Wpływ leku Ampril HL na płodność, ciążę i laktację

Ampril HL (ramipryl 2,5 mg + hydrochlorotiazyd 12,5 mg) to produkt leczniczy stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Informacje dotyczące stosowania tego leku u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią są niezwykle istotne ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i noworodka.¹

Stosowanie w ciąży

Stosowanie produktu Ampril HL nie jest zalecane w pierwszym trymestrze ciąży, a jest przeciwwskazane w drugim i trzecim trymestrze ciąży.²

Ramipryl a ciąża

Dane epidemiologiczne dotyczące ryzyka teratogenności po narażeniu zarodka na inhibitory ACE w pierwszym trymestrze ciąży nie są jednoznaczne, jednakże nie można wykluczyć niewielkiego wzrostu ryzyka wad rozwojowych. U pacjentek planujących ciążę należy zmienić terapię na inny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym profilu bezpieczeństwa, chyba że kontynuacja leczenia inhibitorem ACE jest bezwzględnie konieczna.³

W przypadku potwierdzenia ciąży należy natychmiast przerwać stosowanie inhibitorów ACE i rozpocząć leczenie alternatywne, jeśli jest to konieczne. Ekspozycja na inhibitory ACE w drugim i trzecim trymestrze ciąży powoduje udokumentowaną toksyczność dla płodu, objawiającą się:⁴

• Pogorszeniem czynności nerek – które może prowadzić do niewydolności nerek u noworodka
• Małowodziem – zmniejszona ilość płynu owodniowego
• Opóźnieniem kostnienia czaszki – zaburzeniem rozwoju kości czaszki

U noworodków, których matki przyjmowały inhibitory ACE, może wystąpić:⁵

• Niedociśnienie tętnicze (hipotensja)
• Skąpomocz – zmniejszone wydalanie moczu
• Hiperkaliemia – zwiększone stężenie potasu w surowicy

W przypadku ekspozycji na inhibitor ACE od drugiego trymestru ciąży zaleca się wykonanie badania ultrasonograficznego w celu oceny czynności nerek i budowy czaszki płodu.⁶

Hydrochlorotiazyd a ciąża

Doświadczenie ze stosowaniem hydrochlorotiazydu w czasie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, jest ograniczone. Badania na zwierzętach nie dostarczają wystarczających danych. Hydrochlorotiazyd przenika przez barierę łożyskową.⁷

Przedłużona ekspozycja na hydrochlorotiazyd w drugim i trzecim trymestrze ciąży może prowadzić do:⁸

• Niedokrwienia płodowo-łożyskowego – zaburzenia przepływu krwi między łożyskiem a płodem
• Opóźnienia rozwoju płodu – zahamowania wzrostu i rozwoju wewnątrzmacicznego

W okresie okołoporodowym zgłaszano rzadkie przypadki:⁹

• Hipoglikemii – obniżonego poziomu glukozy we krwi u noworodków
• Trombocytopenii – zmniejszonej liczby płytek krwi u noworodków

Hydrochlorotiazyd może zmniejszać objętość osocza oraz przepływ krwi przez macicę i łożysko, co dodatkowo niekorzystnie wpływa na rozwój ciąży.¹⁰

Hydrochlorotiazydu nie należy stosować w leczeniu nadciśnienia tętniczego pierwotnego u kobiet w ciąży, z wyjątkiem rzadkich sytuacji, gdy nie można zastosować żadnej alternatywnej terapii.¹¹

Karmienie piersią

Stosowanie produktu Ampril HL jest przeciwwskazane podczas karmienia piersią.¹²

Ramipryl a karmienie piersią

Ramipryl przenika do mleka matki w ilościach, które mogą mieć wpływ na karmione dziecko, jeśli lek stosowany jest w dawkach terapeutycznych. Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa ramiprylu w okresie laktacji, preferuje się stosowanie innych leków przeciwnadciśnieniowych o ustalonym profilu bezpieczeństwa, szczególnie u matek karmiących noworodki lub wcześniaki.¹³

Hydrochlorotiazyd a karmienie piersią

Hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego. Przyjmowanie leków tiazydowych przez kobiety karmiące piersią było związane z:¹⁴

• Osłabieniem laktacji – zmniejszeniem produkcji mleka
• Zatrzymaniem laktacji – całkowitym zahamowaniem produkcji mleka

U niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące hydrochlorotiazyd może wystąpić:¹⁵

• Nadwrażliwość na pochodne sulfonamidów – reakcje alergiczne
• Hipokaliemia – obniżone stężenie potasu w surowicy
• Żółtaczka jąder podstawy mózgu – hiperbilirubinemia prowadząca do neurologicznych powikłań

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych obu substancji czynnych u niemowląt karmionych piersią, należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub o przerwaniu przyjmowania leku, uwzględniając korzyści z leczenia dla matki.¹⁶

Szczegółowe zalecenia dla lekarzy

Lekarz powinien przekazać pacjentce w wieku rozrodczym, w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:

1. U pacjentek planujących ciążę należy zamienić Ampril HL na inny lek przeciwnadciśnieniowy o ustalonym profilu bezpieczeństwa w ciąży
2. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki przyjmującej Ampril HL, należy natychmiast przerwać leczenie tym preparatem
3. Kobiety w drugim i trzecim trymestrze ciąży nie powinny przyjmować Ampril HL ze względu na udokumentowane ryzyko dla płodu
4. Noworodki, których matki przyjmowały inhibitory ACE, powinny być dokładnie monitorowane po porodzie w kierunku niedociśnienia, skąpomoczu i hiperkaliemii
5. Ampril HL jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych u niemowląt

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Produkt Ampril HL wywiera mały lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niektóre działania niepożądane, jak zawroty głowy związane z obniżeniem ciśnienia tętniczego, mogą zaburzać zdolność koncentracji i szybkość reakcji, stanowiąc zagrożenie podczas wykonywania tych czynności.¹⁷

Objawy te mogą występować szczególnie na początku leczenia lub podczas zmiany schematu terapii. Nie zaleca się prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn po podaniu pierwszej dawki leku lub po zwiększeniu dawki.¹⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Przedawkowanie Ampril HL może prowadzić do objawów charakterystycznych dla przedawkowania inhibitorów ACE oraz hydrochlorotiazydu. Do objawów tych należą:¹⁹

• Nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych prowadzące do hipotensji i wstrząsu
• Bradykardia – zwolnienie akcji serca
• Zaburzenia elektrolitowe
• Niewydolność nerek
• Zaburzenia rytmu serca
• Zaburzenia świadomości, włącznie ze śpiączką
• Drgawki pochodzenia mózgowego
• Niedowłady – osłabienie siły mięśniowej
• Porażenna niedrożność jelit

Dodatkowo, przedawkowanie hydrochlorotiazydu może wywołać ostre zatrzymanie moczu u pacjentów predysponowanych do tego powikłania, np. z rozrostem gruczołu krokowego.²⁰

W przypadku przedawkowania pacjent powinien być dokładnie monitorowany oraz poddany leczeniu objawowemu i wspomagającemu. Postępowanie obejmuje:²¹

• Detoksyfikację – płukanie żołądka, podanie środków absorbujących
• Przywrócenie stabilności hemodynamicznej – podanie agonistów receptorów α1-adrenergicznych lub angiotensyny II (amidu angiotensyny)

Warto zaznaczyć, że ramiprylat (aktywny metabolit ramiprylu) jest w niewielkim stopniu usuwany z krążenia ogólnego za pomocą hemodializy, co ogranicza skuteczność tej metody w przypadku ciężkiego przedawkowania.²²