nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry

Nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry (NMSC – Non-Melanoma Skin Cancer) to grupa nowotworów złośliwych skóry, które nie są czerniakami. Najczęstsze typy to rak podstawnokomórkowy (BCC – Basal Cell Carcinoma) oraz rak kolczystokomórkowy (SCC – Squamous Cell Carcinoma), stanowiące łącznie około 95% wszystkich nowotworów skóry.

Rak podstawnokomórkowy charakteryzuje się powolnym wzrostem i rzadko daje przerzuty, jednak może powodować miejscowe zniszczenie tkanek. Rak kolczystokomórkowy cechuje się bardziej agresywnym przebiegiem i wyższym ryzykiem przerzutów, szczególnie gdy występuje na wargach, uszach, genitaliach lub u pacjentów z immunosupresją.

Głównym czynnikiem ryzyka rozwoju NMSC jest ekspozycja na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Inne czynniki to jasny fototyp skóry, przewlekła immunosupresja, ekspozycja na promieniowanie jonizujące, narażenie na arsen, przewlekłe stany zapalne skóry oraz predyspozycje genetyczne.

Diagnostyka NMSC opiera się na badaniu klinicznym, dermatoskopii oraz badaniu histopatologicznym. Leczenie zależy od typu nowotworu, jego lokalizacji, wielkości oraz stanu ogólnego pacjenta. Metody terapeutyczne obejmują chirurgiczne wycięcie zmiany, kriochirurgię, elektrokoagulację, radioterapię, terapię fotodynamiczną oraz leczenie miejscowe preparatami immunomodulującymi.

Zapobieganie NMSC polega głównie na ograniczeniu ekspozycji na promieniowanie UV poprzez stosowanie fotoprotekcji (kremy z filtrem, odzież ochronna, unikanie opalania) oraz regularne badania dermatologiczne, szczególnie u osób z grupy podwyższonego ryzyka.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl