Działania niepożądane
Actelsar 80 mg
Profil bezpieczeństwa telmisartanu, substancji czynnej leku Actelsar, opiera się na danych z badań klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Częstość działań niepożądanych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wynosi 41,4%, co jest porównywalne z placebo (43,9%). Do ciężkich działań niepożądanych należą rzadkie przypadki reakcji anafilaktycznych, obrzęku naczynioruchowego (częstość ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ostra niewydolność nerek. Nie stwierdzono korelacji częstości działań niepożądanych z dawką, płcią, wiekiem czy rasą pacjenta, co eliminuje konieczność dostosowywania dawkowania ze względu na te czynniki. W badaniach długoterminowych (n=21 642, do 6 lat) potwierdzono zgodność profilu bezpieczeństwa u pacjentów leczonych w celu zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego.
Działania niepożądane leku Actelsar
Profil bezpieczeństwa telmisartanu, substancji czynnej leku Actelsar, został dokładnie opisany na podstawie badań klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Obserwacje wskazują, że ogólna częstość występowania działań niepożądanych po telmisartanie jest porównywalna z placebo (41,4% vs 43,9%) u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego. Profil bezpieczeństwa u pacjentów leczonych w celu zmniejszenia częstości zachorowań z przyczyn sercowo-naczyniowych jest zgodny z obserwacjami poczynionymi u pacjentów z nadciśnieniem.1
Ciężkie działania niepożądane
Do ciężkich działań niepożądanych związanych ze stosowaniem telmisartanu należą rzadkie przypadki reakcji anafilaktycznych i obrzęku naczynioruchowego (występujące z częstością ≥1/10 000 do <1/1 000) oraz ostra niewydolność nerek. Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki obrzęku naczynioruchowego, który może stanowić zagrożenie życia.2
Czynniki wpływające na działania niepożądane
Warto podkreślić, że częstość występowania działań niepożądanych nie wykazuje korelacji z dawką leku, płcią, wiekiem czy rasą pacjenta. To ważna informacja kliniczna wskazująca na brak konieczności dostosowywania dawki ze względu na te czynniki demograficzne.3
Reakcje niepożądane obserwowane w badaniach
Działania niepożądane opisywane w charakterystyce produktu leczniczego pochodzą z kontrolowanych badań klinicznych, w których uczestniczyli pacjenci leczeni z powodu nadciśnienia tętniczego, oraz ze zgłoszeń po wprowadzeniu produktu do obrotu. Lista obejmuje również poważne działania niepożądane i te prowadzące do zaprzestania stosowania leku, zgłoszone w trzech długoterminowych badaniach klinicznych z udziałem 21 642 pacjentów leczonych telmisartanem w celu zmniejszenia częstości zachorowań z przyczyn sercowo-naczyniowych przez okres do 6 lat.4
Szczegółowe działania niepożądane wg układów
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) |
Zakażenia dróg moczowych (w tym zapalenie pęcherza), zakażenia górnych dróg oddechowych (w tym zapalenie gardła i zatok) | Objawy typowe dla infekcji, wymagające monitorowania i ewentualnej antybiotykoterapii |
| Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) |
Posocznica (w tym zakończona zgonem) | Stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej hospitalizacji i intensywnego leczenia; szczególną uwagę zwraca związek czasowy z przyjmowaniem leku obserwowany w badaniu PRoFESS | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niezbyt często | Niedokrwistość | Objawowa lub bezobjawowa redukcja stężenia hemoglobiny |
| Rzadko | Eozynofilia, małopłytkowość | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi, zmniejszenie liczby płytek krwi potencjalnie prowadzące do zaburzeń krzepnięcia | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Rzadko | Reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość | Potencjalnie zagrażające życiu nagłe reakcje alergiczne wymagające natychmiastowej interwencji |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Niezbyt często | Hiperkaliemia | Podwyższone stężenie potasu w surowicy krwi |
| Rzadko | Hipoglikemia (u pacjentów z cukrzycą) | Obniżenie stężenia glukozy we krwi, szczególnie niebezpieczne u pacjentów stosujących leki hipoglikemizujące | |
| Zaburzenia psychiczne | Niezbyt często | Bezsenność, depresja | Trudności z zasypianiem, utrzymaniem snu lub obniżenie nastroju |
| Rzadko | Niepokój | Uczucie lęku, napięcia psychicznego | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Niezbyt często | Omdlenie | Krótkotrwała utrata przytomności, często poprzedzona objawami prodromalnymi |
| Rzadko | Senność | Zwiększona potrzeba snu, uczucie znużenia | |
| Zaburzenia oka | Rzadko | Zaburzenia widzenia | Przemijające lub utrzymujące się zaburzenia ostrości widzenia |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Niezbyt często | Zawroty głowy | Uczucie wirowania otoczenia lub własnego ciała |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Bradykardia | Zwolnienie rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę |
| Rzadko | Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca powyżej 100 uderzeń na minutę | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne | Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych lub spadek ciśnienia przy zmianie pozycji ciała, szczególnie częste u pacjentów z kontrolowanym ciśnieniem tętniczym |
| Zaburzenia układu oddechowego | Niezbyt często | Duszność, kaszel | Uczucie braku tchu lub nawracający kaszel |
| Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Śródmiąższowa choroba płuc | Rzadkie powikłanie o niepewnym związku przyczynowym z lekiem, charakteryzujące się zmianami zapalnymi i włóknieniem tkanki płucnej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Niezbyt często | Bóle brzucha, biegunka, niestrawność, wzdęcia, wymioty | Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, zwykle o umiarkowanym nasileniu |
| Rzadko | Suchość błony śluzowej jamy ustnej, nieżyt żołądka | Uczucie suchości w jamie ustnej, objawy stanu zapalnego błony śluzowej żołądka | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Nieprawidłowa czynność wątroby/zaburzenia wątroby | Zaburzenia funkcji wątroby, występujące częściej u pacjentów pochodzenia japońskiego |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Niezbyt często | Świąd, nadmierne pocenie się, wysypka | Reakcje skórne o łagodnym i umiarkowanym nasileniu |
| Rzadko | Obrzęk naczynioruchowy (również zakończony zgonem), wyprysk, rumień, pokrzywka, wysypka polekowa, toksyczne uszkodzenie skóry | Poważne reakcje skórne, w tym obrzęk naczynioruchowy mogący stanowić zagrożenie dla życia | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Niezbyt często | Bóle pleców (np. rwa kulszowa), kurcze mięśni, bóle mięśni | Dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego |
| Rzadko | Ból stawów, ból kończyn, ból ścięgien (objawy imitujące zapalenie ścięgien) | Dolegliwości bólowe stawów, kończyn i ścięgien mogące naśladować stany zapalne | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zaburzenia czynności nerek, w tym ostra niewydolność nerek | Upośledzenie funkcji filtracyjnej nerek, w skrajnych przypadkach ostra niewydolność wymagająca leczenia nerkozastępczego |
| Zaburzenia ogólne | Niezbyt często | Ból w klatce piersiowej, astenia (osłabienie) | Dolegliwości bólowe w klatce piersiowej lub ogólne osłabienie organizmu |
| Rzadko | Objawy grypopodobne | Zespół objawów przypominających infekcję grypową | |
| Badania diagnostyczne | Niezbyt często | Zwiększone stężenie kreatyniny we krwi | Podwyższony poziom kreatyniny jako marker funkcji nerek |
| Rzadko | Zmniejszone stężenie hemoglobiny, zwiększone stężenie kwasu moczowego we krwi, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej we krwi | Zmiany w parametrach laboratoryjnych wymagające monitorowania w trakcie leczenia |
Szczegółowy opis wybranych działań niepożądanych
Posocznica
Szczególną uwagę należy zwrócić na związek telmisartanu z sepsą. W badaniu PRoFESS zaobserwowano zwiększoną częstość występowania posocznicy u pacjentów stosujących telmisartan w porównaniu do placebo. Mechanizm tego zjawiska pozostaje nieznany i wciąż nie jest pewne, czy jest to związek przyczynowy, czy przypadkowe obserwacje.5
Niedociśnienie
Hipotonia była częstym działaniem niepożądanym u pacjentów z kontrolowanym ciśnieniem tętniczym, którym podawano telmisartan w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, poza standardowymi lekami hipotensyjnymi. To działanie niepożądane jest szczególnie istotne klinicznie, gdyż może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń i upadków, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.6
Nieprawidłowa czynność wątroby
Większość przypadków nieprawidłowej czynności wątroby lub zaburzeń czynności wątroby zgłoszonych w okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu wystąpiła u pacjentów pochodzenia japońskiego. Dane epidemiologiczne wskazują, że u Japończyków istnieje większe prawdopodobieństwo wystąpienia tych działań niepożądanych, co może sugerować podłoże genetyczne tego zjawiska.7
Śródmiąższowa choroba płuc
Po wprowadzeniu telmisartanu do obrotu zgłaszano przypadki śródmiąższowej choroby płuc, które pozostawały w związku czasowym z przyjmowaniem leku. Jest to bardzo rzadkie działanie niepożądane, a jego związek przyczynowy z telmisartanem nie został jednoznacznie ustalony. Niemniej jednak, przy wystąpieniu objawów takich jak nasilająca się duszność, kaszel czy gorączka, bez wyraźnej innej przyczyny, należy rozważyć śródmiąższową chorobę płuc jako potencjalne powikłanie terapii.8
Monitorowanie bezpieczeństwa leku
Stałe monitorowanie bezpieczeństwa telmisartanu jest niezbędne dla pełnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Pracownicy służby zdrowia powinni zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9
Zgłoszenia można kierować do Departamentu pod adresem: Al. Jerozolimskie 181 C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, przez stronę internetową: https://smz.ezdrowie.gov.pl lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania