disodu fosforan bezwodny
Disodu fosforan bezwodny (Na₂HPO₄) to nieorganiczny związek chemiczny, szeroko stosowany w medycynie jako bufor fosforanowy. Jest białym, krystalicznym proszkiem dobrze rozpuszczalnym w wodzie, tworzącym roztwory o odczynie lekko zasadowym.
W praktyce klinicznej disodu fosforan bezwodny znajduje zastosowanie jako składnik roztworów buforowych w preparatach farmaceutycznych, płynach infuzyjnych oraz odczynnikach laboratoryjnych. Jest często wykorzystywany w połączeniu z monopotasowym fosforanem do tworzenia buforu fosforanowego PBS (Phosphate Buffered Saline), niezbędnego w diagnostyce laboratoryjnej i badaniach naukowych.
W gastroenterologii disodu fosforan bezwodny jest składnikiem preparatów przeczyszczających stosowanych w przygotowaniu do kolonoskopii, jednak jego stosowanie wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, niewydolnością nerek lub niewydolnością serca, ze względu na ryzyko hiperfosfatemii i hipokalcemii. Może być również wykorzystywany jako dodatek do żywienia pozajelitowego w celu uzupełnienia niedoborów fosforanów.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa disodu fosforanu bezwodnego, substancji czynnej produktu leczniczego Coloclear, wykazały ograniczone dane, które jednak nie wskazują na istotne ryzyko dla pacjentów. W każdej tabletce Coloclear znajduje się 398 mg disodu fosforanu bezwodnego oraz 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego, co łącznie daje 1500 mg substancji czynnych. Pomimo ograniczonego zakresu badań nieklinicznych, nie zidentyfikowano potencjalnych zagrożeń, które mogłyby stanowić przeciwwskazanie do stosowania u ludzi zgodnie z zaleceniami.
- Leksykon leków
Interakcje leku – Latanoprost Horus Pharma 50 mcg/ml
Latanoprost Horus Pharma to roztwór do oczu zawierający 50 mikrogramów/ml latanoprostu, gdzie pojedyncza kropla dostarcza około 1,5 mikrograma substancji czynnej. Wskazane jest unikanie jednoczesnego stosowania z innymi analogami prostaglandyn ze względu na ryzyko paradoksalnego wzrostu ciśnienia śródgałkowego. Brak jest jednoznacznych danych dotyczących interakcji z innymi lekami okulistycznymi oraz lekami ogólnoustrojowymi, a także z alkoholem, choć zaleca się ostrożność przy spożywaniu alkoholu ze względu na możliwe nasilenie działań niepożądanych układu nerwowego. Badania interakcji przeprowadzono wyłącznie u dorosłych, brak danych w populacji pediatrycznej.
- Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Właściwości farmakodynamiczne
Disodu fosforan bezwodny, będący składnikiem aktywnym preparatu Coloclear w dawce 398 mg na tabletkę, w połączeniu z 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego, działa jako środek przeczyszczający o mechanizmie osmotycznym (kod ATC: A06AD). Substancje te zwiększają retencję płynu w świetle jelita cienkiego, co prowadzi do wzrostu objętości treści jelitowej, rozdęcia jelita oraz stymulacji perystaltyki, przyspieszając pasaż jelitowy i ułatwiając opróżnianie jelit. Mechanizm ten opiera się na właściwościach osmotycznych soli fosforanowych, które zatrzymują wodę w przewodzie pokarmowym, co jest kluczowe dla uzyskania efektu terapeutycznego.