Leki w grupie
„leki obniżające stężenie wapnia”
Leki obniżające stężenie wapnia to grupa preparatów farmaceutycznych stosowanych głównie w leczeniu hiperkalcemii (podwyższonego stężenia wapnia we krwi). Działają one poprzez różne mechanizmy: zmniejszenie wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego, zwiększenie wydalania wapnia przez nerki lub hamowanie resorpcji kości. Są stosowane w stanach nagłych związanych z hiperkalcemią oraz w leczeniu przewlekłym chorób przebiegających z podwyższonym stężeniem wapnia.
Leki obniżające stężenie wapnia można podzielić na kilka podgrup: bisfosfoniany, kalcymimetyki, kalcytoninę oraz leki moczopędne (diuretyki pętlowe). Bisfosfoniany (np. kwas zoledronowy, kwas pamidronowy, kwas ibandronowy) hamują resorpcję kości przez osteoklasty i są lekami pierwszego wyboru w hiperkalcemii nowotworowej. Kalcymimetyki (np. cynakalcet – Mimpara) działają na receptor wapniowy w przytarczycach, zmniejszając wydzielanie parathormonu. Kalcytonina (Miacalcic) bezpośrednio hamuje aktywność osteoklastów, natomiast diuretyki pętlowe (furosemid – Furosemidum Polpharma) zwiększają wydalanie wapnia z moczem.
Najważniejsze leki z tej grupy to: kwas zoledronowy (Zometa), kwas pamidronowy (Pamifos), kwas ibandronowy (Bondronat, Bonviva), cynakalcet (Mimpara), kalcytonina (Miacalcic) oraz furosemid (Furosemidum Polpharma, Furosemid Polfarmex). W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są bisfosfoniany, szczególnie w onkologii przy hiperkalcemii wywołanej przerzutami do kości.
Główną zaletą stosowania leków obniżających stężenie wapnia jest skuteczne kontrolowanie poziomu wapnia w przypadkach patologicznej hiperkalcemii, co zapobiega poważnym powikłaniom, jak zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek czy zaburzenia świadomości. Bisfosfoniany dodatkowo zmniejszają ryzyko złamań patologicznych u pacjentów z przerzutami do kości, a kalcymimetyki pozwalają kontrolować wtórną nadczynność przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.
Stosowanie tych leków wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych. Bisfosfoniany mogą powodować reakcje ostrej fazy (gorączka, bóle mięśniowe), martwicę kości szczęki czy uszkodzenie nerek. Kalcymimetyki mogą wywoływać nudności, wymioty i hipokalcemię. Kalcytonina może powodować reakcje alergiczne, a długotrwałe stosowanie diuretyków pętlowych prowadzi do zaburzeń elektrolitowych i odwodnienia. Przy stosowaniu tych leków niezbędne jest monitorowanie stężenia wapnia, aby uniknąć hipokalcemii, która może być stanem zagrażającym życiu.
Lista leków w tej grupie
-
Cinacalcet Reddy – Tabletki powlekane – 90 mg
Lek zawiera cynakalcet w postaci chlorowodorku, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 90 mg, wraz z laktozą jako substancją pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych oraz dzieci powyżej 3 lat ze schyłkową chorobą nerek poddawanych długotrwałej dializie. Może być również używany do zmniejszania hiperkalcemii u pacjentów z rakiem przytarczyc lub pierwotną nadczynnością przytarczyc, kiedy paratyreoidektomia jest niewskazana. Jest częścią terapii, często łączonej z preparatami wiążącymi fosforany lub witaminą D.
-
Micalcet – Tabletki powlekane – 30 mg
Produkt leczniczy zawiera cynakalcet w postaci chlorowodorku w różnych dawkach: 30 mg, 60 mg lub 90 mg. Tabletki powlekane są stosowane w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych oraz dzieci z zaawansowaną chorobą nerek poddawanych dializie. Ponadto lek zmniejsza hiperkalcemię u pacjentów z rakiem przytarczyc lub pierwotną nadczynnością przytarczyc, gdy operacja jest przeciwwskazana. Terapia może być prowadzona łącznie z preparatami wiążącymi fosforany i witaminą D, jeśli jest to konieczne.
-
Cinacalcet Aristo – Tabletki powlekane – 60 mg
Produkt leczniczy zawiera cynakalcetu chlorowodorek w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg oraz substancje pomocnicze takie jak laktoza i sód. Stosowany jest u dorosłych pacjentów z wtórną nadczynnością przytarczyc, szczególnie u osób ze schyłkową chorobą nerek leczonych dializą. Wskazany jest również w leczeniu hiperkalcemii związanej z rakiem przytarczyc oraz pierwotną nadczynnością przytarczyc, gdy operacja jest niewskazana. Produkt może być stosowany jako element terapii skojarzonej z preparatami wiążącymi fosforany lub witaminą D.