Leki w grupie
„leki żółciotwórcze”

Leki żółciotwórcze (cholagoga) to grupa preparatów, które zwiększają produkcję żółci przez wątrobę oraz ułatwiają jej przepływ do dwunastnicy. Działanie to ma istotne znaczenie w leczeniu chorób dróg żółciowych, wątroby oraz zaburzeń trawienia tłuszczów. Leki te mogą działać bezpośrednio, stymulując komórki wątrobowe do produkcji żółci, lub pośrednio – poprzez zwiększenie przepływu żółci w drogach żółciowych.

Leki żółciotwórcze można podzielić na kilka podgrup: leki żółciopędne (choleretyki), które zwiększają wytwarzanie żółci; leki żółciotwórcze właściwe, które wpływają na skład żółci; oraz leki żółciopochodne, które zawierają komponenty żółci. Do najważniejszych leków z tej grupy należą kwas ursodeoksycholowy (Ursopol, Ursocam, Proursan), kwas chenodeoksycholowy (Chenofalk, Xenbilox), oraz preparaty roślinne zawierające wyciągi z karczocha, ostropestu plamistego, mięty pieprzowej czy kurkumy.

Wśród syntetycznych leków żółciotwórczych można wymienić: himekromon (Cholestil), cyklobutyrol (Cholgon) oraz oksyfenizatynę. Z preparatów ziołowych popularność zyskały: Sylimaron, Sylimarol, Hepatil, Esseliv forte czy Essentiale Forte. Leki roślinne często zawierają sylimarynę, która oprócz działania żółciotwórczego wykazuje również właściwości hepatoprotekcyjne.

Największą zaletą stosowania leków żółciotwórczych jest ich zdolność do usprawniania procesów trawiennych, szczególnie w przypadku niedoboru żółci. Regularne stosowanie tych preparatów może łagodzić objawy dyspepsji, uczucie pełności po posiłkach, wzdęcia oraz dolegliwości bólowe w prawym podżebrzu. Dodatkowo niektóre leki z tej grupy, jak kwas ursodeoksycholowy, mają właściwości rozpuszczające złogi cholesterolowe w drogach żółciowych.

Leki żółciotwórcze nie są jednak pozbawione działań niepożądanych. Najważniejsze niebezpieczeństwa związane z ich stosowaniem to możliwość zaostrzenia objawów kamicy żółciowej (szczególnie przy stosowaniu silnych choleretików), ryzyko wystąpienia biegunki, bólów brzucha oraz nudności. Przeciwwskazaniami do ich stosowania są: ostre zapalenie dróg żółciowych, ostre zapalenie wątroby, całkowita niedrożność dróg żółciowych oraz niedrożność przewodu pokarmowego.

Wśród podgrup leków żółciotwórczych warto wyróżnić również leki żółciopędne (cholagoga), które zwiększają napięcie pęcherzyka żółciowego i rozluźniają zwieracz Oddiego, co ułatwia odpływ żółci. Przykładem takiego leku jest cholecystokinina oraz niektóre preparaty roślinne. Inną podgrupą są leki rozkurczowe dróg żółciowych (spazmolityki), które zmniejszają napięcie mięśniówki dróg żółciowych, łagodząc ból kolki żółciowej – należą do nich drotaweryna (No-Spa) czy hioscyna (Buscopan).