Askarioza
Askarioza to choroba pasożytnicza wywoływana przez nicienia Ascaris lumbricoides, objawiająca się najczęściej bólami brzucha, nudnościami, wymiotami, wzdęciami oraz biegunką. Diagnostyka opiera się na badaniu kału i morfologii krwi, a leczenie polega na stosowaniu leków przeciwpasożytniczych, takich jak albendazol czy mebendazol. W przypadku powikłań, np. niedrożności jelit, konieczna może być hospitalizacja i leczenie chirurgiczne. Kluczową rolę odgrywa również edukacja pacjenta w zakresie higieny oraz regularne kontrole po leczeniu, by zapobiegać nawrotom choroby.
-
Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Askarioza, wywoływana przez nicienia Ascaris lumbricoides, jest najczęstszą pasożytniczą infekcją jelitową, szczególnie w regionach o niskim poziomie higieny. Klinicznie może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się objawami ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka) oraz układu oddechowego (kaszel, świsty). Diagnostyka opiera się na badaniu kału w kierunku jaj pasożyta, morfologii krwi (eozynofilia) oraz badaniach obrazowych w przypadku powikłań, takich jak niedrożność jelit. Leczenie farmakologiczne obejmuje albendazol (400 mg jednorazowo u pacjentów powyżej 12 miesięcy, skuteczność >95%), mebendazol (100 mg 2x/d przez 3 dni lub 500 mg jednorazowo), iwermektynę (150-200 μg/kg jednorazowo) oraz pyrantel pamoate, preferowany u kobiet w ciąży. W fazie płucnej askariozy leki przeciwpasożytnicze są przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia zapalenia płuc.
Opieka pielęgniarska powinna obejmować kompleksową ocenę stanu pacjenta, monitorowanie skuteczności terapii oraz działań niepożądanych leków, a także edukację pacjenta i rodziny dotyczącą cyklu życiowego pasożyta, zasad higieny i profilaktyki. W przypadku powikłań, takich jak niedrożność jelit, konieczne jest przygotowanie pacjenta do interwencji chirurgicznej oraz stosowanie leczenia wspomagającego (np. założenie sondy nosowo-żołądkowej, nawodnienie dożylne, podanie piperazyny). Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci, u których ryzyko niedożywienia i zahamowania wzrostu jest wysokie. Współpraca interdyscyplinarna oraz dokumentacja pielęgniarska są kluczowe dla skutecznego leczenia i zapobiegania nawrotom askariozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
albendazol, askarioza, badanie fizykalne, badanie kału, cykl życiowy pasożyta, działanie niepożądane leku, eozynofilia, gastroenterolog, glista ludzka, iwermektyna, kortykosteroid, lek przeciwpasożytniczy, lek rozszerzający oskrzela, mebendazol, nawodnienie dożylne, niedożywienie, niedrożność jelit, nitazoksanid, odrobaczanie, pasożyt jelitowy, pyrantel pamoate, sonda nosowo-żołądkowa, zahamowanie wzrostu, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie wyrostka robaczkowego, żółtaczka -
Diagnostyka i diagnoza
Askarioza, wywoływana przez nicienia Ascaris lumbricoides, jest jedną z najczęstszych infekcji pasożytniczych na świecie, często przebiegającą bezobjawowo, co utrudnia diagnostykę. Podstawową metodą rozpoznawania jest mikroskopowe badanie kału w kierunku jaj pasożyta, które pojawiają się dopiero po około 40 dniach od zakażenia. Zalecane techniki to bezpośrednie badanie kału, metody koncentracji (sedymentacja formalno-eterowa, flotacja siarczanem cynku), technika Kato-Katz oraz metody FLOTAC, z których FLOTAC cechuje się wyższą czułością. W diagnostyce fazy płucnej, gdzie badanie kału jest często negatywne, pomocne są badania plwociny, aspiratu żołądkowego, ocena eozynofilii obwodowej (5-50%) oraz obrazowanie radiologiczne (RTG klatki piersiowej wykazujące wędrujące nacieki). Diagnostyka obrazowa obejmuje także RTG jamy brzusznej (widoczne masy pasożytów), ultrasonografię, tomografię komputerową (CT), rezonans magnetyczny (MRI) oraz endoskopową cholangiopankreatografię wsteczną (ERCP), szczególnie przy lokalizacji pozajelitowej w drogach żółciowych i trzustce.
Diagnostyka laboratoryjna uzupełnia badania parazytologiczne i obrazowe, obejmując morfologię krwi z oceną eozynofilii (typowo 5-10%, nawet do 50% w fazie migracji larw), badania serologiczne (IHA, IFA, ELISA) oraz oznaczenie stężenia IgE i cytokin (IL-4, IL-5, IL-13). Metody molekularne, takie jak PCR i qPCR, charakteryzują się wysoką czułością i swoistością, jednak ze względu na koszty stosowane są głównie w diagnostyce indywidualnej i badaniach skuteczności terapii. Diagnostyka askariozy wymaga różnicowania z innymi helmintozami, infekcjami pierwotniakowymi oraz schorzeniami dróg żółciowych. Wyzwania diagnostyczne wynikają z bezobjawowego przebiegu u ponad 85% pacjentów, braku jaj w kale we wczesnym stadium oraz niespecyficznych objawów klinicznych. Kompleksowe podejście łączące metody parazytologiczne, obrazowe i serologiczne jest kluczowe dla skutecznego rozpoznania i monitorowania efektywności programów kontroli askariozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Diagnostyka i diagnoza
Ascaris lumbricoides, askarioza, askarioza dróg żółciowych, aspirat żołądkowy, badanie mikroskopowe kału, badanie plwociny, badanie serologiczne, badanie USG, eozynofilia obwodowa, ERCP, immunofluorescencja pośrednia, infekcja pasożytnicza, jajo pasożyta, kamica dróg żółciowych, koncentracja kału, morfologia krwi, multipleksowy PCR, niedrożność jelit, PCR w czasie rzeczywistym, popłuczyny oskrzelowe, pośrednia hemaglutynacja, rezonans magnetyczny, RTG jamy brzusznej, rtg klatki piersiowej, schistosomatoza, strongyloidoza, technika Kato-Katz, tęgoryjec, test ELISA, toksokaroza, tomografia komputerowa, zespół Löfflera -
Epidemiologia
Askarioza, wywoływana przez pasożyta Ascaris lumbricoides, jest jedną z najpowszechniejszych infekcji pasożytniczych na świecie, dotykającą około 0,7-1,2 miliarda osób, głównie w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Epidemiologia choroby wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne, z częstością występowania od 1,39% we wschodniej Azji do 28,77% w Melanezji. Najbardziej narażone są dzieci w wieku 2-15 lat, kobiety w ciąży oraz osoby wykonujące prace związane z ekspozycją na zanieczyszczoną glebę. Transmisja odbywa się głównie przez spożycie jaj pasożyta obecnych w zanieczyszczonej glebie, wodzie lub żywności, a jaja te mogą przetrwać w środowisku nawet do 6 lat. W krajach rozwiniętych, takich jak USA, zakażenia są rzadsze i związane głównie z podróżami do obszarów endemicznych lub imigracją. Diagnostyka opiera się na mikroskopowym badaniu kału, a w badaniach naukowych coraz częściej stosuje się metody molekularne. Intensywność infekcji i częstość występowania są kluczowymi wskaźnikami epidemiologicznymi, jednak monitorowanie intensywności pozostaje ograniczone.
Kontrola askariozy wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego masową administrację leków (MDA), poprawę warunków sanitarnych, dostęp do czystej wody oraz edukację higieniczną. WHO wyznaczyła cele eliminacji zachorowalności o umiarkowanej i dużej intensywności (<2%) u dzieci do 2030 roku oraz powszechnego dostępu do podstawowych warunków sanitarnych. Pomimo leczenia, reinfekcje są powszechne, co podkreśla konieczność powtarzania terapii co 2-3 miesiące, jak wykazano w badaniu z Iranu, gdzie po roku częstość występowania powróciła do poziomu wyjściowego (87% vs 91%), choć intensywność infekcji była niższa (10 vs 19 jaj/mg kału). Askarioza powoduje znaczące obciążenie chorobowe, w tym około 2700 zgonów rocznie i 730 000 przypadków niedrożności jelit, co wymaga trwałego zaangażowania w działania prewencyjne i kontrolne na poziomie lokalnym i globalnym. Przyszłe kierunki obejmują rozwój czułych testów diagnostycznych, lepsze monitorowanie programów MDA oraz badania nad mechanizmami odporności i epidemiologią molekularną pasożyta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Epidemiologia
askarioza, badanie kału, badanie przesiewowe, DALY, epidemiologia molekularna, glista ludzka, glista świńska, infekcja pasożytnicza, lek przeciwrobaczy, metody molekularne, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelita, obciążenie pasożytnicze, odrobaczanie, pasożyt jelitowy, pyrantel pamoat, reinfekcja, robak pasożytniczy, robaki przenoszone przez glebę, tęgoryjec, transmisja pasożyta, włosogłówka ludzka, zoonoza -
Etiologia i przyczyny
Askarioza, wywoływana głównie przez Ascaris lumbricoides, jest najczęstszą na świecie infekcją pasożytniczą jelita cienkiego, dotykającą 800-900 milionów do 1,4 miliarda osób. Pasożyt ten osiąga długość 15-35 cm (samice) i produkuje około 200 000 jaj dziennie, które są wydalane z kałem i mogą przetrwać w glebie nawet do 15 lat. Zakażenie następuje poprzez spożycie inwazyjnych jaj pochodzących z zanieczyszczonej gleby, wody lub żywności, a także przez kontakt typu „ręka-usta”. Cykl życiowy obejmuje migrację larw przez ścianę jelita, wątrobę i płuca, co może wywoływać objawy płucne (kaszel, eozynofilia), a następnie powrót do jelita cienkiego, gdzie pasożyty dojrzewają i produkują jaja. Epidemiologicznie askarioza występuje głównie w tropikalnych i subtropikalnych rejonach o złych warunkach sanitarnych, dotykając szczególnie dzieci poniżej 10 roku życia oraz osoby z niskim statusem społeczno-ekonomicznym. Wskaźnik zakażenia w niektórych regionach endemicznych sięga nawet 90% populacji.
Patogeneza askariozy obejmuje uszkodzenia mechaniczne i zapalne związane z migracją larw oraz obecnością dorosłych pasożytów, prowadząc do niedrożności jelit, zapalenia dróg żółciowych, trzustki, a także powikłań takich jak zapalenie płuc czy niedożywienie. Rocznie notuje się 730 000 przypadków niedrożności jelit i 8 000-60 000 zgonów, głównie u dzieci. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu jaj w kale, eozynofilii oraz badaniach obrazowych (USG w przypadku zajęcia dróg żółciowych). Leczenie skuteczne jest benzimidazolami, z albendazolem osiągającym skuteczność 93,2-97,3%, a mebendazolem 84-99%. Profilaktyka wymaga poprawy warunków sanitarnych, edukacji higienicznej oraz regularnego odrobaczania dzieci w regionach endemicznych. Kompleksowe podejście jest kluczowe dla ograniczenia transmisji i powikłań askariozy.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Etiologia i przyczyny
albendazol, Ascaris lumbricoides, askarioza, benzimidazole, choroba pasożytnicza, cykl życiowy pasożyta, drogi oddechowe, eozynofilia, glista ludzka, glista świńska, jaja pasożyta, mebendazol, migracja larw, migracja pasożytów, nicień, niedożywienie, niedrożność dróg żółciowych, niedrożność jelita, odrobaczanie, ropień wątroby, skręt jelita cienkiego, świszczący oddech, układ limfatyczny, układ oddechowy, wgłobienie jelita, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zwieracz Oddiego -
Leczenie
Askarioza, wywołana przez Ascaris lumbricoides, wymaga leczenia farmakologicznego u wszystkich pacjentów, niezależnie od obecności objawów, aby zapobiec powikłaniom migracji pasożytów. Leki pierwszego wyboru to albendazol (400 mg jednorazowo u pacjentów powyżej 12 miesiąca życia, 200 mg u dzieci 1-2 lata), mebendazol (100 mg 2x/d przez 3 dni lub 500 mg jednorazowo) oraz iwermektyna (150-200 μg/kg jednorazowo). Pyrantel pamoate (11 mg/kg, max 1 g) jest preferowany u kobiet w ciąży ze względu na potencjalną teratogenność benzimidazoli. Skuteczność leczenia jest wysoka, z redukcją jaj pasożyta w kale na poziomie 96-100% do 60 dni po terapii. Leki są generalnie dobrze tolerowane, choć mogą wywoływać działania niepożądane, takie jak nudności, wymioty czy bóle brzucha. W fazie płucnej leczenie jest objawowe, a farmakoterapia przeciwpasożytnicza zwykle nie jest wskazana ze względu na ryzyko nasilonego zapalenia płuc.
W przypadku powikłań, takich jak niedrożność jelit, stosuje się leczenie zachowawcze (sonda nosowo-żołądkowa, piperazyna) lub interwencję chirurgiczną (laparotomia, resekcja jelita). Askarioza dróg żółciowych wymaga najpierw leczenia zachowawczego, a w razie niepowodzenia – ERCP lub zabiegu chirurgicznego. Po zakończeniu terapii zaleca się monitorowanie skuteczności, zwłaszcza w obszarach endemicznych, z możliwością powtórnego leczenia po 1-3 miesiącach w celu eliminacji larw. U dzieci i kobiet w ciąży terapia powinna być dostosowana do wieku i stanu klinicznego, z uwzględnieniem bezpieczeństwa stosowanych leków. Profilaktyka obejmuje poprawę higieny, warunków sanitarnych oraz edukację zdrowotną. W obszarach endemicznych WHO rekomenduje masowe podawanie albendazolu (400 mg) lub mebendazolu (500 mg) dzieciom w wieku szkolnym w ramach programów profilaktycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Leczenie
albendazol, Ascaris lumbricoides, askarioza, askarioza dróg żółciowych, badanie parazytologiczne kału, benzimidazole, bronchodilatator, chemoprofilaktyka, glista ludzka, glistnica, hipowitaminoza A, ileostomia, iwermektyna, kortykosteroid, laparotomia, lek przeciwpasożytniczy, martwica jelita, mebendazol, niedrożność jelit, nitazoksanid, pyrantel pamoate, sonda nosowo-żołądkowa, zaburzenia wchłaniania, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, zespół Löfflera -
Objawy
Askarioza, wywołana przez nicienia Ascaris lumbricoides, przebiega najczęściej bezobjawowo u ponad 85% zakażonych, zwłaszcza przy niskim obciążeniu pasożytami. Faza wczesna (10-14 dni po zakażeniu) charakteryzuje się migracją larw przez układ oddechowy, manifestującą się objawami takimi jak uporczywy kaszel, świszczący oddech, duszność, gorączka, rzadko krwioplucie i pokrzywka, co odpowiada zespołowi Löfflera – eozynofilowemu zapaleniu płuc z eozynofilią i naciekami w RTG. Po 6-8 tygodniach, w fazie jelitowej, pojawiają się objawy żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, biegunka, utrata masy ciała), nasilające się wraz z liczbą pasożytów. Ciężka inwazja może prowadzić do powikłań takich jak niedrożność jelitowa, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie trzustki, perforacja jelita oraz zaburzenia wzrostu i rozwoju u dzieci. Całkowity czas trwania infekcji bez leczenia wynosi 1-2 lata, odpowiadając długości życia pasożyta w jelicie.
Diagnostyka opiera się na badaniu kału (jaja pojawiają się po ≥40 dniach), morfologii krwi (eozynofilia) oraz badaniach serologicznych i obrazowych (RTG, USG, TK). Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwpasożytniczych: albendazolu, mebendazolu lub iwermektyny, zwykle w krótkim schemacie 1-3 dni. W fazie migracji larw leczenie przeciwpasożytnicze jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zapalenia płuc. W przypadku powikłań (niedrożność jelit, perforacja, zajęcie dróg żółciowych) konieczna jest interwencja chirurgiczna lub endoskopowa. Objawy alergiczne i zespół Löfflera mogą wymagać terapii kortykosteroidami, lekami rozszerzającymi oskrzela i przeciwhistaminowymi. Po leczeniu zaleca się kontrolę kału po 2-4 tygodniach oraz monitorowanie stanu odżywienia i rozwoju, zwłaszcza u dzieci.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Objawy
albendazol, appendektomia, askarioza, badanie kału, choroba pasożytnicza, ECPW, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, glista ludzka, glistnica, iwermektyna, krwioplucie, larwa pasożyta, lek przeciwpasożytniczy, mebendazol, niedożywienie, niedrożność jelitowa, perforacja jelita, powikłanie oddechowe, reakcja immunologiczna, ropień wątroby, świszczący oddech, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół Löfflera -
Patofizjologia i mechanizm
Askarioza, wywołana przez nicienia Ascaris lumbricoides, charakteryzuje się złożonym cyklem życiowym obejmującym inwazję przez jaja, migrację larw przez jelito cienkie, wątrobę, serce i płuca, a następnie powrót do przewodu pokarmowego, gdzie larwy dojrzewają do dorosłych osobników. Dorosłe glisty osiągają długość 15-35 cm i mogą produkować około 200 000 jaj dziennie, które są wydalane z kałem. Patogeneza askariozy obejmuje mechaniczne uszkodzenia tkanek, reakcje alergiczne (w tym zespół Löfflera z eozynofilią), niedrożność jelit, perforacje oraz powikłania wątrobowo-żółciowe i trzustkowe. Larwy wydzielają enzymy ułatwiające migrację, a pasożyt moduluje odpowiedź immunologiczną gospodarza, indukując odpowiedź typu Th2 z podwyższonym poziomem IL-4, IL-5, eozynofilią i IgE. Mikrobiota jelitowa glisty, dominowana przez Firmicutes, wpływa na intensywność infekcji i produkcję jaj.
Odpowiedź immunologiczna gospodarza przeciwko Ascaris lumbricoides obejmuje silną reakcję humoralną z wysokim poziomem całkowitego i specyficznego IgE oraz odpowiedź komórkową spolaryzowaną na Th2. Eozynofile odgrywają kluczową rolę w eliminacji larw, a mechanizmy obronne obejmują także zwiększoną motorykę jelit i współdziałanie komórek tucznych oraz komórek kubkowych. Askarioza może modulować przebieg chorób alergicznych, nasilając odpowiedzi IgE/Th2 i zwiększając ryzyko astmy. Zrozumienie tych mechanizmów jest istotne dla opracowania skutecznych strategii terapeutycznych i profilaktycznych, zwłaszcza w regionach tropikalnych i subtropikalnych, gdzie choroba jest endemiczna i związana z nieodpowiednimi warunkami sanitarnymi.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Patofizjologia i mechanizm
Ascaris lumbricoides, cykl życiowy pasożyta, drogi żółciowe, enzym trawienny, eozynofilia, glista ludzka, kamica żółciowa, kolka żółciowa, mikrobiota jelitowa, niedrożność jelita, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź immunologiczna Th2, odpowiedź komórkowa i humoralna, perforacja jelita, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, świszczący oddech, wgłobienie jelita, zapalenie płuc eozynofilowe, zapalenie trzustki, zapalenie wyrostka robaczkowego, zespół Löfflera, zwieracz Oddiego, zwłóknienie dróg żółciowych -
Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w askariozie (zakażeniu Ascaris lumbricoides) jest generalnie dobre przy prawidłowym leczeniu przeciwpasożytniczym, zwłaszcza stosując jednorazową dawkę albendazolu, która wykazuje wskaźniki wyleczenia przekraczające 95% oraz redukcję liczby jaj w kale o ponad 99% w ciągu kilku tygodni. W przypadkach niskiego obciążenia pasożytami rokowanie jest doskonałe, natomiast cięższe zakażenia mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak niedrożność jelit. Dojrzałe glisty mogą przetrwać w organizmie do 2 lat, a po ich eliminacji zakażenie ustępuje, o ile nie dojdzie do reinfekcji. Wskaźniki ponownego zakażenia są wysokie i zależą od warunków sanitarnych oraz środowiskowych, co potwierdzają badania w Nigerii, gdzie średni czas reinfekcji wynosi około 3 miesięcy, co uzasadnia trzymiesięczne cykle leczenia przeciwrobaczego w regionach endemicznych.
Długoterminowe rokowanie w askariozie jest silnie uzależnione od czynników środowiskowych, społeczno-ekonomicznych i sanitarnych, takich jak opady deszczu, temperatura powierzchni lądu, status społeczno-ekonomiczny oraz dostęp do latryn. Modele matematyczne wskazują, że sezonowa zmienność przeżywalności i dojrzewania jaj pasożyta może być wykorzystana do optymalizacji masowego podawania leków (MDA), co w warunkach południowokoreańskich może zmniejszyć obecność pasożytów nawet o 74,5% po 4 latach leczenia. Wdrażanie kompleksowych strategii kontroli, obejmujących poprawę warunków sanitarnych, higieny, dostępu do czystej wody oraz edukację zdrowotną, jest kluczowe dla zapobiegania reinfekcji i zmniejszenia obciążenia chorobą na poziomie populacyjnym. WHO wspiera interdyscyplinarne działania mające na celu redukcję zachorowalności i poprawę rokowania w askariozie, podkreślając konieczność uwzględnienia czynników sezonowych i środowiskowych w programach zdrowia publicznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Rokowania, prognozy i postęp choroby
albendazol, askarioza, badanie przesiewowe, glista ludzka, helmint, higiena, higiena osobista, jajo pasożyta, leczenie empiryczne, leczenie przeciwpasożytnicze, lek przeciwpasożytniczy, lek przeciwrobaczy, masowe podawanie leków, niedrożność jelit, ponowne zakażenie, reinfekcja, robak pasożytniczy, transmisja choroby, wskaźnik wyleczenia, zakażenie bezobjawowe, zakażenie pasożytnicze -
Zapobieganie i profilaktyka
Askarioza, wywoływana przez Ascaris lumbricoides, pozostaje globalnym problemem zdrowia publicznego, szczególnie w regionach o niskim poziomie sanitacji. Profilaktyka opiera się na kompleksowym podejściu obejmującym higienę osobistą (mycie rąk wodą z mydłem, obcinanie paznokci, noszenie obuwia), bezpieczne praktyki żywieniowe (mycie, obieranie i gotowanie warzyw i owoców, picie przegotowanej lub butelkowanej wody) oraz odpowiednią sanitację (używanie urządzeń sanitarnych, unikanie defekacji na zewnątrz, zakaz stosowania ludzkich odchodów jako nawozu). Badania wykazały, że roztwór jodu 200 ppm stosowany przez 15 minut skutecznie eliminuje jaja i larwy Ascaris na warzywach. Systematyczne przeglądy wskazują na redukcję ryzyka askariozy o 60% przy dostępie do bieżącej wody, 38% dzięki sanitarnym latrynom oraz 62% i 55% dzięki myciu rąk przed jedzeniem i po defekacji, odpowiednio.
WHO rekomenduje masowe podawanie leków przeciwrobaczych (MDA) w społecznościach o częstości zakażeń powyżej 20%, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, kobiet w ciąży (II i III trymestr) oraz osób dorosłych z grup ryzyka. Zalecane leki to albendazol, mebendazol, lewamizol (wskaźnik wyleczenia 91%, redukcja jaj 98%), iwermektyna, niklozamid, prazykwantel i pyrantel. Leczenie profilaktyczne powinno być stosowane raz w roku przy częstości zakażeń 20-50%, a dwa razy w roku powyżej 50%. W profilaktyce u świń stosuje się odrobaczanie macior przed oproszeniem, wczesne odsadzanie prosiąt oraz rotację pastwisk. Pomimo postępów, wyzwania obejmują ryzyko oporności na leki oraz ograniczoną skuteczność programów odrobaczania w zmniejszaniu transmisji. WHO dąży do eliminacji chorobowości związanej z geohelmintami u dzieci do 2030 roku, podkreślając konieczność powszechnego dostępu do sanitacji i edukacji zdrowotnej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Askarioza – Zapobieganie i profilaktyka