Właściwości farmakokinetyczne leku Akistan DUO

Akistan DUO jest produktem leczniczym zawierającym dwie substancje czynne: latanoprost (50 mikrogramów/ml) oraz tymolol w postaci maleinianu (co odpowiada 5 mg/ml tymololu) w postaci kropli do oczu. Właściwości farmakokinetyczne obu składników mają istotne znaczenie dla skuteczności klinicznej preparatu. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną poszczególnych substancji czynnych oraz ich połączenia.¹

Farmakokinetyka latanoprostu

Absorpcja

Latanoprost występuje w postaci nieaktywnego estru izopropylowego, który wymaga aktywacji metabolicznej, aby uzyskać działanie farmakologiczne. Proces ten zachodzi podczas przenikania przez rogówkę, gdzie ester ulega hydrolizie do kwasu latanoprostowego przy udziale esteraz rogówkowych. Dopiero ta forma wykazuje aktywność biologiczną. Należy podkreślić, że estry kwasu latanoprostowego charakteryzują się dobrą wchłanialnością przez rogówkę i ulegają całkowitej hydrolizie podczas jej przenikania, co zapewnia efektywne dostarczenie substancji czynnej do wnętrza gałki ocznej.²

Dystrybucja

Badania kliniczne przeprowadzone z udziałem ludzi wykazały, że po miejscowym podaniu latanoprostu maksymalne stężenie substancji w cieczy wodnistej osiąga wartość około 15-30 ng/ml. Stężenie to jest osiągane po upływie około 2 godzin od podania. W badaniach na małpach wykazano, że po miejscowym podaniu do worka spojówkowego, dystrybucja latanoprostu zachodzi przede wszystkim w strukturach przedniego odcinka oka, obejmując spojówkę i powieki.³

Parametry farmakokinetyczne dla kwasu latanoprostowego w osoczu wskazują na:

• Klirens osoczowy wynoszący 0,4 l/godz./kg masy ciała
• Objętość dystrybucji o niewielkiej wartości 0,16 l/kg
• Okres półtrwania w osoczu wynoszący 17 minut (co jest konsekwencją małej objętości dystrybucji)
• Biodostępność ogólnoustrojową na poziomie 45% po miejscowym podaniu do oka
• Wiązanie z białkami osocza wynoszące 87%

⁴

Biotransformacja i eliminacja

W oku kwas latanoprostowy praktycznie nie podlega metabolizmowi. Głównym narządem odpowiedzialnym za biotransformację jest wątroba. W wyniku procesów metabolicznych powstają dwa główne metabolity: 1,2-dinor oraz 1,2,3,4-tetranor, które wykazują nieznaczną aktywność biologiczną lub są całkowicie nieaktywne, co potwierdzono w badaniach na zwierzętach. Eliminacja metabolitów zachodzi głównie przez nerki z moczem.⁵

Farmakokinetyka tymololu

Absorpcja i dystrybucja

Po miejscowym podaniu tymololu w postaci kropli do oczu, substancja ta osiąga maksymalne stężenie w cieczy wodnistej po upływie około 1 godziny. Część podanej dawki przenika do krążenia ogólnego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu wynoszące około 1 ng/ml. Stężenie to jest osiągane po 10-20 minutach od miejscowego podania jednej kropli preparatu do każdego oka raz na dobę, co odpowiada dawce dobowej 300 μg.⁶

Biotransformacja

Tymolol charakteryzuje się okresem półtrwania w osoczu wynoszącym około 6 godzin. Znaczna część substancji podlega intensywnemu metabolizmowi zachodzącemu w wątrobie.⁷

Eliminacja

Metabolity tymololu są wydalane głównie przez nerki z moczem. Również część substancji w postaci niezmienionej jest eliminowana tą drogą.⁸

Zależności farmakokinetyczno-farmakodynamiczne w terapii skojarzonej

W badaniach oceniających właściwości farmakokinetyczne preparatu złożonego zawierającego latanoprost i tymolol nie zaobserwowano bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych pomiędzy tymi substancjami. Interesującym zjawiskiem jest natomiast tendencja do utrzymywania się 2-krotnie wyższych stężeń kwasu latanoprostowego w cieczy wodnistej w okresie 1-4 godzin po podaniu preparatu złożonego w porównaniu z monoterapią samym latanoprostem. Efekt ten może mieć znaczenie dla skuteczności terapeutycznej preparatu.⁹

Zestawienie parametrów farmakokinetycznych składników Akistan DUO