Zaleca się wykonanie badań czynności wątroby przed rozpoczęciem leczenia oraz po 3 miesiącach terapii.³³

  Leczenie należy przerwać lub zmniejszyć dawkę rozuwastatyny, jeśli aktywność aminotransferaz w surowicy przekracza 3-krotnie górną granicę normy. Odsetek ciężkich działań niepożądanych ze strony wątroby (głównie w postaci zwiększonej aktywności aminotransferaz) zgłaszanych po wprowadzeniu leku do obrotu był wyższy u pacjentów przyjmujących dawkę 40 mg.³⁴

  U pacjentów z wtórną hipercholesterolemią spowodowaną niedoczynnością tarczycy lub zespołem nerczycowym, przed rozpoczęciem leczenia rozuwastatyną należy wdrożyć odpowiednie leczenie choroby podstawowej.³⁵

  Różnice etniczne w farmakokinetyce

  Badania farmakokinetyczne wykazały zwiększoną ekspozycję na rozuwastatynę u pacjentów rasy azjatyckiej w porównaniu z pacjentami rasy białej. Należy to uwzględnić przy ustalaniu dawkowania.³⁶

  Interakcje z inhibitorami proteazy

  U pacjentów otrzymujących rozuwastatynę jednocześnie z różnymi inhibitorami proteazy w połączeniu z rytonawirem obserwowano zwiększoną ogólnoustrojową ekspozycję na rozuwastatynę. Należy rozważyć zarówno korzyści z obniżenia stężenia lipidów poprzez zastosowanie rozuwastatyny u pacjentów zakażonych HIV otrzymujących inhibitory proteazy, jak i ryzyko związane ze zwiększonym stężeniem rozuwastatyny w osoczu podczas rozpoczynania i dostosowywania dawki rozuwastatyny u tych pacjentów.³⁷

  Jednoczesne stosowanie z niektórymi inhibitorami proteazy nie jest zalecane, chyba że dostosowano dawkę rozuwastatyny.³⁸

  Śródmiąższowe zapalenie płuc

  Zgłaszano pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia płuc związanego ze stosowaniem niektórych statyn, zwłaszcza podczas długotrwałej terapii. Do objawów należą: duszność, nieproduktywny kaszel i pogorszenie ogólnego stanu zdrowia (zmęczenie, zmniejszenie masy ciała oraz gorączka). W przypadku podejrzenia śródmiąższowego zapalenia płuc u pacjenta, należy przerwać leczenie statynami.³⁹

  Cukrzyca

  Wyniki badań sugerują, że statyny jako grupa leków mogą zwiększać stężenie glukozy we krwi, a u niektórych pacjentów z grupy wysokiego ryzyka wystąpienia cukrzycy mogą powodować hiperglikemię wymagającą odpowiedniej opieki diabetologicznej. Ryzyko to jest jednak równoważone przez zmniejszenie ryzyka sercowo-naczyniowego podczas stosowania statyn i nie powinno być powodem przerwania leczenia.⁴⁰

  Pacjenci z grupy ryzyka (stężenie glukozy na czczo 5,6-6,9 mmol/l, BMI >30 kg/m², zwiększone stężenie triglicerydów, nadciśnienie tętnicze) powinni być monitorowani pod względem klinicznym i biochemicznym zgodnie z wytycznymi.⁴²

  Stosowanie u dzieci i młodzieży

  Ocena wzrostu, zwiększenia masy ciała, indeksu BMI i dojrzałości drugorzędowych cech płciowych według skali Tannera u dzieci w wieku od 6 do 17 lat stosujących rozuwastatynę jest ograniczona do okresu 2 lat. Po dwuletnich badaniach nie stwierdzono wpływu leku na wzrost, masę ciała, BMI lub dojrzewanie płciowe.⁴³

  W badaniach klinicznych u dzieci i młodzieży przyjmującej rozuwastatynę przez 52 tygodnie zwiększenie aktywności kinazy kreatyniny >10 × GGN oraz objawy mięśniowe po ćwiczeniach lub zwiększonej aktywności fizycznej obserwowano częściej niż w badaniach klinicznych u osób dorosłych.^{Informacje dotyczące substancji pomocniczych}

  Laktoza: Produkt Aporoza zawiera laktozę jednowodną. Pacjenci z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni przyjmować tego leku.⁴⁵

  Moc produktu	Zawartość laktozy jednowodnej	Zawartość czerwieni Allura AC (E 129), lak	Zawartość żółcieni pomarańczowej FCF (E 110), lak
  5 mg	22,939 mg	0,007 mg	0,006 mg
  10 mg	45,878 mg	0,015 mg	0,013 mg
  20 mg	91,755 mg	0,029 mg	0,025 mg
  40 mg	183,510 mg	0,059 mg	0,051 mg

  Barwniki azowe: Produkt leczniczy zawiera barwniki azowe: czerwień Allura AC (E129), lak, i żółcień pomarańczową FCF (E110), lak, które mogą powodować reakcje uczuleniowe.⁴⁶