inhibitory reduktazy HMG-CoA
Inhibitory reduktazy HMG-CoA, powszechnie znane jako statyny, to grupa leków stosowanych głównie w leczeniu hipercholesterolemii. Ich mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności enzymu reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylo-koenzymu A, kluczowego w syntezie cholesterolu w wątrobie.
Statyny skutecznie obniżają poziom cholesterolu LDL („złego cholesterolu”), umiarkowanie zmniejszają stężenie trójglicerydów oraz nieznacznie podwyższają poziom HDL („dobrego cholesterolu”). Stosowane są w prewencji pierwotnej i wtórnej chorób sercowo-naczyniowych, zmniejszając ryzyko zawału serca, udaru mózgu i zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Współczesny rynek farmaceutyczny oferuje kilka rodzajów statyn o różnej sile działania i właściwościach farmakokinetycznych, m.in. atorwastatynę, rosuwastatynę, simwastatynę i prawastatynę. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle mięśniowe, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz, rzadziej, miopatię i rabdomiolizę.
Oprócz działania hipolipemizującego, badania wskazują na potencjalne działania plejotropowe statyn, w tym przeciwzapalne, przeciwzakrzepowe i stabilizujące blaszkę miażdżycową, co może dodatkowo przyczyniać się do ich korzystnego wpływu na układ sercowo-naczyniowy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aknenormin 20 mg
Izotretynoina (Aknenormin 10 mg i 20 mg) jest silnie teratogenna i przeciwwskazana u kobiet w ciąży oraz w wieku rozrodczym bez spełnienia rygorystycznych wymogów Programu Zapobiegania Ciąży, obejmującego stosowanie co najmniej jednej wysoce skutecznej metody antykoncepcji przez 1 miesiąc przed, w trakcie i 1 miesiąc po terapii oraz regularne testy ciążowe o czułości ≥25 mIU/ml. Lekarz musi potwierdzić zrozumienie ryzyka przez pacjentkę i dokumentować wyniki testów. W przypadku ciąży terapia powinna być natychmiast przerwana, a pacjentka skierowana do specjalisty teratologa. U mężczyzn ekspozycja na izotretynoinę przez spermę nie stanowi istotnego ryzyka teratogennego, jednak nie powinni oni udostępniać leku innym osobom ani być dawcami krwi podczas i przez 1 miesiąc po leczeniu.
alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferaza, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, inhibitory reduktazy HMG-CoA, izotretynoina, kinaza kreatynowa, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśl samobójcza, niedowidzenie, objaw psychotyczny, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, plamica, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, teratologia, trądzik bliznowaciejący, trądzik guzkowy, trądzik skupiony, wada wrodzona, zaburzenie psychiczne, zaostrzenie trądziku, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmętnienie rogówki