Działania niepożądane leku Ampril HL (2,5 mg + 12,5 mg)

Produkt leczniczy Ampril HL zawiera dwie substancje czynne: ramipryl (2,5 mg) i hydrochlorotiazyd (12,5 mg), których połączenie wiąże się z szerokim profilem działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość tych działań ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii i odpowiedniego monitorowania pacjentów¹.

Profil bezpieczeństwa leku

Profil bezpieczeństwa skojarzenia ramiprylu z hydrochlorotiazydem charakteryzuje się specyficznymi działaniami niepożądanymi związanymi z każdą z substancji czynnych. Ramipryl często wywołuje uporczywy suchy kaszel, podczas gdy hydrochlorotiazyd może prowadzić do pogorszenia metabolizmu glukozy, lipidów i kwasu moczowego. Ważnym aspektem farmakodynamicznym jest przeciwstawne działanie tych substancji na stężenie potasu w osoczu².

Do ciężkich działań niepożądanych Ampril HL należą: obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne, zaburzenia czynności nerek lub wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza³.

Częstotliwość występowania działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Ampril HL klasyfikowane są według następujących kategorii częstości⁴:

• Bardzo często: ≥1/10 (występuje u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
• Często: ≥1/100 do <1/10 (występuje u 1 do 10 na 100 pacjentów)
• Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występuje u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
• Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występuje u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
• Bardzo rzadko: <1/10 000 (występuje u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
• Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych wg układów i narządów

Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone

Istotnym zagrożeniem związanym ze stosowaniem hydrochlorotiazydu jest zwiększone ryzyko rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy skóry). Ryzyko to wykazuje zależność od łącznej dawki HCTZ⁵.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Terapia lekiem Ampril HL może prowadzić do istotnych nieprawidłowości hematologicznych o częstości występowania niezbyt często, takich jak: zmniejszenie liczby leukocytów, erytrocytów, stężenia hemoglobiny, niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, neutropenia (w tym agranulocytoza), pancytopenia i eozynofilia⁶. W warunkach hipowolemii może wystąpić zagęszczenie krwi⁷.

Zaburzenia układu immunologicznego

Ramipryl może wywoływać reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, podobnie hydrochlorotiazyd może być przyczyną reakcji anafilaktycznej. Obserwowano również wzrost miana przeciwciał przeciwjądrowych⁸.

Zaburzenia endokrynologiczne

Z częstością nieznaną może wystąpić zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH)⁹, który charakteryzuje się hiponatremią i zaburzeniami gospodarki wodnej.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Ampril HL może istotnie wpływać na gospodarkę wodno-elektrolitową oraz metabolizm węglowodanów i lipidów. Często obserwuje się¹⁰:

• Niewystarczającą kontrolę cukrzycy
• Obniżenie tolerancji glukozy
• Zwiększenie stężenia glukozy we krwi
• Zwiększenie stężenia kwasu moczowego we krwi, co może prowadzić do zaostrzenia dny moczowej
• Zwiększenie stężenia cholesterolu i/lub triglicerydów (związane z hydrochlorotiazydem)

Z niezbyt często występujących zaburzeń metabolicznych należy wymienić¹¹:

• Jadłowstręt i osłabiony apetyt
• Hipokaliemię oraz nasilone pragnienie (związane z hydrochlorotiazydem)

Jako działania niepożądane o nieznanej częstości występowania wskazuje się¹²:

• Zwiększenie stężenia potasu we krwi (związane z ramiprylem)
• Hiponatremię
• Cukromocz
• Alkalozę metaboliczną
• Hipochloremię
• Hipomagnezemię
• Hiperkalcemię
• Odwodnienie (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia psychiczne

Niezbyt często u pacjentów stosujących Ampril HL mogą wystąpić¹³:

• Obniżenie nastroju
• Apatia
• Niepokój
• Nerwowość
• Zaburzenia snu, w tym senność

Z częstością nieznaną raportowano¹⁴:

• Splątanie
• Niepokój ruchowy
• Zaburzenia uwagi

Zaburzenia układu nerwowego

Często występującymi działaniami niepożądanymi są ból głowy i zawroty głowy¹⁵.

Niezbyt często obserwuje się¹⁶:

• Zawroty głowy pochodzenia obwodowego
• Parestezje
• Drżenie
• Zaburzenia równowagi
• Uczucie pieczenia
• Zaburzenia smaku lub brak smaku

Z nieznaną częstością mogą wystąpić¹⁷:

• Niedokrwienie mózgu, w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny
• Zaburzenia zdolności psychomotorycznych
• Omamy węchowe

Zaburzenia oka

Niezbyt często pacjenci mogą doświadczać zaburzeń wzroku, w tym niewyraźnego widzenia oraz zapalenia spojówek¹⁸.

Z częstością nieznaną występują¹⁹:

• Widzenie na żółto
• Zmniejszenie łzawienia (związane z hydrochlorotiazydem)
• Ostra jaskra z zamkniętym kątem przesączania
• Ostra krótkowzroczność (związana z hydrochlorotiazydem)
• Nadmierne nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia ucha i błędnika

Niezbyt często raportowano szumy uszne²⁰, a z częstością nieznaną – zaburzenia słuchu²¹.

Zaburzenia serca

Niezbyt często u pacjentów obserwowano²²:

• Niedokrwienie mięśnia sercowego, w tym dławicę piersiową
• Tachykardię
• Arytmię
• Kołatanie serca
• Obrzęki obwodowe

Z nieznaną częstością może wystąpić zawał mięśnia sercowego²³.

Zaburzenia naczyniowe

Niezbyt często występują²⁴:

• Niedociśnienie
• Niedociśnienie ortostatyczne
• Omdlenia
• Nagłe zaczerwienienie skóry, zwłaszcza twarzy

Z nieznaną częstotliwością obserwowano²⁵:

• Zakrzepicę (w przypadku znacznego odwodnienia)
• Zwężenie naczyń
• Hipoperfuzję
• Objaw Raynauda
• Zapalenie naczyń

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Często występuje nieproduktywny, drażniący kaszel oraz zapalenie oskrzeli²⁶.

Niezbyt często raportowano²⁷:

• Zapalenie zatok
• Duszność
• Przekrwienie błony śluzowej nosa

Z częstością nieznaną wystąpić mogą poważne powikłania oddechowe²⁸:

• Zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS)
• Skurcz oskrzeli, w tym zaostrzenie astmy
• Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych
• Niekardiogenny obrzęk płuc (związany z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia żołądka i jelit

Często obserwowano²⁹:

• Zapalenie żołądka i jelit
• Zaburzenia trawienia
• Dolegliwości żołądkowe
• Niestrawność
• Zapalenie żołądka
• Nudności
• Zaparcia
• Zapalenie dziąseł (związane z hydrochlorotiazydem)

Niezbyt często występują³⁰:

• Wymioty
• Aftowe zapalenie jamy ustnej
• Zapalenie języka
• Biegunka
• Ból w górnym odcinku przewodu pokarmowego
• Suchość błon śluzowych w jamie ustnej
• Zapalenie trzustki (opisywano wyjątkowo rzadkie przypadki śmiertelne po zastosowaniu inhibitorów ACE)
• Zwiększona aktywność enzymów trzustkowych
• Obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego
• Zapalenie ślinianki (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Niezbyt często obserwowano³¹:

• Zaburzenie czynności nerek, w tym ostrą niewydolność nerek
• Zwiększone wydalanie moczu
• Zwiększone stężenie mocznika we krwi
• Zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi

Z częstością nieznaną raportowano³²:

• Pogorszenie istniejącego białkomoczu
• Śródmiąższowe zapalenie nerek (związane z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często występują³³:

• Cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (bardzo rzadko zakończone zgonem)
• Wzrost aktywności enzymów wątrobowych i/lub skoniugowanej bilirubiny
• Kamicze zapalenie pęcherzyka żółciowego (związane z hydrochlorotiazydem)

Z nieznaną częstością obserwowano³⁴:

• Ostrą niewydolność wątroby
• Żółtaczkę cholestatyczną
• Uszkodzenie hepatocytów

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Niezbyt często występuje³⁵:

• Obrzęk naczynioruchowy: bardzo rzadko niedrożność dróg oddechowych z powodu obrzęku naczynioruchowego może być zakończona zgonem
• Łuszczycowe zapalenie skóry
• Nadmierne pocenie się
• Wysypka, w szczególności grudkowo-plamkowa
• Świąd
• Łysienie

Z nieznaną częstotliwością opisano³⁶:

• Martwicę toksyczno-rozpływną naskórka
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Rumień wielopostaciowy
• Pęcherzycę
• Zaostrzenie łuszczycy
• Złuszczające zapalenie skóry
• Reakcje nadwrażliwości na światło
• Oddzielanie się płytki paznokcia od łożyska
• Wysypkę pęcherzykową lub liszajowatą lub wysypkę na błonach śluzowych
• Pokrzywkę
• Toczeń rumieniowaty układowy (związany z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Często występują bóle mięśni³⁷.

Niezbyt często raportowano ból stawów oraz kurcze mięśni³⁸.

Z nieznaną częstotliwością obserwowano³⁹:

• Osłabienie siły mięśniowej
• Sztywność mięśniowo-szkieletowa
• Tężyczka (związana z hydrochlorotiazydem)

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Niezbyt często występuje przemijająca impotencja⁴⁰.

Z częstością nieznaną raportowano obniżone libido oraz ginekomastię⁴¹.

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Często obserwuje się zmęczenie i astenię⁴².

Z nieznaną częstotliwością występują ból w klatce piersiowej i gorączka⁴³.

Tabela działań niepożądanych leku Ampril HL (2,5 mg + 12,5 mg)

Monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Ampril HL do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu⁴⁴.

Działania niepożądane należy zgłaszać za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych⁴⁵ lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego⁴⁶.