Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg z liści szałwii lekarskiej

Wyciąg z liści szałwii lekarskiej (Salviae folii extractum fluidum) stosowany jest miejscowo w jamie ustnej, m.in. w preparacie Aperisan, który zawiera 200 mg/g (20%) płynnego ekstraktu otrzymanego z użyciem 70% etanolu jako ekstrahentu. Maksymalna zawartość etanolu w produkcie wynosi 10,5% (m/m), a pojedyncza dawka dostarcza mniej niż 100 mg etanolu. Ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u pacjentów pediatrycznych, preparaty te nie są zalecane dla dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia bez konsultacji lekarskiej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, osób z historią uzależnienia od alkoholu oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią, ze względu na obecność etanolu i ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w tych grupach.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania wyciągu z liści szałwii lekarskiej

Wyciąg z liści szałwii lekarskiej (Salviae folii extractum fluidum) jest stosowany w preparatach leczniczych do miejscowego stosowania w jamie ustnej. Mimo iż substancja ta wykazuje działanie lecznicze, jej stosowanie wiąże się z pewnymi środkami ostrożności, które powinny być respektowane przez personel medyczny zalecający preparaty zawierające ten składnik.1

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Istotnym ograniczeniem w stosowaniu preparatów zawierających wyciąg z liści szałwii lekarskiej jest brak wystarczających danych klinicznych dotyczących ich bezpieczeństwa u pacjentów pediatrycznych. Z tego powodu preparaty z wyciągiem z liści szałwii lekarskiej, takie jak Aperisan (śel do stosowania w jamie ustnej zawierający 200 mg wyciągu w 1 g produktu), nie są zalecane do stosowania u dzieci i młodzieży poniżej 18 roku życia bez uprzedniej konsultacji lekarskiej i wyraźnego zalecenia specjalisty.2

Zawartość etanolu w preparatach

Należy zwrócić uwagę, że preparaty zawierające wyciąg z liści szałwii lekarskiej często zawierają etanol, który jest stosowany jako ekstrahent podczas procesu ekstrakcji. W przypadku preparatu Aperisan, płynny wyciąg z liści szałwii lekarskiej jest otrzymywany przy użyciu etanolu 70% (V/V) jako ekstrahenta. W efekcie końcowy produkt może zawierać do 10,5% (m/m) etanolu.3

W kontekście bezpieczeństwa pacjenta istotna jest informacja, że pojedyncza dawka preparatu Aperisan zawiera mniej niż 100 mg etanolu. Mimo to lekarz powinien być świadomy obecności alkoholu w preparacie, szczególnie w kontekście pacjentów z chorobami wątroby, pacjentów z uzależnieniem od alkoholu, kobiet w ciąży lub karmiących piersią oraz dzieci.4

Specyficzne grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Przy zalecaniu preparatów zawierających wyciąg z liści szałwii lekarskiej należy zwrócić szczególną uwagę na następujące grupy pacjentów:

  • Dzieci i młodzież poniżej 18 roku życia – ze względu na niewystarczającą ilość danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania5
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby – ze względu na zawartość etanolu w preparacie
  • Pacjenci z historią uzależnienia od alkoholu – z uwagi na zawartość etanolu
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią – ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa

W przypadku preparatu Aperisan, który zawiera wyciąg z liści szałwii lekarskiej (Salviae folii extractum fluidum) w stężeniu 200 mg/g, należy postępować zgodnie z oficjalnymi zaleceniami producenta i aktualną wiedzą medyczną.6

Monitorowanie pacjenta podczas terapii

Podczas terapii preparatami zawierającymi wyciąg z liści szałwii lekarskiej zaleca się regularne monitorowanie pacjenta pod kątem ewentualnych działań niepożądanych lub reakcji nadwrażliwości. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów, należy rozważyć przerwanie leczenia i zastosowanie alternatywnych metod terapeutycznych.

Parametr Wartość
Stężenie wyciągu z liści szałwii w Aperisan 200 mg/g (20%)
Typ ekstraktu Płynny wyciąg (1:1)
Ekstrahent Etanol 70% (V/V)
Maksymalna zawartość etanolu w produkcie 10,5% (m/m)
Zawartość etanolu w dawce <100 mg
Postać farmaceutyczna Śel do stosowania w jamie ustnej

Podsumowując, wyciąg z liści szałwii lekarskiej znajdujący zastosowanie w lecznictwie wymaga zachowania odpowiednich środków ostrożności, szczególnie w kontekście stosowania u dzieci i młodzieży oraz świadomości odnośnie zawartości etanolu w preparacie. Decyzja o zastosowaniu preparatów zawierających tę substancję powinna być podejmowana po starannej analizie stosunku korzyści do ryzyka, z uwzględnieniem indywidualnych cech pacjenta i potencjalnych interakcji z innymi przyjmowanymi lekami.7

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl