miażdżyca układu sercowo-naczyniowego
Wskazanie

Miażdżyca układu sercowo-naczyniowego to przewlekła choroba zapalna, charakteryzująca się gromadzeniem się złogów tłuszczowych, cholesterolu, wapnia i innych substancji w ścianach tętnic. Ten proces prowadzi do zwężenia światła naczyń i upośledzenia przepływu krwi do narządów. Miażdżyca rozwija się stopniowo przez wiele lat, często bezobjawowo, aż do momentu krytycznego zwężenia naczyń lub wystąpienia powikłań.

Głównymi czynnikami ryzyka miażdżycy są hipercholesterolemia (szczególnie podwyższony poziom LDL), nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, palenie tytoniu, brak aktywności fizycznej oraz predyspozycje genetyczne. Choroba może objawiać się różnorodnymi symptomami w zależności od lokalizacji zmian miażdżycowych – od bólu wieńcowego (dławicy piersiowej), przez chromanie przestankowe, do objawów neurologicznych przy zajęciu tętnic szyjnych.

W leczeniu farmakologicznym miażdżycy kluczową rolę odgrywają statyny – leki obniżające poziom cholesterolu LDL. Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak: Atoris, Sortis, Tulip (atorwastatyna), Apo-Simva, Simvasterol, Simvacard (simwastatyna), Roswera, Crestor (rosuwastatyna), Lescol (fluwastatyna) czy Pravator (prawastatyna). Często stosuje się również ezetimib (Ezetrol, Ezehron), który hamuje wchłanianie cholesterolu w jelitach, szczególnie w terapii skojarzonej ze statynami.

W leczeniu miażdżycy stosuje się także leki przeciwpłytkowe, jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard) oraz klopidogrel (Plavix, Areplex), które zapobiegają tworzeniu się zakrzepów. W przypadku współistniejącego nadciśnienia tętniczego niezbędne są leki hipotensyjne – ACE-inhibitory (Prestarium, Tritace), sartany (Lorista, Micardis), antagoniści wapnia (Amlozek, Norvasc) czy beta-blokery (Betaloc, Concor).

Największymi wyzwaniami w leczeniu miażdżycy są: trudności w uzyskaniu optymalnej kontroli czynników ryzyka, nietolerancja statyn u części pacjentów (objawy mięśniowe, wzrost enzymów wątrobowych), problemy z przestrzeganiem zaleceń długoterminowej terapii (compliance) oraz konieczność jednoczesnego leczenia chorób współistniejących. Istotnym problemem jest również opóźnione rozpoznanie choroby, która przez wiele lat rozwija się bezobjawowo, a jej pierwsze manifestacje kliniczne mogą mieć dramatyczny przebieg (zawał serca, udar mózgu).

Nowoczesne podejście do leczenia miażdżycy obejmuje także inhibitory PCSK9 (Repatha, Praluent) stosowane u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią lub nietolerancją statyn, oraz kwas bempediowy (Nilemdo) będący alternatywą dla pacjentów z nietolerancją statyn. W prewencji wtórnej coraz częściej stosuje się terapię skojarzoną, łącząc różne grupy leków hipolipemizujących w celu osiągnięcia docelowych wartości lipidogramu.