Interakcje
Wildagliptyna

Wildagliptyna cechuje się niskim potencjałem interakcji farmakokinetycznych, gdyż nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450 (CYP450). Badania kliniczne wykazały brak istotnych interakcji z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi (pioglitazon, metformina, glibyryd), lekami kardiologicznymi (amlodypina, ramipryl, walsartan, symwastatyna) oraz digoksyną i warfaryną u zdrowych ochotników, co pozwala na bezpieczne łączenie wildagliptyny z tymi preparatami bez konieczności modyfikacji dawkowania. Jednakże, u pacjentów stosujących inhibitory ACE (np. ramipryl, enalapril) istnieje zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego, co wymaga monitorowania i edukacji pacjenta. Hipoglikemizujące działanie wildagliptyny może być osłabione przez tiazydy, kortykosteroidy, leki tarczycowe oraz sympatykomimetyki, co wymaga częstszej kontroli glikemii i ewentualnej korekty dawki.

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi

Wildagliptyna charakteryzuje się niewielkim potencjałem wchodzenia w interakcje z równocześnie podawanymi produktami leczniczymi. Profil farmakokinetyczny wildagliptyny sprawia, że ryzyko interakcji jest ograniczone ze względu na fakt, że wildagliptyna nie jest substratem enzymu cytochromu P (CYP) 450 i nie hamuje ani nie indukuje enzymów CYP 450. Dlatego prawdopodobieństwo, by wildagliptyna wchodziła w interakcje z jednocześnie podawanymi produktami leczniczymi będącymi substratami, inhibitorami lub induktorami tych enzymów jest niewielkie.1

Interakcje z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi

Badania kliniczne przeprowadzone z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi takimi jak pioglitazon, metformina i glibyryd w skojarzeniu z wildagliptyną nie wykazały klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych w populacji docelowej. Można zatem bezpiecznie łączyć wildagliptynę z tymi lekami przeciwcukrzycowymi bez konieczności modyfikacji dawkowania.2

Interakcje z digoksyną i warfaryną

Badania interakcji lek-lek przeprowadzone z digoksyną (substrat P-glikoproteiny) i warfaryną (substrat CYP2C9) z udziałem zdrowych ochotników nie wykazały klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych po jednoczesnym podaniu tych leków z wildagliptyną. Należy jednak zaznaczyć, że nie przeprowadzono takich badań w populacji docelowej, czyli wśród pacjentów z cukrzycą, dlatego pewne ostrożność jest wskazana.3

Interakcje z lekami układu sercowo-naczyniowego i hipolipemizującymi

Przeprowadzono również badania interakcji lek-lek z często stosowanymi lekami układu sercowo-naczyniowego i hipolipemizującymi, takimi jak amlodypina, ramipryl, walsartan i symwastatyna, które podawano zdrowym ochotnikom. W badaniach tych nie zaobserwowano żadnych klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych po jednoczesnym podaniu tych leków z wildagliptyną. Podobnie jak w przypadku innych leków, interakcje te nie zostały potwierdzone w populacji docelowej.4

Interakcje z inhibitorami ACE

Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie wildagliptyny z inhibitorami konwertazy angiotensyny (ACE). U pacjentów jednocześnie przyjmujących inhibitory ACE może zwiększyć się ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Jest to istotne powikłanie, które należy wziąć pod uwagę przy planowaniu terapii skojarzonej. Lekarz powinien poinformować pacjenta o możliwych objawach obrzęku naczynioruchowego i zalecić natychmiastowe zgłoszenie się do lekarza w przypadku ich wystąpienia.5

Interakcje z innymi lekami wpływającymi na glikemię

Podobnie jak w przypadku innych doustnych leków przeciwcukrzycowych, hipoglikemizujące działanie wildagliptyny może być osłabione pod wpływem niektórych substancji czynnych. Do leków, które mogą zmniejszać skuteczność terapii przeciwcukrzycowej wildagliptyną należą: tiazydy, kortykosteroidy, leki stosowane w leczeniu gruczołu tarczowego oraz sympatykomimetyki. Efekt ten należy wziąć pod uwagę szczególnie na początku leczenia lub przy zmianie dawkowania tych leków u pacjentów leczonych wildagliptyną.6

Interakcje wildagliptyny z alkoholem

W przypadku stosowania samej wildagliptyny nie stwierdzono bezpośrednich interakcji z alkoholem. Jednakże, w przypadku produktów złożonych zawierających wildagliptynę i metforminę, spożycie alkoholu jest przeciwwskazane lub niezalecane ze względu na ryzyko kwasicy mleczanowej związane z metforminą.

Zatrucie alkoholem związane jest ze zwiększonym ryzykiem kwasicy mleczanowej, szczególnie w przypadkach głodzenia, niedożywienia lub zaburzeń czynności wątroby. Dlatego podczas leczenia preparatami zawierającymi wildagliptynę w połączeniu z metforminą należy unikać spożywania alkoholu.7

Kwasica mleczanowa jest poważnym powikłaniem metabolicznym, które może prowadzić do hospitalizacji i stanowić zagrożenie życia. Ryzyko jej wystąpienia zwiększa się przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu i stosowaniu metforminy, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.

Szczegółowe interakcje w produktach złożonych zawierających wildagliptynę i metforminę

W przypadku produktów złożonych zawierających wildagliptynę i metforminę, należy wziąć pod uwagę dodatkowe interakcje związane z metforminą. Poniżej przedstawiono najważniejsze interakcje związane z metforminą, które mogą mieć znaczenie kliniczne przy stosowaniu produktów złożonych.

Środki kontrastowe zawierające jod

Stosowanie metforminy musi być przerwane przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem jodowych środków kontrastowych. Nie wolno wznawiać stosowania metforminy przez co najmniej 48 godzin po badaniu, po czym można wznowić podawanie metforminy pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna. Dzieje się tak ze względu na ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i rozwoju kwasicy mleczanowej po podaniu środków kontrastowych zawierających jod.8

Leki wpływające na funkcje nerek

Pewne produkty lecznicze mogą wywierać niekorzystne działanie na czynność nerek, co może zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej, np. niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), w tym selektywne inhibitory cyklooksygenazy (COX) 2, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II i leki moczopędne, w szczególności pętlowe. W razie rozpoczynania stosowania lub stosowania takich produktów w skojarzeniu z metforminą, konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.9

Leki o działaniu hiperglikemicznym

Glikokortykosteroidy, agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych i leki moczopędne mają działanie hiperglikemiczne. Należy poinformować o tym pacjenta i częściej oznaczać stężenie glukozy we krwi, szczególnie na początku leczenia. W razie konieczności, dawkę produktu zawierającego wildagliptynę i metforminę można dostosować podczas leczenia w skojarzeniu z tymi lekami i po ich odstawieniu.10

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE)

Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE) mogą zmniejszać stężenie glukozy we krwi. W razie konieczności dawkę leku przeciwcukrzycowego należy dostosować w czasie leczenia innym produktem leczniczym i po jego odstawieniu. Ponadto, jak wcześniej wspomniano, stosowanie inhibitorów ACE z wildagliptyną może zwiększać ryzyko obrzęku naczynioruchowego.11

Inhibitory transporterów w kanalikach nerkowych

Jednoczesne stosowanie produktów leczniczych, które zaburzają działanie wspólnych układów transportujących zlokalizowanych w kanalikach nerkowych uczestniczących w wydalaniu metforminy przez nerki (np. inhibitory transportera kationów organicznych-2 [OCT2]/ekstruzji wielolekowej i toksyn [MATE] takie jak ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir i cymetydyna) mogą zwiększać ogólnoustrojową ekspozycję na metforminę. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków i rozważyć ściślejszą kontrolę glikemii.12

Tabela interakcji wildagliptyny

Substancja wchodząca w interakcję Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom ważności interakcji Zalecenia
Inhibitory ACE (np. ramipryl, enalapril) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko obrzęku naczynioruchowego Wysoki Monitorowanie pacjenta pod kątem objawów obrzęku naczynioruchowego
Alkohol Farmakodynamiczna (z metforminą) Zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej (w połączeniu z metforminą) Wysoki Unikać spożywania alkoholu przy leczeniu produktami zawierającymi metforminę
Środki kontrastowe zawierające jod Farmakodynamiczna (z metforminą) Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i kwasicy mleczanowej Wysoki Przerwać stosowanie metforminy przed badaniem i nie wznawiać przez co najmniej 48 godzin po badaniu
Glikokortykosteroidy Farmakodynamiczna Osłabienie działania hipoglikemizującego wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Tiazydy Farmakodynamiczna Osłabienie działania hipoglikemizującego wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Leki stosowane w leczeniu tarczycy Farmakodynamiczna Osłabienie działania hipoglikemizującego wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Sympatykomimetyki Farmakodynamiczna Osłabienie działania hipoglikemizującego wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
NLPZ (w tym selektywne inhibitory COX-2) Farmakodynamiczna (z metforminą) Wpływ na czynność nerek, zwiększone ryzyko kwasicy mleczanowej Średni Monitorowanie czynności nerek, szczególnie na początku leczenia
Agoniści receptorów beta-2-adrenergicznych Farmakodynamiczna Działanie hiperglikemiczne, osłabienie efektu wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Leki moczopędne Farmakodynamiczna Działanie hiperglikemiczne, osłabienie efektu wildagliptyny Średni Częstsze monitorowanie glikemii, ewentualne dostosowanie dawki leku przeciwcukrzycowego
Inhibitory transportera OCT2/MATE (ranolazyna, wandetanib, dolutegrawir, cymetydyna) Farmakokinetyczna (z metforminą) Zwiększona ekspozycja na metforminę Średni Monitorowanie czynności nerek, rozważenie modyfikacji dawki metforminy
Pioglitazon, metformina, glibyryd Farmakokinetyczna Brak klinicznie istotnych interakcji Niski Bez konieczności dostosowania dawkowania
Digoksyna (substrat P-glikoproteiny) Farmakokinetyczna Brak klinicznie istotnych interakcji u zdrowych ochotników Niski Bez konieczności dostosowania dawkowania, zachować ostrożność w populacji docelowej
Warfaryna (substrat CYP2C9) Farmakokinetyczna Brak klinicznie istotnych interakcji u zdrowych ochotników Niski Bez konieczności dostosowania dawkowania, zachować ostrożność w populacji docelowej
Amlodypina, walsartan, symwastatyna Farmakokinetyczna Brak klinicznie istotnych interakcji Niski Bez konieczności dostosowania dawkowania

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze interakcje wildagliptyny oraz interakcje metforminy w przypadku produktów złożonych. Poziom ważności interakcji został określony na podstawie potencjalnego ryzyka i konsekwencji klinicznych. Interakcje oznaczone jako „wysokie” wymagają szczególnej uwagi i mogą stanowić przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania lub wymagają ścisłego monitorowania. Interakcje o średnim poziomie ważności mogą wymagać dostosowania dawki lub częstszego monitorowania pacjenta, podczas gdy interakcje o niskim poziomie ważności zazwyczaj nie wymagają szczególnych działań.13

Przy rozpoczynaniu, modyfikacji lub kończeniu terapii lekami wymienionymi w tabeli u pacjentów leczonych wildagliptyną należy zwrócić szczególną uwagę na kontrolę glikemii i, w razie potrzeby, dostosować dawkę leku przeciwcukrzycowego. Monitorowanie czynności nerek jest szczególnie ważne w przypadku jednoczesnego stosowania leków wpływających na czynność nerek z produktami zawierającymi metforminę.14

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl