Leki w grupie
„leki stosowane w nadczynności przytarczyc”

Leki stosowane w nadczynności przytarczyc (hiperparatyroidyzmie) mają na celu obniżenie poziomu wapnia we krwi oraz kontrolę nadmiernego wydzielania parathormonu (PTH). Głównym celem terapii jest normalizacja gospodarki wapniowo-fosforanowej i łagodzenie objawów hiperkalcemii, takich jak osłabienie mięśniowe, zmęczenie, bóle kostne, zaburzenia rytmu serca czy kamicę nerkową.

Do najważniejszych grup leków stosowanych w nadczynności przytarczyc należą:

1. Bisfosfoniany – hamują resorpcję kostną i zmniejszają uwalnianie wapnia z kości do krwi. Najczęściej stosowane to: kwas zoledronowy (Zometa, Zerlinda), kwas pamidronowy (Pamifos, Pamisol), alendronian (Ostenil, Alendronat), rizedronian (Risendros) i ibandronian (Bonviva, Osagrand). Są szczególnie skuteczne w przypadkach przełomu hiperkalcemicznego, gdzie szybko obniżają poziom wapnia.

2. Kalcymimetyki – działają bezpośrednio na receptory wapniowe w przytarczycach, zwiększając ich wrażliwość na wapń, co prowadzi do zmniejszenia wydzielania PTH. Głównym przedstawicielem jest cynakalcet (Mimpara, Cinacalcet Accord), stosowany zwłaszcza w hiperparatyroidyzmie wtórnym u pacjentów dializowanych oraz w niektórych przypadkach pierwotnej nadczynności przytarczyc.

3. Kalcytonina – hormon hamujący resorpcję kostną i zwiększający wydalanie wapnia przez nerki. Dostępna jako kalcytonina łososiowa (Miacalcic) w postaci iniekcji lub sprayu donosowego. Jest mniej skuteczna niż bisfosfoniany, ale działa szybciej.

4. Leki moczopędne – zwłaszcza diuretyki pętlowe (furosemid – Furosemidum, Furosemid Polfarmex) zwiększają wydalanie wapnia z moczem i są pomocne w ostrych stanach hiperkalcemii.

5. Glikokortykosteroidy – stosowane głównie w hiperkalcemii związanej z chorobami nowotworowymi, ograniczają wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego i hamują działanie cytokin aktywujących osteoklasty. Najczęściej stosowane to: prednizon (Encorton), deksametazon (Dexamethasone, Pabi-Dexamethason).

Największą zaletą farmakoterapii nadczynności przytarczyc jest możliwość kontrolowania objawów bez konieczności interwencji chirurgicznej, co jest szczególnie istotne u pacjentów niekwalifikujących się do zabiegu lub odmawiających operacji. Leczenie farmakologiczne pozwala także na opóźnienie postępu powikłań kostnych i nerkowych związanych z hiperkalcemią.

Do najpoważniejszych zagrożeń związanych ze stosowaniem tych leków należą: ryzyko hipokalcemii (zwłaszcza przy zbyt agresywnym leczeniu bisfosfonianami), martwica kości szczęki (przy długotrwałym stosowaniu bisfosfonianów), zaburzenia żołądkowo-jelitowe, reakcje alergiczne na kalcytoninę oraz efekty uboczne związane z długotrwałym stosowaniem glikokortykosteroidów (osteoporoza, cukrzyca, nadciśnienie).

Warto pamiętać, że w pierwotnej nadczynności przytarczyc leczeniem z wyboru pozostaje zabieg chirurgiczny (paratyroidektomia), a farmakoterapia stanowi głównie leczenie wspomagające lub alternatywę dla pacjentów niekwalifikujących się do operacji. W przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc (najczęściej w przebiegu przewlekłej choroby nerek) leczenie farmakologiczne odgrywa kluczową rolę w kontroli zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Lista leków w tej grupie

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl